agricultural news in marathi grapes advisory | Agrowon

द्राक्ष सल्ला : प्रतिकूल ढगाळ हवामानात घड निर्मितीचे तंत्र

वासुदेव काठे
शनिवार, 19 जून 2021

यावर्षी मे महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यापासून ढगाळ हवामानात वाढ झाली आहे. राज्यातील अनेक भागामध्ये पाऊसही सुरू झाला आहे. १५ एप्रिल नंतर उशिरा खरड छाटणी केलेल्या द्राक्षबागेत घड निर्मितीच्या दृष्टीने काळजी घ्यावी लागते.

यावर्षी मे महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यापासून ढगाळ हवामानात वाढ झाली आहे. राज्यातील अनेक भागामध्ये पाऊसही सुरू झाला आहे. १५ एप्रिल नंतर उशिरा खरड छाटणी केलेल्या द्राक्षबागेत घड निर्मितीच्या दृष्टीने काळजी घ्यावी लागते.

यावर्षी मे महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यापासून ढगाळ हवामानात वाढ झाली आहे. राज्यातील अनेक भागामध्ये पाऊसही सुरू झाला आहे. १५ एप्रिल नंतर उशिरा खरड छाटणी केलेल्या द्राक्षबागेत घड निर्मितीच्या दृष्टीने काळजी घ्यावी लागते. यापूर्वी २००५ मध्ये अशीच स्थिती उद्भवली होती. त्यावेळी राज्यातील एकूण द्राक्ष बागांपैकी ७० टक्के द्राक्ष बागांमध्ये घडनिर्मिती कमी झाली होती. मात्र माझ्या स्वतःच्या बागेमध्ये खालील पद्धतीने नियोजन केल्यामुळे घड निर्मितीस अडचण आली नव्हती.

१५ एप्रिल नंतर उशिरा छाटलेल्या बागेत सध्या घड निर्मितीचा कालावधी आहे. या कालावधीत घडनिर्मितीकरिता सूर्यप्रकाश सर्वांत महत्त्वाचा ठरतो. मात्र ढगाळ हवामानामुळे सूर्यप्रकाश कमी आहे. जो काही सूर्यप्रकाश उपलब्ध होतो, तो सर्व पानांना उपलब्ध व्हावा, या उद्देशाने योग्य तितकी काडी संख्या ठेवली पाहिजे. सामान्यतः आपण प्रति चौरस फुटास एक अशी काडी बाबर पद्धतीच्या मांडवात ठेवतो. त्या ऐवजी सव्वा ते दीड चौरस फुटास एक काडी असे प्रमाण पानांच्या छोट्या मोठ्या आकारानुसार ठेवावी. म्हणजे पानांचे एकावर एक असे दोन तीन थर तयार न होता जास्तीत जास्त पाने एका थरात राहतील. सूर्यप्रकाश कमी असला तरी पानांची एकमेकावर सावली पडणार नाही.

सर्व पानांना सूर्यप्रकाश मिळेल ज्यावेळी एकावर एक थर पानांचे होतात त्या वेळा दुसऱ्या तिसऱ्या थरातील पानांना सूर्यप्रकाश कमी मिळून दुसऱ्या व तिसऱ्या थरातील काड्यांच्या डोळ्यात घडनिर्मिती कमी होते.

उदा. नऊ बाय पाच फूट अंतरात ४५ चौरस फूट होतात. नेहमीच्या पद्धतीत ४५ काड्या ठेवल्या जातात. त्याऐवजी पाने छोटी असल्यास ३६ काड्या व पाने मोठी असल्यास तीस काड्या ठेवाव्यात. म्हणजे घड निर्मिती वाढते.

सामान्य परिस्थितीत प्रत्येक काडीस सबकेनच्या मागेपुढे मिळून पंधरा पाने आल्यावर शेंडा बंद केला जातो. अशा वेळी काड्या एकमेकावर पडून खालील पाने सावलीत येतात. मात्र उन्हे भरपूर असल्यामुळे एकमेकावर पडलेल्या पानांमुळे पानांचे दोन थर तयार झाले तरी घडनिर्मिती चांगलीच होते. कमी सूर्यप्रकाशाच्या स्थितीत अडचण येते. काडीला सबकेनच्या मागील व पुढील पाने मिळून बारा तेरा
पाने असताना शेंडे बंद करावेत. शेंडे बंद करतांना शेंड्याकडील लहान पान बोटाच्या नखाएवढे छोटे असतानाच शेंडा बंद करावा. म्हणजे काड्या एकमेकावर लवकर न पडता उभ्या राहतात. पानांचे दोन थर तयार होत नाही.

ढगाळ पावसाळी हवामानात सूर्यप्रकाशाच्या कमतरतेबरोबरच पावसामुळे फुटीचा जोम वाढत असतो. अशा वाढलेल्या जोमामुळे घड निर्मिती कमी होते. जोम नियंत्रित ठेवण्यासठी माती व पर्णदेठ परीक्षणाच्या अहवालानुसार स्फुरद व पालाश द्यावे.

  • याकरिता स्फुरद आणि पालाश असलेल्या ग्रेडची खते (उदा. ०-६०-२०, ०-४७-४८ इ.) किंवा सल्फेट ऑफ पोटॅश प्रति एकरी पाच किलो या प्रमाणे एक ते दोन वेळा गरजेनुसार वापरावे.
  • फुटीचा जोम नियंत्रित करण्यासाठी फवारणीद्वारे सल्फेट ऑफ पोटॅश पाच ग्रॅम प्रति लिटर प्रमाणे फवारणी करावी. त्यानंतर हेक्झाकोनॅझोल (५% इसी) एक मि.लि. प्रति लिटर या प्रमाणे फवारणी करावी. यामुळे पालाश उपलब्धता आणि भुरी नियंत्रण एकाच वेळी साध्य होत असल्याचे आम्ही शेतकऱ्यांनी केलेल्या तुलनात्मक प्रयोगातून दिसून आले आहे.
  • घड निर्मितीस मदत होण्याकरिता फवारणीद्वारे फॉस्फरस व पोटॅश हे घटक पुरवल्यास फायदा होऊ शकतो. या बरोबरच डाऊनी मिल्ड्यू नियंत्रणासाठी बुरशीनाशकाचाही वापर करावा. उदा. पोटॅशिअम सॉल्ट ऑफ फॉस्फोनिक ॲसिड (घन स्वरूपातील) दोन ग्रॅम अधिक मॅन्कोझेब अडीच ग्रॅम प्रति लिटर पाणी याप्रमाणे एकत्रित फवारणी करता येईल.

- वासुदेव काठे, ९९२२७१९१७१
(दाभोळकर प्रयोग परिवार, महाराष्ट्र राज्य समन्वयक व प्रगतीशील द्राक्ष बागायतदार.)

 


इतर ताज्या घडामोडी
नाशिक जिल्ह्याच्या पश्चिम भागात पावसाची...नाशिक : जिल्ह्यात पावसाने ओढ दिल्यानंतर पुन्हा...
तापी, वाघूर, गिरणा नदीला पुन्हा पूरजळगाव  : जिल्ह्यात महत्त्वाच्या मानल्या...
‘येलदरी’च्या १०, ‘सिद्धेश्‍वर’च्या १२...परभणी ः परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत बुधवारी (ता. २२...
‘मांजरा’ ४२ वर्षांत पंधरा वेळा भरलेलातूर ः लातूर, उस्मानाबाद आणि बीड जिल्ह्यांच्या...
परभणी : ‘ई-पीक पाहणी’वर ७७ हजार...परभणी ः ‘‘ई-पीक पाहणी मोबाईल ॲपद्वारे यंदाच्या...
पुण्यातील धरणांच्या पाणलोटात पावसाचा...पुणे : गेल्या दोन दिवसांपासून धरणक्षेत्रात...
साताऱ्यात ई-पीक पाहणीस अल्प प्रतिसाद सातारा : सातारा जिल्ह्यात ई-पीक पाहणी प्रक्रियेस...
बुलडाण्यात ७४ टक्के शेतकऱ्यांना मिळाले...बुलडाणा : यंदाच्या खरीप हंगामासाठी नियोजित...
नांदेड : पीकविमा कंपनीच्या विरोधात धरणे...नांदेड : मुखेड तालुक्यात इफ्को टोकियो पीकविमा...
जनावरांचे बाजार कोल्हापुरात सुरू कोल्हापूर : कोरोनामुळे बंद असलेले जनावरांचे बाजार...
अकोला : पावसामुळे सोयाबीन, कापूस...अकोला : आठवडाभराच्या विश्रांतीनंतर या भागात...
नागपुरात पीक नुकसानीचे  पंचनामे सुरू...नागपूर : गेल्या काही दिवसांत नागपूर जिल्ह्यात...
‘कृषी’ शिक्षक म्हणून कृषी, संलग्न ...कोल्हापूर : शालेय शिक्षणात कृषी विषयाचा समावेश...
शिसोदे समितीची आज तातडीची बैठकपुणे ः जलयुक्त शिवार कामांमध्ये झालेल्या कोट्यवधी...
शेतीमाल, दुग्धजन्य पदार्थ निर्यात...पुणे : कृषी व प्रक्रियायुक्त अन्न उत्पादन निर्यात...
बुडताना दिसले अन् काही क्षणांत दिसेनासे...वरुड, जि. अमरावती : डोळ्यांसमोर सारे बुडताना दिसत...
‘जनधन’मुळे मदत गरजूंपर्यंत : केंद्रीय...औरंगाबाद : जनधन, आधार आणि बँक खात्याशी मोबाईल...
पूर्वसूचना अर्ज भरण्यासाठी निलंग्यात...निलंगा, जि. लातूर : ऑफलाइन पद्धतीने विमा कंपनीस...
शेतकऱ्यांसाठी महावितरणने हप्ते बांधून...पुणे : कोरोनामुळे महावितरण कंपनीवरही आर्थिक ताण...
केंद्र्याच्या कृषी कायद्यांविरोधातील २७...कोल्हापूर : शेतकरीविरोधी कायदे मागे घ्यावेत,...