agricultural news in marathi pomegranate advisory | Agrowon

डाळिंब अंबिया बहरातील कीड- रोग व्यवस्थापण

डॉ. ज्योत्स्ना शर्मा, डॉ. सोमनाथ पोखरे, डॉ. मल्लिकार्जुन.
मंगळवार, 20 एप्रिल 2021

डाळिंब बागेत विविध कीड-रोगांचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात दिसून येतो. योग्य वेळी उपाययोजना केल्यास संभाव्य नुकसान टाळता येते. 

डाळिंब बागेत विविध कीड-रोगांचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात दिसून येतो. योग्य वेळी उपाययोजना केल्यास संभाव्य नुकसान टाळता येते. 

अंबिया बहर (जानेवारी-फेब्रुवारी बहर नियमन) 

फळ पोखरणारी अळी (अंडी अवस्था) : (फवारणी प्रति लिटर पाणी)

  • ॲझाडिरेक्टीन किंवा कडुनिंबयुक्त तेल (१००० पीपीएम) ३ मिलि किंवा पोंगामिया (करंज बियांचे तेल) ३ मिलि ७ ते ८ दिवसांच्या अंतराने २ फवारण्या कराव्‍यात.
  • सायॲन्ट्रीनिलीप्रोल ०.७५ मिलि किंवा क्लोरॲन्ट्रीनिलिप्रोल (१८.५ एससी) ०.७५ मिलि किंवा टोलफेनपायरॉड (१५ टक्के इसी) ०.७५ मिलि किंवा फ्लोनिकॅमिड (५० टक्के डब्ल्यूजी) ०.७५ ते १.० मिलि.
  • खराब झालेली आणि छिद्रे पडलेली फळे काढून खड्ड्यात पुरून टाकावीत.

मिलिबग : (फवारणी प्रति लिटर पाणी)

  • ॲझाडिरेक्टीन किंवा कडुनिंबयुक्त तेल (१०, ००० पीपीएम) ३ मिलि अधिक पोंगामिया तेल ३ मिलि
  • उशिरा प्रादुर्भाव आढळून आल्यास,
    थायामेथॉक्झाम (१२.६ टक्के) अधिक लॅम्बडा सायहॅलोथ्रिन (९.५ टक्के झेडसी) ०.७५ मिलि

कोळी 

  • अझाडिरेक्टीन किंवा कडुनिंबयुक्त तेल (१०, ००० पीपीएम) ३ मिलि
  • उशिरा प्रादुर्भाव दिसून आल्यास,
    फेनाझाक्वीन (१० टक्के ईसी) १.५ मिलि किंवा फेनप्रॉक्सिमेट (५ टक्के ईसी) ०.४ मिलि

रोग व्यवस्थापन : (फवारणी प्रति लिटर पाण्यातून)
बहार व्यवस्थापन वेळेस फवारण्या (२ फवारण्यामधील अंतर १० ते १४ दिवस)

  • सॅलिसिलिक ॲसीड ०.३ ग्रॅम आणि सूक्ष्म अन्नद्रव्य २ ग्रॅम प्रति लिटर पाण्यातून ४ फवारण्या एक महिन्याच्या अंतराने फुलधारणेच्या आधीपासून घ्याव्यात.
  • बोर्डो मिश्रण (०.५ टक्के) किंवा कॉपर ऑक्सिक्लोराईड (५० टक्के डब्ल्यूपी) २.५-३ ग्रॅम किंवा कॉपर हायड्रॉक्साइड (५३.८ टक्के डब्ल्यूपी) २ ते २.५ ग्रॅम किंवा २ ब्रोमो २ नायट्रो प्रोपेन १-३ डायोल (९५ टक्के) ०.५ ग्रॅम अधिक स्प्रेडर स्टिकर ०.३ ते ०.५ मिलि

तेलकट रोग 
स्ट्रेप्टोमायसिन सल्फेट (९० टक्के) अधिक टेट्रा सायक्लिन हायड्रोक्लोराईड (१० टक्के) (स्ट्रेप्टोमायसीन) ०.५ ग्रॅम प्रती लिटर पाणी याप्रमाणे महिन्यातून एकदा फवारणी करावी.

बुरशीजन्य स्कॅब, ठिपके आणि कुजव्या : (फवारणी प्रति लिटर पाणी)

  • मॅन्डीप्रोपॅमिड (२३.४ टक्के एससी) १ मिलि
  • मेटीराम (५५ टक्के अधिक पायरॅक्लोस्ट्रॉबिन (५ टक्के डब्ल्यूजी) ३ ग्रॅम
  • प्रोपिकोनॅझोल (२५ टक्के ईसी) १ मिली अधिक ॲझोक्सिस्ट्रोबीन (२३ टक्के एससी) १ मिलि
  • अ‍ॅझॉक्सीस्ट्रोबीन (२० टक्के) अधिक डायफेनोकोनॅझोल (१२.५ टक्के एससी) २ मिलि
  • क्लोरोथॅलोनिल (५०टक्के) अधिक मेटॅलॅक्झील-एम (३.७५ टक्के) २ मिलि
  • बोर्डो मिश्रण (०.५ टक्के)
  • ट्रायसायक्लॅझोल (१८ टक्के) अधिक मॅन्कोझेब (६२ टक्के डब्ल्यूपी) २.५ ग्रॅम
  • झायनेब (६८ टक्के) अधिक हेक्साकोनॅझोल (४ टक्के डब्ल्यूपी) २.५ ग्रॅम
  • क्लोरोथॅलोनिल (७५ टक्के डब्ल्यूपी) २ ग्रॅम
  • प्रोपिकोनॅझोल (२५ टक्के ईसी) १ मिलि
  • कॉपर ऑक्सिक्लोराईड (४५ टक्के) अधिक कासुगामायसिन (५ टक्के) २.५ ग्रॅम

( टीप : वरीलपैकी कोणत्याही बुरशींनाशकाच्या २ ते ३ फवारण्या १० ते १४ दिवसांच्या अंतराने केल्यास चांगले परिणाम दिसून येतात. त्यामुळे पुढील अनेक फवारण्या टाळता येतात. बोर्डो मिश्रणा व्यतिरिक्त प्रत्येक फवारणीत स्टिकर स्प्रेडर वापरावे. एका हंगामात कॉपरजन्य बुरशीनाशकांव्यतिरिक्त कोणतेही बुरशीनाशक २ पेक्षा जास्त वेळ फवारू नये.)

बुरशीजन्य मर रोग 
नियंत्रणासाठी तोडणीनंतर ताणावर असताना किंवा पिकाच्या सुरवातीच्या टप्प्यात खालीलपैकी एका पद्धतीने ड्रेचिंग करावे.

पहिली पद्धत 
पहिली ड्रेचिंग

प्रोपीकोनॅझोल (२५%) २ मिली अधिक क्लोरपायरीफॉस २ मिलि प्रती लिटर पाणी या प्रमाणे १० लिटर द्रावण प्रती झाड.

दुसरी ड्रेंचिंग (पहिल्या ड्रेचिंगनंतर ३० दिवसाने)
अ‍ॅस्परजिलस नायजर (एएन २७) बुरशी ५ ग्रॅम अधिक शेणखत २ किलो प्रती झाड.

तिसरी ड्रेचिंग (दुसऱ्या ड्रेचिंगनंतर ३० दिवसांनी)
आर्बस्क्युलर मायकोरायझा बुरशी (राइझोफॅगस इररेगुलरिस/ग्लोमस इंट्राडॅलिसिस) २५ ग्रॅम अधिक शेणखत २ किलो.

किंवा
दुसरी पद्धत
प्रॉपिकोनॅझोल (२५%) २ मिलि अधिक क्लोरपायरीफॉस २ मिलि प्रती लिटर पाणी या प्रमाणे २० दिवसांच्या अंतराने ३ ड्रेचिंग करावे.

किंवा
तिसरी पद्धत
पहिली व तिसरी ड्रेचिंग 
फोसेटील एएल (८० % डब्ल्यूपी) ६ ग्रॅम प्रति १० लिटर द्रावण प्रति झाड.

दुसरी व चौथी ड्रेचिंग
टेब्यूकोनॅझोल (२५.९ % ईसी) ३ मिलि प्रति १० लिटर द्रावण प्रति झाड २० दिवसांच्या अंतराने करावे.

सूत्रकृमी व्यवस्थापन
विश्रांती काळात सूत्रकृमींच्या व्यवस्थापनासाठी खालीलपैकी कोणत्याही एका पद्धतीचा अवलंब करावा.

  • प्रत्येक ड्रीपर खाली ५ ते १० सें.मी. खोल खड्डा करून त्यामध्ये फ्लूएनसलफोन (२% जीआर) १० ग्रॅम टाकून मातीने झाकून टाकावे. (फ्लूएनसलफोन ची मात्रा जास्तीत जास्त ४० ग्रॅम प्रति झाड इतकी वापरावी) त्यानंतर हलके पाणी द्यावे किंवा
  • फ्लूओपायरम (३४.४८% एससी) २ मिलि प्रति झाड प्रमाणे ड्रेंचिंग करावे. ड्रेंचिंग करण्यापूर्वी झाडांना पुरेसे पाणी द्यावे. प्रत्येक झाडासाठी २ लिटर पाण्यामध्ये २ मिलि फ्लूओपायरम ५०० मिली प्रती ड्रिपर (जर एका झाडाला ४ ड्रिपर असतील) किंवा १००० मिली प्रती ड्रिपर (जर एका झाडाला २ ड्रिपर असतील) मिसळून ड्रेंचिंग करावे.

- (०२१७) २३५४३३०,
दिनकर चौधरी, ९६२३४४४३८०
(राष्ट्रीय डाळिंब संशोधन केंद्र, सोलापूर)


इतर ताज्या घडामोडी
सोयाबीन बियाणे निर्बंध मध्य प्रदेशकडून...पुणे ः परराज्यांत सोयाबीन बियाणे विक्रीवर निर्बंध...
‘महाबीज’चे सोयाबीन बियाणे दर ‘जैसे थे’अकोला : खरीप हंगामासाठी ‘महाबीज’ने सोयाबीन...
देशाच्या तुलनेत निम्मी साखर एकट्या...कोल्हापूर : देशाच्या साखरनिर्यात कोट्यापैकी जवळ...
‘गोकुळ’चा कल सत्तांतराकडेकोल्हापूर : अत्यंत चुरशीने झालेल्या कोल्हापूर...
‘सह्याद्री’च्या पर्वतरांगेमधून...नाशिक : सह्याद्रीच्या पर्वतरांगेत पश्‍चिम घाट...
राज्यात आंब्याचा हंगाम ऐन बहरातअकोल्यात बदाम आंबा ४००० ते ४५०० रुपये क्विंटल...
सोशल मीडियाद्वारे ६५ टन कलिंगड विक्रीपुणे : कोरोनामुळे सलग दुसऱ्या वर्षी एप्रिल...
मध्य प्रदेश सरकारकडून बियाणे विक्रीवर...पुणे ः सोयाबीन बीजोत्पादनात देशात सर्वात मोठा...
पशुखाद्य निर्मितीचा कच्चा माल दुपटीने...सांगली : पशुखाद्य तयार करण्यासाठी लागणाऱ्या...
दक्षिण भागात गारपिटीची शक्यतापुणे :  गेल्या काही दिवसांपासून उन्हाचा चटका...
परभणी जिल्ह्यात कडक निर्बंध लागूपरभणी ः  कोरोनाचा प्रसार रोखण्यासाठी...
परभणी जिल्ह्यात लघु तलावांत सरासरी १९...परभणी ः वाढते तापमान, बाष्पीभवनाचा वाढलेला वेग,...
नाशिक जिल्ह्यात बाजार समित्यांमध्ये...नाशिक : पणन विभागाच्या परिपत्रकात सलग ३...
नाशिक : 'ऑक्सिजन एक्स्प्रेस'द्वारे २७....नाशिक : ‘‘जिल्ह्यातील प्राणवायूची तूट भरून...
सांगलीत केळीच्या क्षेत्रात घट होण्याची...सांगली ः जिल्ह्यात गेल्या दोन वर्षात झालेल्या...
रत्नागिरीत ३७ टन काजू बी तारणरत्नागिरी ः काजूचे बाजारातील दर घसरल्यानंतर...
आदिवासी विकास मंडळ करणार गव्हाची खरेदीयवतमाळ : आदिवासी विकास महामंडळाकडून राज्यात...
परभणीत सोयाबीनचे दीड हजार क्विंटल...परभणी ः परभणी तालुक्यात यंदा ११० हेक्टरवर उन्हाळी...
भुईमुगाचे वाण निकृष्ट, कंपन्यांवर...यवतमाळ : जिल्ह्यात भुईमुगाच्या शेंगा न धरण्याचे...
नगरमध्ये महावितरणच्या पायाभूत सुविधांचे...नगर : कृषिपंप वीज धोरण २०२०च्या अंमलबजावणीमुळे...