agricultural news in marathi Neem, Karanj is useful for dermatitis | Agrowon

त्वचाविकारावर कडुलिंब, करंज उपयुक्त

डॉ. सुधीर राजूरकर
शुक्रवार, 26 फेब्रुवारी 2021

संक्रमित त्वचा विकाराच्या आजारांमुळे हे उपचारासाठी देखील किचकट बनतात. या आजारांचे निदान व त्यावरील उपचार हे पशुवैद्यकांच्या द्वारे आणि त्यांच्या सल्ल्यानेच करावेत.
 

संक्रमित त्वचा विकाराच्या आजारांमुळे हे उपचारासाठी देखील किचकट बनतात. या आजारांचे निदान व त्यावरील उपचार हे पशुवैद्यकांच्या द्वारे आणि त्यांच्या सल्ल्यानेच करावेत.

सुरुवातीस त्वचेवर एखादा चट्टा किंवा पुरळ येऊन त्या भागात खाज सुटते. असे जनावर गोठ्यातील भिंत किंवा एखादा खांब यास आपले अंग घासते, यामुळे त्या भागातील त्वचा लाल होते. ही त्वचाविकाराची सुरुवातीचे लक्षणे आहेत. सुरुवातीची लक्षणे आढळताच उपचार तत्काळ करावेत किंवा यावर संसर्ग होतो. या आजाराची तीव्रता वाढत जाते, बाधित भागावर जखमा होतात, त्यातून पाणी गळते. त्वचा विकारांवर उपचार करण्यापूर्वी त्यांचे नेमके निदान होणे अत्यंत आवश्यक आहे. कारण जनावरांना परोपजीवी, जिवाणू, बुरशी किंवा इतर अनेक कारणांमुळे त्वचाविकार संभवतात. विविध प्रकारच्या त्वचाविकारांवर औषधी वनस्पतीद्वारे उपचार करणे सहज शक्य आहे.

उपयुक्त औषधी वनस्पती
करंज

करंजी किंवा करंज या नावाने ओळखली जाणारी ही वनस्पती सर्वत्र मोठ्या प्रमाणात आढळते. ही वनस्पती जिवाणूविरोधी, बुरशीविरोधी, परोपजीवीविरोधी असल्यामुळे त्वचा विकारांमध्ये हिचा वापर अत्यंत उपयुक्त आढळतो. या वनस्पतीचे फळ औषधीमध्ये वापरतात. याचे तेल बाजारपेठेत मिळते. त्याचा वापर त्वचाविकारांवर करावा.

अर्जुन 
औषधात या वनस्पतीची साल वापरतात. हाडांची वाढ, बळकटीसाठी, हृदयाच्या आजारात याचा वापर होतो. यासोबतच त्वचाविकारात व जर यातून रक्तस्राव होत असेल तर अशा वेळी ते रक्त थांबवण्यासाठी अर्जुन ही अत्यंत उपयुक्त वनस्पती आहे.  त्वचा विकाराच्या उपचारानंतर त्वचा परत पहिल्यासारखी व्हावी यासाठी अर्जुन साल उपयुक्त ठरते. या सालीची बारीक पावडर करून व्यवस्थित चाळून घ्यावी आणि त्वचाविकारात / रक्तस्राव ज्या ठिकाणी होत आहे तिथे लावावी. 

हळद 
हळदीमध्ये जिवाणूविरोधी, सूजविरोधी व वेदनाशामक गुण आहेत. हळदीची पावडर त्वचाविकारात लावावी. यामुळे त्वचाविकार लवकर बरे होतात.

कण्हेर 
कण्हेर ही वनस्पती  तिच्या फुलांसाठी प्रसिद्ध आहे. याचप्रमाणे त्वचाविकारांमध्ये या वनस्पतीचे पाने आणि मूळ अत्यंत उपयुक्त आहे. या वनस्पतीची पाने अथवा मूळ ओले असतानाच ठेचून घ्यावे. ज्या ठिकाणी त्वचाविकार झालेला आहे. त्या ठिकाणी याचा लेप द्यावा. त्वचाविकारांसोबतच बाह्य परोपजीवी यांचे नियंत्रण करण्यासाठी या वनस्पतीचा वापर होतो

तुळस
तुळशीचे पाने किंवा बी म्हणजेच मंजुळा यामध्ये औषधी गुणधर्म आहेत. तुळशीमध्ये जिवाणूविरोधी व बुरशीविरोधी गुणधर्म आहेत.  याचा वापर त्वचाविकारांमध्ये अत्यंत उपयुक्त असा आढळतो.

कडुलिंब 
कडुलिंबाचे तेल, लिंबोळी, पाने याचे औषधी गुणधर्म आहेत. कडुलिंब हे जिवाणूविरोधी, बुरशीविरोधी, परोपजीवीविरोधी असल्यामुळे त्वचा विकारांमध्ये कडुलिंबाचा वापर अत्यंत उपयुक्त आढळतो. कडुलिंबाचा वापर करत असताना त्याच्या तेलाचा वापर केल्यास अधिक गुणकारी ठरतो.

टीप
वरील सर्व वनस्पती एकत्र करून बारीक कराव्यात. जर या सर्व वनस्पती ताज्या व ओल्या असतील  तर त्यांचा लेप त्वचाविकारात लावावा. जर त्या वाळलेल्या असतील तर त्यांची भुकटी करून त्वचाविकारांवर दिवसातून किमान दोन वेळा लावावी.

- डॉ. सुधीर राजूरकर,  ९४२२१७५७९३, 
(प्राध्यापक, पशू औषधी व विषशास्त्र विभाग, पशुवैद्यक व पशू विज्ञान महाविद्यालय, परभणी, महाराष्ट्र पशू व मत्स्य विज्ञान विद्यापीठ, नागपूर)


इतर कृषिपूरक
उन्हाळ्यातील जनावरांचे व्यवस्थापनगोठ्यामध्ये जनावरांना हालचाल करण्यासाठी...
फलोत्पादनासाठी शासनाच्या योजनाकृषी विभागातर्फे फलोत्पादनवाढीसाठी विविध योजना...
अळिंबी स्पॉन करताना घ्यावयाची काळजीसंशोधनाच्या आधारे भारतामध्ये अळिंबी स्पॉनसाठी...
पैदाशीच्या बोकडाचे व्यवस्थापनशेळीपालकांनी आपल्या प्रक्षेत्रावर जातिवंत बोकड...
मृदूअस्थी ः दुधाळ गाई- म्हशीतील आजारमृदूअस्थी आजार दुधाळ व गाभण गाई-म्हशींना निव्वळ...
शाश्वत गिनी पालनासाठी नवे तंत्रज्ञानस्थानिक पातळीवर गिनी, तितारी आणि चित्रा या...
सातत्यपूर्ण दूध उत्पादन देणारी निली...निली रावी म्हशीची दूध उत्पादन क्षमता ही मुऱ्हा...
जनावरातील लिस्टेरियोसिस आजारलिस्टरियोसिस आजारामध्ये जनावरे मान एकीकडे खेचून...
कोंबड्यांमधील उष्माघातावरील उपचारउन्हाळ्यात कोंबड्यांना खाद्य सकाळी व संध्याकाळी...
मत्स्य बीज खरेदी, संचयन करतानाची काळजीमत्स्य जिरे ते मत्स्य बोटुकलीपर्यंतचा काळ...
जनावरांच्या आहारात असावीत खनिज द्रव्येपचनसंस्था, प्रजनन संस्था किंवा शरीराच्या प्रत्येक...
निकृष्ट चाऱ्याचे मूल्यवर्धननिकृष्ट चाऱ्याचे रूपांतर सकस व असलेल्या...
अळिंबी स्पॉन निर्मिती प्रयोगशाळेची...चांगल्या प्रतीचे शुद्ध स्पॉन तयार करण्यासाठी...
देशी गाईंमधील प्रजनन व्यवस्थापनावर द्या...देशी गाईंची निवडलेली जात, वंशावळ आणि...
स्पेंट मशरूम कंपोस्टचे मूल्यवर्धनपारंपरिक कंपोस्ट खतामध्ये अनेक प्रकारचे...
उन्हाळ्यातील कोंबड्यांचे आहार व्यवस्थापनउन्हाळ्यामध्ये कोंबड्यांना उष्माघात होतो. यामुळे...
संधिवातावर निर्गुडी, निलगिरी उपयुक्तपशुवैद्यकाच्या मार्गदर्शनानुसार बाधित भागावर औषधी...
शेळ्यांची निवड पद्धतीशेळीपालनाचे यश पैदाशीसाठी वापरलेली शेळी व बोकड...
प्राणिजन्य क्षयरोगाकडे नको दुर्लक्षजनावरांना क्षयरोग झाल्यास उत्पादनक्षमता १० ते २५...
योग्य खाद्य व्यवस्थापनातून उष्माघाताचे...उन्हाळ्याच्या काळात आहारामध्ये साधारणतः ५ ते ७...