agricultural news in marathi Manual improved fodder harvester | Page 2 ||| Agrowon

मानवचलित सुधारित चारा कापणी यंत्र

मनोहर पाखरे, डॉ. एस. एन. जाधव
रविवार, 20 जून 2021

शेतीला पूरक असा घरगुती वापरासाठी २ ते ४ जनावरे पाळणाऱ्या शेतकऱ्यांना कडबा कुट्टी यंत्र खरेदी करणे आर्थिकदृष्ट्या शक्य होत नाही. विद्युत ऊर्जेवरील यंत्राच्या वापरामध्ये भारनियमनामुळे अडचणी येतात. अशा दोन्ही स्थितीमध्ये मानवचलित सुधारित चारा कापणी यंत्र फायद्याचे ठरते.

शेतीला पूरक असा घरगुती वापरासाठी २ ते ४ जनावरे पाळणाऱ्या शेतकऱ्यांना कडबा कुट्टी यंत्र खरेदी करणे आर्थिकदृष्ट्या शक्य होत नाही. विद्युत ऊर्जेवरील यंत्राच्या वापरामध्ये भारनियमनामुळे अडचणी येतात. अशा दोन्ही स्थितीमध्ये मानवचलित सुधारित चारा कापणी यंत्र फायद्याचे ठरते.

पशुपालनामध्ये चाऱ्याचे नुकसान टाळण्यासाठी चारा कापणीला विशेष महत्त्व आहे. जनावरांना चारा कापून लहान तुकड्यांमध्ये दिल्यास ते आरामात खाऊ शकतात. चारा कापणीसाठी अलीकडे यंत्राचा वापर केला जातो. या यंत्राद्वारे आपण प्रामुख्याने मका, कडबा, सरमाड, इ. वाळलेला चारा कापू शकतो. व हिरव्या चाऱ्यांमध्ये मका, कडवळ, गिनी गवत, संकरित नेपियर, ऊस असा चारा कापू शकतो. मात्र शेतीला पूरक असा घरगुती वापरासाठी २ ते ४ जनावरे पाळणाऱ्या शेतकऱ्यांना कडबा कुट्टी यंत्र खरेदी करणे आर्थिकदृष्ट्या शक्य होत नाही. विद्युत ऊर्जेवरील यंत्राच्या वापरामध्ये भारनियमनामुळे अडचणी येतात. अशा दोन्ही स्थितीमध्ये मानवचलित सुधारित चारा कापणी यंत्र फायद्याचे ठरते.

यंत्राची रचना 
एका लाकडी जाड फळीवर हे यंत्र बसवले असून, त्यावर इंग्रजी ‘व्ही’ (V) अक्षराप्रमाणे धारदार पाते लावलेले असते. लाकडी फळीच्या मध्यभागी लावलेल्या या पात्याला आधार देण्यासाठी दोन उभ्या लोखंडी पट्ट्या दोन्ही बाजूंनी वेल्डिंगच्या साह्याने जोडल्या आहेत. या दोन्ही लोखंडी पट्ट्या लाकडी फळीवर नट बोल्टच्या साह्याने बसविल्या जातात. समोरच्या लोखंडी पट्टीवर एक छिद्र असलेल्या लहान लोखंडी पट्टीचा तुकडा वेल्डिंगने जोडलेला आहे. या छिद्रावर चारा दाबणाऱ्या लोखंडी पट्ट्या नट बोल्टच्या साह्याने जोडलेल्या आहेत. त्या लोखंडी पट्ट्याच्या शेवटी लोखंडी पाइपची मूठ वेल्डिंगने जोडलेली आहे. पात्याच्या आधाराच्या मागील लोखंडी पट्टीवर दोन इंची गजाचा तुकडा आडवा वेल्डिंगने जोडलेला आहे.

यंत्राची वैशिष्ट्ये 

  • वापरण्यास सोपे.
  • एकाच वेळेस तीन ते चार वाळलेल्या कडब्याच्या पेंढ्या व एक हिरवी पेंडी कापता येते.
  • यात व्यक्तीच्या शक्तीनुसार काही फरक पडू शकतो.
  • कुठलीही देखभाल व खर्च लागत नाही.
  • कमी जनावरे असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी फायद्याचे.
  • शेतकरी हे यंत्र कुणाही फॅब्रिकेटरकडून स्वतः तयार करून घेऊ शकतात. साहित्यांच्या गुणवत्तेनुसार साधारण १५०० ते २००० रुपये इतका खर्च येतो.

पारंपरिक यंत्र आणि सुधारित चारा कापणी यंत्रामधील फरक 
पारंपरिक यंत्र

  • या यंत्रामध्ये वापरले जाणारे पाते हे सामान्यपणे इंग्रजी आडव्या ‘जे’ या अक्षराप्रमाणे असते.
  • यात चारा पूर्णपणे कापला जात नसे.
  • चारा कापण्यासाठी अधिक ताकद लावावी लागते.
  • चारा कापतेवेळी अपघात, खाली आपटून बोटांना इजा होण्याचे प्रमाण तुलनेने जास्त.

सुधारित यंत्र 

  • इंग्रजी ‘व्ही’ अक्षराप्रमाणे पाते असून, दोन्ही बाजूंच्या आधारामुळे एम अक्षराप्रमाणे दिसते.
  • यामध्ये जास्त पेंढ्या ठेवून कापता येतात.
  • चारा कापण्यासाठी कमी ताकद लागते. एकावेळी दोन किंवा जास्त पेंढ्या ठेवून कापणे शक्य होते. परिणामी, व्यक्तीच्या वेळेत बचत होते.
  • पात्याच्या आधाराच्या मागील बाजूच्या पट्टीवर मूठ ठेवण्यासाठी मांडणी केलेली आहे. चारा कापणाऱ्या व्यक्तीच्या हातांच्या
  • बोटांना कुठलीही इजा होणार नाही, याची काळजी घेतली आहे.

- मनोहर पाखरे, ८८८८५९३८८१
(सहायक प्राध्यापक, कृषी अभियांत्रिकी विभाग, कृषी महाविद्यालय, खंडाळा)
डॉ. एस. एन. जाधव, ९२२६३७४०९९
(पशू संवर्धन व दुग्धशास्त्र विभाग, कृषी महाविद्यालय, खंडाळा)

 


इतर टेक्नोवन
विद्यार्थ्यांनी तयार केले ऊस लागवड यंत्रमहाराष्ट्रामध्ये उसाचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात...
पिकाच्या गरजेवेळीच पाणी देणारे ‘ग्रो...आपण पिकाला पाणी कधी देतो? पिकाला गरज असताना की...
परागवाहकांच्या सुरक्षिततेसाठी ‘आभासी...परागवाहकांसाठी सुरक्षित जागा असे म्हटल्यावर...
तंत्र व चोख व्यवस्थापानातून वाढवली...दीडशे दिवस पीक कालावधी, टोकण पद्धतीची लागवड, ठिबक...
केळी पिठापासून नावीन्यपूर्ण पदार्थ...केळी ताजी खाण्यासोबतच त्यापासून विविध मूल्यवर्धित...
मूलस्थानी जलसंधारणासाठी बंदिस्त वाफे...सातत्याने बदलत असलेल्या वातावरणात कृषी...
तलावातील शास्त्रीय मत्स्यपालनातून वाढले...बराकपूर (कोलकाता) येथील केंद्रीय भूजलाशयीन मत्स्य...
स्मार्टफोन स्क्रीनवर तपासता येईल माती,...केवळ फोन करणे किंवा गेम खेळण्यापेक्षाही...
पिकांच्या काढणीसाठी ‘रिपर बाइंडर’पारंपरिक पद्धतीने पिकांच्या काढणीसाठी एकरी १० ते...
मका मुळांची वाढ, कोन ठरवणारे जनुक ओळखलेमुळाची वाढ होताना त्यांचा कोन निर्धारित करण्याचे...
वातावरण नियंत्रणासाठी फॉगिंग तंत्राचा...पिकांच्या वाढीसाठी आवश्यक ते तापमान, आर्द्रता...
अशोक कोळपे ठरतेय शेतकऱ्यांना उपयोगीशेतीत मजूर ही सर्वात मोठी समस्या ठरत असून...
सौरऊर्जेवर कार्यरत सूक्ष्मजीव पुरवतील...आंतरराष्ट्रीय संशोधकांचा गट सौरऊर्जेवर अधिक...
बुरशींच्या संबंधाने वनस्पतींच्या गाली...जेव्हा वनस्पतीच्या मुळाभोवती उपयुक्त बुरशींची...
सोयाबीनमधील सुधारित तंत्र पोचले...परभणी येथील वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी...
सूक्ष्मजीवांच्या साह्याने बनवले...अमेरिकेतील सेंट लुईस येथील वॉशिंग्टन...
केव्हीकेने दाखवली ‘वीडर’ची पॉवर, छोट्या...मजूरटंचाई व वाढलेले मजूरदर लक्षात घेऊन ममुराबाद (...
नत्राच्या वापराबाबत अचूक सूचना देणारे...कोणत्याही पिकाच्या व्यवस्थापनामध्ये वापरल्या...
कॉम्प्रेस्ड बायोगॅस ः सुवर्णसंधी की...पेट्रोलजन्य पदार्थांच्या वाढत्या किमतीमुळे देशाचे...
वापरण्यास सुलभ जैविक खतांच्या कॅप्सूल!मातीची सुपीकता ही त्यातील अन्नघटकांइतकीच त्यातील...