agricultural news in marathi Manual improved fodder harvester | Agrowon

मानवचलित सुधारित चारा कापणी यंत्र

मनोहर पाखरे, डॉ. एस. एन. जाधव
रविवार, 20 जून 2021

शेतीला पूरक असा घरगुती वापरासाठी २ ते ४ जनावरे पाळणाऱ्या शेतकऱ्यांना कडबा कुट्टी यंत्र खरेदी करणे आर्थिकदृष्ट्या शक्य होत नाही. विद्युत ऊर्जेवरील यंत्राच्या वापरामध्ये भारनियमनामुळे अडचणी येतात. अशा दोन्ही स्थितीमध्ये मानवचलित सुधारित चारा कापणी यंत्र फायद्याचे ठरते.

शेतीला पूरक असा घरगुती वापरासाठी २ ते ४ जनावरे पाळणाऱ्या शेतकऱ्यांना कडबा कुट्टी यंत्र खरेदी करणे आर्थिकदृष्ट्या शक्य होत नाही. विद्युत ऊर्जेवरील यंत्राच्या वापरामध्ये भारनियमनामुळे अडचणी येतात. अशा दोन्ही स्थितीमध्ये मानवचलित सुधारित चारा कापणी यंत्र फायद्याचे ठरते.

पशुपालनामध्ये चाऱ्याचे नुकसान टाळण्यासाठी चारा कापणीला विशेष महत्त्व आहे. जनावरांना चारा कापून लहान तुकड्यांमध्ये दिल्यास ते आरामात खाऊ शकतात. चारा कापणीसाठी अलीकडे यंत्राचा वापर केला जातो. या यंत्राद्वारे आपण प्रामुख्याने मका, कडबा, सरमाड, इ. वाळलेला चारा कापू शकतो. व हिरव्या चाऱ्यांमध्ये मका, कडवळ, गिनी गवत, संकरित नेपियर, ऊस असा चारा कापू शकतो. मात्र शेतीला पूरक असा घरगुती वापरासाठी २ ते ४ जनावरे पाळणाऱ्या शेतकऱ्यांना कडबा कुट्टी यंत्र खरेदी करणे आर्थिकदृष्ट्या शक्य होत नाही. विद्युत ऊर्जेवरील यंत्राच्या वापरामध्ये भारनियमनामुळे अडचणी येतात. अशा दोन्ही स्थितीमध्ये मानवचलित सुधारित चारा कापणी यंत्र फायद्याचे ठरते.

यंत्राची रचना 
एका लाकडी जाड फळीवर हे यंत्र बसवले असून, त्यावर इंग्रजी ‘व्ही’ (V) अक्षराप्रमाणे धारदार पाते लावलेले असते. लाकडी फळीच्या मध्यभागी लावलेल्या या पात्याला आधार देण्यासाठी दोन उभ्या लोखंडी पट्ट्या दोन्ही बाजूंनी वेल्डिंगच्या साह्याने जोडल्या आहेत. या दोन्ही लोखंडी पट्ट्या लाकडी फळीवर नट बोल्टच्या साह्याने बसविल्या जातात. समोरच्या लोखंडी पट्टीवर एक छिद्र असलेल्या लहान लोखंडी पट्टीचा तुकडा वेल्डिंगने जोडलेला आहे. या छिद्रावर चारा दाबणाऱ्या लोखंडी पट्ट्या नट बोल्टच्या साह्याने जोडलेल्या आहेत. त्या लोखंडी पट्ट्याच्या शेवटी लोखंडी पाइपची मूठ वेल्डिंगने जोडलेली आहे. पात्याच्या आधाराच्या मागील लोखंडी पट्टीवर दोन इंची गजाचा तुकडा आडवा वेल्डिंगने जोडलेला आहे.

यंत्राची वैशिष्ट्ये 

  • वापरण्यास सोपे.
  • एकाच वेळेस तीन ते चार वाळलेल्या कडब्याच्या पेंढ्या व एक हिरवी पेंडी कापता येते.
  • यात व्यक्तीच्या शक्तीनुसार काही फरक पडू शकतो.
  • कुठलीही देखभाल व खर्च लागत नाही.
  • कमी जनावरे असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी फायद्याचे.
  • शेतकरी हे यंत्र कुणाही फॅब्रिकेटरकडून स्वतः तयार करून घेऊ शकतात. साहित्यांच्या गुणवत्तेनुसार साधारण १५०० ते २००० रुपये इतका खर्च येतो.

पारंपरिक यंत्र आणि सुधारित चारा कापणी यंत्रामधील फरक 
पारंपरिक यंत्र

  • या यंत्रामध्ये वापरले जाणारे पाते हे सामान्यपणे इंग्रजी आडव्या ‘जे’ या अक्षराप्रमाणे असते.
  • यात चारा पूर्णपणे कापला जात नसे.
  • चारा कापण्यासाठी अधिक ताकद लावावी लागते.
  • चारा कापतेवेळी अपघात, खाली आपटून बोटांना इजा होण्याचे प्रमाण तुलनेने जास्त.

सुधारित यंत्र 

  • इंग्रजी ‘व्ही’ अक्षराप्रमाणे पाते असून, दोन्ही बाजूंच्या आधारामुळे एम अक्षराप्रमाणे दिसते.
  • यामध्ये जास्त पेंढ्या ठेवून कापता येतात.
  • चारा कापण्यासाठी कमी ताकद लागते. एकावेळी दोन किंवा जास्त पेंढ्या ठेवून कापणे शक्य होते. परिणामी, व्यक्तीच्या वेळेत बचत होते.
  • पात्याच्या आधाराच्या मागील बाजूच्या पट्टीवर मूठ ठेवण्यासाठी मांडणी केलेली आहे. चारा कापणाऱ्या व्यक्तीच्या हातांच्या
  • बोटांना कुठलीही इजा होणार नाही, याची काळजी घेतली आहे.

- मनोहर पाखरे, ८८८८५९३८८१
(सहायक प्राध्यापक, कृषी अभियांत्रिकी विभाग, कृषी महाविद्यालय, खंडाळा)
डॉ. एस. एन. जाधव, ९२२६३७४०९९
(पशू संवर्धन व दुग्धशास्त्र विभाग, कृषी महाविद्यालय, खंडाळा)

 


इतर कृषिपूरक
युरियाची विषबाधा टाळण्यासाठी काळजी...युरियाची विषबाधा ही सर्व पाळीव प्राण्यांमध्ये...
डेहराडून येथील हिरेशा वर्मा अळिंबी...अळिंबी उत्पादनामुळे उत्तराखंड येथील शेतकऱ्यांच्या...
पावसाळ्यातील जनावरांचे व्यवस्थापनसततच्या पावसाचा मोठ्या जनावरांना त्रास होत नसला,...
तेलबिया पिके अन् मधमाशीपालनामध्ये संधीसर्व तेलबिया पिकांमध्ये मधमाश्‍या व त्याद्वारे...
कोंबडीखाद्यामधील मायकोटॉक्सिन्सवर...मायकोटोक्सिकोसिस हा एक रोग आहे. हा रोग...
मत्स्य संवर्धनामध्ये चांगली संधीमत्स्य संवर्धनामध्ये आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर...
वासरांसाठी योग्य प्रमाणात जंतनाशकाची...जंत अन्नद्रव्यांचे शोषण करत असल्यामुळे  ...
शेळीपालनातील महत्त्वाची सुत्रेशेळीपालनातून अधिक नफा मिळवण्यासाठी शास्त्रीय...
जनावरांतील कॅल्शिअम विषबाधेवर उपाययोजनासंकरित गाईंना शिरेतून कॅल्शिअमयुक्त सलाइन दिले...
वासरांच्या आहारात काफ स्टार्टरचा वापरपशुपालकाला गोठ्यामध्ये जातिवंत वासरांची उत्तम...
शेळी व्यवस्थापनाच्या पद्धतीशेळी व्यवस्थापनामध्ये मुक्त व्यवस्थापन, बंदिस्त...
कांदळवन संवर्धनातून रोजगारनिर्मितीकांदळवन हे एक वैशिष्ट्यपूर्ण समुद्रकिनाऱ्याजवळील...
जनावरांचे पावसाळ्यातील व्यवस्थापनपावसाळ्यात होणाऱ्या वातावरणातील अचानक बदलामुळे...
शेतीपूरक व्यवसाय : डंखविरहित मधमाशीपालनपृथ्वीवर मधमाश्यांच्या एकूण २०,०९२ प्रजाती असून,...
मानवचलित सुधारित चारा कापणी यंत्रशेतीला पूरक असा घरगुती वापरासाठी २ ते ४ जनावरे...
कोंबड्यांना वेळेवर लसीकरण महत्त्वाचे...कोंबड्यांना आजार होऊ नये म्हणून लसीकरण करावे....
पशुपालन सल्लापावसाळ्यामध्ये हवेतील आर्द्रता वाढल्यामुळे...
पशूपालनामध्ये ‘आरएफआयडी’ तंत्रज्ञान...जनावरांच्या व्यवस्थापनामध्ये माहिती तंत्रज्ञानाचा...
जंतनाशकाप्रती प्रतिकार तयार होण्याची...जनावरांच्यामध्ये जंत प्रादुर्भाव झाल्याची तीव्रता...
सागरी शेवाळ उत्पादनात व्यावसायिक संधीसागरी शेवाळ उत्पादनामुळे व्यावसायिक संधी उपलब्ध...