agricultural news in marathi Health benefits of turmeric mixed milk | Agrowon

आरोग्यदायी हळद मिश्रित दूध

नेहा गोडसे, अमृता राजोपाध्ये-कुलकर्णी
मंगळवार, 2 मार्च 2021

हळदीचा वापर औषधोपचारामध्ये चांगल्या प्रकारे होते. जखमेवर उपचार तसेच हळद मिसळलेले दूध प्यायल्यामुळे सर्दी, खोकल्यासारखे आजार लगेच बरे होतात.
 

हळदीचा वापर औषधोपचारामध्ये चांगल्या प्रकारे होते. जखमेवर उपचार तसेच हळद मिसळलेले दूध प्यायल्यामुळे सर्दी, खोकल्यासारखे आजार लगेच बरे होतात.

आयुर्वेद शास्त्रानुसार हळद पोटदुखी निवारक, रक्तशुद्धीकारक, बलवर्धक, कृमिनाशक आम्लपित्तहारक, भूक उद्दीपित करणारी आहे. त्वचेचा रंग उजळतो. रक्तशुद्धीसाठी गुणकारी आहे. डाळीच्या पिठामध्ये थोडी हळद, थोडा पिसलेला कापूर व ४ ते ५ थेंब मोहरीचे तेल टाकून स्नान केल्यास त्वचारोग, खाज थांबून पूर्ण अंगकांती सुधारते. रोजच्या आहारात नियमितपणे वापर केल्याने शरीरातील साखरेची पातळी नियंत्रित राहते. हळदीत नैसर्गिकरीत्या उपलब्ध असलेले कुरक्युमीन रसायन अत्यंत प्रभावी आणि गुणकारी असते. त्यामुळे आपल्या शरीरातील सूज कमी करण्यासाठी त्याचा उपयोग होतो.

फायदे 

  • सर्दीच्या समस्येवर हळद मिश्रित दूध हा चांगला उपाय आहे.
  • आले आणि एक चमचा हळदीच्या मिश्रणात मध मिसळून प्यायल्याने सर्दी -खोकला बरा होण्यास मदत मिळते.
  • हळदीमध्ये जंतुनाशक गुणधर्म असल्याने घशातील खवखव कमी होते. या दुधामुळे श्‍वसनमार्गातील अडथळे दूर होण्यास मदत होते.
  • हळद मिश्रित दुधामुळे यकृत मजबूत होते. यकृताशी संबंधित आजारांपासून दूर राहण्यासाठी हळदीचे दूध उत्तम उपाय आहे.
  • हळद मिश्रित दुधामध्ये ‘अँटिऑक्सिडंट’ गुणधर्म अधिक असल्याने डोकेदुखी व अंगदुखीची समस्या कमी होण्यास मदत होते.
  • यामध्ये दाहशामक गुणधर्म असतात. हळद मिश्रित दूध प्यायल्याने शरीरातील सांधे बळकट होतात. तसेच वेदना कमी झाल्याने सांधेदुखीच्या रुग्णांच्या शरीरातील स्नायूंची लवचिकता वाढते.
  • यामध्ये अँटिव्हायरल गुणधर्म असल्याने शरीरातील जंतूंचा प्रादुर्भाव वाढण्यास प्रतिबंध होतो. शरीरातील रोगप्रतिकारशक्ती सुधारल्याने यकृतावर होणारा जंतूंचा प्रादुर्भाव कमी होतो.
  • झोपण्यापूर्वी तासभर आधी ग्लासभर हळदीचे गरम दूध प्यायल्याने दुधातील सेरोटोनीन व मेलॅटोनीन ताण कमी करून शांत झोप मिळण्यास मदत करतात.
  • आयुर्वेदानुसार हळदीचे दूध प्यायल्याने रक्ताचे शुद्धीकरण होते. शरीरातील रक्ताभिसरणाची प्रक्रिया सुधारते.

हळद मिश्रित आरोग्यदायी दूध
दूध पूर्णान्न आहे. त्यामुळे दुधात हळद मिसळल्यास आरोग्यास नक्कीच फायदा होतो. यास ‘गोल्डन मिल्क’ असे म्हणतात. याचे अनेक फायदे आहेत. गोल्डन मिल्कमध्ये हळद, आल्याची पूड, वेलची पूड मिसळतात. प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी हळदीचे दूध व इतर मसाल्यांचे पदार्थ मिसळून केलेला काढा अतिशय उपयुक्त आहे.

साहित्य 
एक लिटर दूध, १० ग्रॅम हळद, १०० ग्रॅम सेंद्रिय गूळ पावडर, ५० ग्रॅम जेष्ठमध पावडर

कृती 

  • प्रथम एक लिटर दूध चांगले उकळून घ्यावे. जेणेकरून त्यामध्ये गूळ पावडर मिसळल्यावर फाटणार नाही. दूध चांगले उकळल्यानंतर त्यामध्ये १०० ग्रॅम गूळ पावडर मिसळावी. हे मिश्रण चांगले हलवून घ्यावे. त्यानंतर त्यामध्ये १० ग्रॅम हळद, ५० ग्रॅम जेष्ठमध पावडर मिसळावी.
  • हे सर्व मिश्रण थोडा वेळ झाकून ठेवावे. जेणेकरून हळद, गूळ पावडर, जेष्ठमध पावडर या सर्वांचा अर्क दुधात चांगला मिसळला जाईल.

संपर्क : नेहा गोडसे, ९४२२११४१८६
अमृता राजोपाध्ये- कुलकर्णी, ७२१८३२७०१०
(कृषी व्यवसाय व्यवस्थापन महाविद्यालय, नारायणगाव, जि. पुणे)


इतर कृषी प्रक्रिया
अ‍ॅक्रिलामाइड कमी करण्यासाठी...विशिष्ट प्रकारच्या खाद्यपदार्थांच्या...
संत्रा रसापासून पावडर; विद्यापीठाने...अकोला येथील डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी...
लिंबापासून प्रक्रियायुक्त पदार्थलिंबाच्या सालीमध्ये सर्व प्रकारचे जीवनसत्त्वे,...
आरोग्यदायी ड्रॅगन फ्रूटसद्यःस्थितीत भारतामध्ये ड्रॅगन फ्रूटचे उपलब्ध...
आवळ्यापासून लोणचे, सुपारी, मुरंबाआवळ्यापासून तयार केलेल्या मूल्यवर्धित पदार्थांना...
कोकोओपासून प्रक्रियायुक्त पदार्थकोकोओचे अनेक प्रकार असून, प्रत्येक प्रकारातील...
पेरूपासून जेली, जॅम, सरबतपेरू हे नाशवंत फळ असल्यामुळे योग्यवेळी काढणी करून...
आरोग्यवर्धक योगर्टयोगर्ट हे कॅल्शिअम, रायबोफ्लेविन, फॉस्फरस, झिंक,...
पेरूचे आरोग्यदायी गुणधर्मपेरू हे नाशवंत फळ असून ते जास्त काळ टिकत नाही....
आहारात असावेत ग्लुटेन मुक्त पदार्थग्लुटेन हा गहू, राई आणि बार्ली यांसारख्या ठरावीक...
तुतीपासून प्रक्रियायुक्त पदार्थतुती फळांचा  पांढरा, काळा आणि लाल रंग असतो....
आहारात असावेत मोड आलेली कडधान्येप्रथिने, खनिजे, जीवनसत्त्वे आणि कर्बोदके यांचा एक...
अन्न प्रक्रियेसाठी कंपित विद्युत...पारंपरिक अन्न प्रक्रिया उद्योगामध्ये...
आहारामध्ये असावा तंतुमय पदार्थांचा...बदलती जीवनशैली आणि नेहमी जंक फूड खाण्यामुळे...
ऊसरसापासून इम्युनिटी शॉट, गन्ना पन्नामाहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रात कार्यरत असणाऱ्या...
केळीपासून व्हिनेगार, टॉफी, पावडरकेळी फळाचा साठवण कालावधी कमी असतो. त्यामुळे...
जीवनसत्त्वयुक्त शेवगाशेवग्याच्या शेंगाचे आरोग्यदायी फायदे आहेत....
आहारात समाविष्ट करा पौष्टिक पदार्थरोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी आहारात पौष्टिक...
ड्रॅगन फ्रूट प्रक्रियेतील संधीशरीरातील कोलेस्टेरॉल नियंत्रित ठेवण्यासाठी आणि...
प्रक्रियेद्वारे आल्याचे मूल्यवर्धनआले हे महत्त्वाच्या मसाला पिकांपैकी एक आहे....