agricultural news in marathi grapes advisory | Agrowon

द्राक्ष सल्ला : प्रतिकूल ढगाळ हवामानात घड निर्मितीचे तंत्र

वासुदेव काठे
शनिवार, 19 जून 2021

यावर्षी मे महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यापासून ढगाळ हवामानात वाढ झाली आहे. राज्यातील अनेक भागामध्ये पाऊसही सुरू झाला आहे. १५ एप्रिल नंतर उशिरा खरड छाटणी केलेल्या द्राक्षबागेत घड निर्मितीच्या दृष्टीने काळजी घ्यावी लागते.

यावर्षी मे महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यापासून ढगाळ हवामानात वाढ झाली आहे. राज्यातील अनेक भागामध्ये पाऊसही सुरू झाला आहे. १५ एप्रिल नंतर उशिरा खरड छाटणी केलेल्या द्राक्षबागेत घड निर्मितीच्या दृष्टीने काळजी घ्यावी लागते.

यावर्षी मे महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यापासून ढगाळ हवामानात वाढ झाली आहे. राज्यातील अनेक भागामध्ये पाऊसही सुरू झाला आहे. १५ एप्रिल नंतर उशिरा खरड छाटणी केलेल्या द्राक्षबागेत घड निर्मितीच्या दृष्टीने काळजी घ्यावी लागते. यापूर्वी २००५ मध्ये अशीच स्थिती उद्भवली होती. त्यावेळी राज्यातील एकूण द्राक्ष बागांपैकी ७० टक्के द्राक्ष बागांमध्ये घडनिर्मिती कमी झाली होती. मात्र माझ्या स्वतःच्या बागेमध्ये खालील पद्धतीने नियोजन केल्यामुळे घड निर्मितीस अडचण आली नव्हती.

१५ एप्रिल नंतर उशिरा छाटलेल्या बागेत सध्या घड निर्मितीचा कालावधी आहे. या कालावधीत घडनिर्मितीकरिता सूर्यप्रकाश सर्वांत महत्त्वाचा ठरतो. मात्र ढगाळ हवामानामुळे सूर्यप्रकाश कमी आहे. जो काही सूर्यप्रकाश उपलब्ध होतो, तो सर्व पानांना उपलब्ध व्हावा, या उद्देशाने योग्य तितकी काडी संख्या ठेवली पाहिजे. सामान्यतः आपण प्रति चौरस फुटास एक अशी काडी बाबर पद्धतीच्या मांडवात ठेवतो. त्या ऐवजी सव्वा ते दीड चौरस फुटास एक काडी असे प्रमाण पानांच्या छोट्या मोठ्या आकारानुसार ठेवावी. म्हणजे पानांचे एकावर एक असे दोन तीन थर तयार न होता जास्तीत जास्त पाने एका थरात राहतील. सूर्यप्रकाश कमी असला तरी पानांची एकमेकावर सावली पडणार नाही.

सर्व पानांना सूर्यप्रकाश मिळेल ज्यावेळी एकावर एक थर पानांचे होतात त्या वेळा दुसऱ्या तिसऱ्या थरातील पानांना सूर्यप्रकाश कमी मिळून दुसऱ्या व तिसऱ्या थरातील काड्यांच्या डोळ्यात घडनिर्मिती कमी होते.

उदा. नऊ बाय पाच फूट अंतरात ४५ चौरस फूट होतात. नेहमीच्या पद्धतीत ४५ काड्या ठेवल्या जातात. त्याऐवजी पाने छोटी असल्यास ३६ काड्या व पाने मोठी असल्यास तीस काड्या ठेवाव्यात. म्हणजे घड निर्मिती वाढते.

सामान्य परिस्थितीत प्रत्येक काडीस सबकेनच्या मागेपुढे मिळून पंधरा पाने आल्यावर शेंडा बंद केला जातो. अशा वेळी काड्या एकमेकावर पडून खालील पाने सावलीत येतात. मात्र उन्हे भरपूर असल्यामुळे एकमेकावर पडलेल्या पानांमुळे पानांचे दोन थर तयार झाले तरी घडनिर्मिती चांगलीच होते. कमी सूर्यप्रकाशाच्या स्थितीत अडचण येते. काडीला सबकेनच्या मागील व पुढील पाने मिळून बारा तेरा
पाने असताना शेंडे बंद करावेत. शेंडे बंद करतांना शेंड्याकडील लहान पान बोटाच्या नखाएवढे छोटे असतानाच शेंडा बंद करावा. म्हणजे काड्या एकमेकावर लवकर न पडता उभ्या राहतात. पानांचे दोन थर तयार होत नाही.

ढगाळ पावसाळी हवामानात सूर्यप्रकाशाच्या कमतरतेबरोबरच पावसामुळे फुटीचा जोम वाढत असतो. अशा वाढलेल्या जोमामुळे घड निर्मिती कमी होते. जोम नियंत्रित ठेवण्यासठी माती व पर्णदेठ परीक्षणाच्या अहवालानुसार स्फुरद व पालाश द्यावे.

  • याकरिता स्फुरद आणि पालाश असलेल्या ग्रेडची खते (उदा. ०-६०-२०, ०-४७-४८ इ.) किंवा सल्फेट ऑफ पोटॅश प्रति एकरी पाच किलो या प्रमाणे एक ते दोन वेळा गरजेनुसार वापरावे.
  • फुटीचा जोम नियंत्रित करण्यासाठी फवारणीद्वारे सल्फेट ऑफ पोटॅश पाच ग्रॅम प्रति लिटर प्रमाणे फवारणी करावी. त्यानंतर हेक्झाकोनॅझोल (५% इसी) एक मि.लि. प्रति लिटर या प्रमाणे फवारणी करावी. यामुळे पालाश उपलब्धता आणि भुरी नियंत्रण एकाच वेळी साध्य होत असल्याचे आम्ही शेतकऱ्यांनी केलेल्या तुलनात्मक प्रयोगातून दिसून आले आहे.
  • घड निर्मितीस मदत होण्याकरिता फवारणीद्वारे फॉस्फरस व पोटॅश हे घटक पुरवल्यास फायदा होऊ शकतो. या बरोबरच डाऊनी मिल्ड्यू नियंत्रणासाठी बुरशीनाशकाचाही वापर करावा. उदा. पोटॅशिअम सॉल्ट ऑफ फॉस्फोनिक ॲसिड (घन स्वरूपातील) दोन ग्रॅम अधिक मॅन्कोझेब अडीच ग्रॅम प्रति लिटर पाणी याप्रमाणे एकत्रित फवारणी करता येईल.

- वासुदेव काठे, ९९२२७१९१७१
(दाभोळकर प्रयोग परिवार, महाराष्ट्र राज्य समन्वयक व प्रगतीशील द्राक्ष बागायतदार.)

 


इतर ताज्या घडामोडी
मराठवाड्यात पावसाचा जोर ओसरलाऔरंगाबाद : मराठवाड्यात गुरूवारच्या (ता.२२) तुलनेत...
औरंगाबाद जिल्ह्यात हमीभावातील ज्वारी,...औरंगाबाद : जिल्ह्यात आधारभूत दराने खरेदी केंद्र...
नांदेड जिल्ह्यात खरीप पिके पाण्याखालीनांदेड : जिल्ह्यात बुधवारनंतर गुरुवारी झालेल्या...
खानदेशात कांद्याच्या रोपवाटिका...जळगाव : खानदेशात कांदा रोपवाटिकांमध्ये रोपे...
अतिवृष्टीचा हिंगोलीतील ७१ गावांत दणकाहिंगोली ः जिल्ह्यात यंदाच्या पावसाळ्यात जुलै...
चिपळूणमधील दीड हजार जणांना पुरातून...रत्नागिरी : अतिवृष्टीचा तडाखा चिपळूण, खेड,...
‘हतनूर’चे ३६ दरवाजे उघडलेजळगाव : तापीनदीवरील भुसावळनजीकच्या हतनूर धरणाच्या...
`रावळगाव`च्या जप्त साखर विक्रीतून ‘...नाशिक : ‘‘मालेगाव तालुक्यातील एस.जे. शुगर रावळगाव...
पेठ, त्र्यंबकेश्वरला मुसळधारनाशिक : जिल्ह्याच्या पश्चिम पट्ट्यात पेठ,...
बुलडाण्यातील खरीप पीकविमा प्रश्नावर...बुलडाणा : जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना गेल्या खरीप...
पशुचिकित्सा व्यवसायी संघटनेने कामबंद...वाशीम : जिल्ह्यात पशुचिकित्सा व्यवसायी संघटनेने...
शेकडो घरे पाण्याखाली; दरड कोसळून...सिंधुदुर्गनगरी : जिल्ह्यात गुरुवारी (ता. २२)...
पुणे जिल्ह्यातील धरणक्षेत्रात पावसाचा...पुणे : पुणे जिल्ह्याच्या पश्चिम भागात मुसळधार...
अतिवृष्टी, पुराचा अकोल्यातील ३३ हजार...अकोला : जिल्ह्यात अतिवृष्टी व पुरामुळे ३३ हजार...
गोसीखुर्द प्रकल्पाचे ३१ दरवाजे उघडले नागपूर : विदर्भात सर्वदूर पावसाने जनजीवन विस्कळीत...
सातारा जिल्ह्यातील पाच धरणांतून ७५ हजार... सातारा : गेले तीन दिवस सातारा जिल्ह्याच्‍या...
भारतीय उपवासाचं थाई पीकथायलंडच्या हिरव्यागार वातावरणात धकधकत्या बाईकवर...
मुख्यमंत्र्यांनी घेतला पूरस्थितीचा...मुंबई : गेल्या २४ तासांत अतिवृष्टीमुळे विशेषतः...
सोलापूर जिल्ह्यात शेतीपंपांची साडेतीन...सोलापूर ः जिल्ह्यातील ३ लाख ५८ हजार ९३०...
कोल्हापूर जिल्ह्याला पावसाने झोडपलेकोल्हापूर : जिल्ह्याला बुधवारी (ता.२१) दुपारपासून...