agricultural news in marathi Poultry planning | Page 2 ||| Agrowon

कुक्कुटपालनाचे नियोजन

मुकुंद पिंगळे
मंगळवार, 23 फेब्रुवारी 2021

करार पद्धतीने कुक्कुटपालन करत असल्याने कोंबड्यांची पिल्ले आणल्यापासून ते बॅच जाण्यापर्यंत प्रामुख्याने पाणी, खाद्य आणि हंगामनिहाय नियोजन महत्त्वाचे असते. मात्र ही साखळी पूर्ण झाल्यानंतर कोंबड्यांचे लिफ्टिंग आणि त्यानंतर नवीन बॅच प्लेसमेंट ही कामे महत्त्वाची असतात

करार पद्धतीने कुक्कुटपालन करत असल्याने कोंबड्यांची पिल्ले आणल्यापासून ते बॅच जाण्यापर्यंत प्रामुख्याने पाणी, खाद्य आणि हंगामनिहाय नियोजन महत्त्वाचे असते. मात्र ही साखळी पूर्ण झाल्यानंतर कोंबड्यांचे लिफ्टिंग आणि त्यानंतर नवीन बॅच प्लेसमेंट ही कामे महत्त्वाची असतात

नाव : सतीश पोपट कुळधर
गाव : सायगाव, ता.येवला, जि. नाशिक

करार पद्धतीने कुक्कुटपालन करत असल्याने कोंबड्यांची पिल्ले आणल्यापासून ते बॅच जाण्यापर्यंत प्रामुख्याने पाणी, खाद्य आणि हंगामनिहाय नियोजन महत्त्वाचे असते. मात्र ही साखळी पूर्ण झाल्यानंतर कोंबड्यांचे लिफ्टिंग आणि त्यानंतर नवीन बॅच प्लेसमेंट ही कामे महत्त्वाची असतात. त्यामुळे बॅच संपल्यावर शेडची स्वच्छता व निर्जंतुकीकरण हा महत्त्वाचा मुद्दा असतो. बॅच सुरू होण्यापूर्वी शेडचे योग्य व्यवस्थापन महत्त्वाचे असते. त्यावरच कोंबड्यांची किमान मरतूक, वाढ व विक्री करताना अपेक्षित वजन मिळते.

  • एकूण ४० ते ४५ दिवसांची बॅच असते. कोंबड्यांची वाढ पूर्ण झाल्यानंतर कंपनीशी केलेल्या कराराप्रमाणे वजन करून विक्री होते.  कोंबड्या तीन दिवसांच्या कालावधीत बाजारपेठेत पाठवल्या जातात. अपेक्षित वाढ करून विक्रीच्या नोंदी  ठेवल्या जातात. बॅचमधील कोंबड्या गेल्यानंतर पुन्हा नवीन बॅच सुरू करण्यासाठी नियोजन केले जाते.
  • बॅच गेल्यानंतर शेडमध्ये अंथरलेल्या भात तुसावर पडलेले कुक्कुट खत संकलित करून शेड बाहेर टाकले जाते. कुठलेही खत शिल्लक राहणार नाही, याची दक्षता घेतली जाते. परिसरातील शेतकऱ्यांना मागणीनुसार पुरवठा केला जातो. 
  • स्वच्छ व दुर्गंधीमुक्त शेड यावर कोंबड्यांची वाढ व आरोग्यपूर्ण वातावरण अवलंबून असते. त्यामुळे शेडची स्वच्छता ठेवण्यावर विशेष भर दिला जातो. त्यानंतर फवारणी यंत्राच्या साहाय्याने पाण्याचे फवारे मारून संपूर्ण शेड धुवून स्वच्छ केली जाते. त्यानंतर फ्युमिगेशन प्रक्रिया करून शेड स्वच्छ केले जाते.
  • रोगप्रतिबंधक उपाययोजना म्हणून शेड स्वच्छ केल्यानंतर पुढील टप्प्यात लगेच निर्जंतुकीकरण केले जाते. त्यानंतर बेडवर चुना मारला जातो. त्यानंतर नवीन बॅचसाठी शेड तयार होते.
  • शेड सेमी स्वयंचलित असल्याने खाद्याची भांडी, पाणी भांडी, फिडर शिफारशीनुसार स्वच्छ केले जातात. त्यामुळे नवीन बॅच मधील कोंबड्यांना आरोग्यदायी वातावरण राहाते.
  • स्वच्छता, निर्जंतुकीकरण झाल्यानंतर शेडमध्ये चुना मारलेल्या बेडवर भाताचे तूस पसरविले जाते. त्यानंतर क्षमतेनुसार करार केलेल्या कंपनीकडून पिल्ले मागवून पुढील बॅच सुरू होते.

- सतीश कुळधर,  ९८२२९५७७११


इतर कृषिपूरक
ओळखा जनावरांतील जंताचा प्रादुर्भाव...जंताची प्रादुर्भाव झालेल्या जनावरांची...
गोचीडनाशकांबाबत प्रतिकारक्षमता...गोचिड नियंत्रणासाठी जनावरे आणि गोठ्याची स्वच्छता...
फायदेशीर गर्भप्रत्यारोपण तंत्रज्ञानगर्भप्रत्यारोपण तंत्रज्ञानामुळे अत्यंत कमी...
जनावरांमध्ये योग्य पद्धतीने जंतनिर्मूलनजंताची प्रतिकारशक्ती वाढल्याने औषधीवरील खर्च वाया...
वासरांच्या वाढीसाठी मिल्क रिप्लेसरमिल्क रिप्लेसरमध्ये प्रतिजैविकांचा समावेश...
गाई, म्हशींतील कासदाहवर उपाययोजनाकासदाहाची लक्षणीय कासदाह व सुप्त कासदाह असे दोन...
मत्स्य संवर्धनासाठी तळ्याचा आराखडामत्स्य संवर्धनासाठी लागणारे तळे हे शेततळ्यापेक्षा...
वराह फार्मचे व्यवस्थापन...वराहपालन सुरू करताना फार्मचा आकार आणि वराह...
उष्णतेच्या ताणापासून दुधाळ जनावरांची...वातावरणातील तापमान व हवेतील आर्द्रता वाढल्यामुळे...
गाई, म्हशींमधील छातीचे आजारजनावरांमधील छातीच्या आजारामुळे दुग्धोत्पादनावर...
वराहपालन सुरू करताना...वराहपालनातून स्वयंपूर्ण होता येईल का, हे जाणून...
गीर संवर्धन करणारा भरवाड समुदायभरवाड समुदायासाठी गीर गोवंश संपत्ती आहे....
बहुगुणी मधाची शुद्धता अन् उपयोग मधमाश्यांपासून मधासोबतच अन्य मौल्यवान...
कृषी उत्पादन वाढीसाठी मधमाश्या...जागतिक मधमाशी दिवस विशेष वाढते शेतीक्षेत्र,...
आहारात असावा आरोग्यदायी क्विनोआआंध्र प्रदेश आणि उत्तराखंड राज्यात क्विनोआची...
दुधाळ जनावरांमधील माज ओळखण्याच्या...दुधाळ जनावरांतील व्यवस्थापनामध्ये मुख्य कार्य...
वासरांची वाढ खुंटण्याची कारणे अन्...वासरांच्या आहारात मिल्क रिप्लेसर, बाळ खुराक इ....
संगोपन जानी म्हशीचे...चांगल्या दर्जाचे जनावर टिकून राहावे म्हणून जानी...
दूध उत्पादन वाढीसाठी दर्जेदार पशुआहारचारा कुट्टी करत असताना त्याचा योग्य आकार...
दूधनिर्मिती अन् प्रत टिकविण्यासाठी...दुधाचा दर हा गुणवत्तेवर अवलंबून असतो. त्यामुळे...