agricultural news in marathi Poultry planning | Page 3 ||| Agrowon

कुक्कुटपालन नियोजन

मुकुंद पिंगळे
शुक्रवार, 19 मार्च 2021

 पिलांची (चिक्स) नवीन बॅच ५ मार्च रोजी आणण्यात आली. सध्या ही पिले १० दिवसांची झाली आहेत. वाढीच्या अवस्थेत पूर्वनियोजन व योग्य व्यवस्थापन केल्यास चांगले परिणाम मिळतात, असा माझा अनुभव आहे.  

 पिलांची (चिक्स) नवीन बॅच ५ मार्च रोजी आणण्यात आली. सध्या ही पिले १० दिवसांची झाली आहेत. वाढीच्या अवस्थेत पूर्वनियोजन व योग्य व्यवस्थापन केल्यास चांगले परिणाम मिळतात, असा माझा अनुभव आहे.  

नाव : सतीश पोपट कुळधर
गाव: सायगाव, ता. येवला, जि. नाशिक
कोंबड्यांची संख्या : १२ हजार
शेडचा आकार :  ६०० बाय ३० फूट

मी करार पद्धतीने कुक्कुटपालन करतो. त्यानुसार एक बॅच पूर्ण झाल्यानंतर पुन्हा नवीन बॅचची प्लेसमेंट करण्याचे नियोजन असते. त्यापूर्वी शेडची स्वच्छता आणि निर्जंतुकीकरण या बाबी महत्त्वाच्या असतात. त्यावरच कोंबड्यांची किमान मरतुक, अपेक्षित वाढ आणि वजन अवलंबून असते.  पिलांची (चिक्स) नवीन बॅच ५ मार्च रोजी आणण्यात आली. सध्या ही पिले १० दिवसांची झाली आहेत. वाढीच्या अवस्थेत पूर्वनियोजन व योग्य व्यवस्थापन केल्यास चांगले परिणाम मिळतात, असा माझा अनुभव आहे.  

पिले आणण्यापूर्वीचे नियोजन 

  • माझ्या इथे प्रत्येक बॅच ही १२ हजार क्षमतेची असते. त्यानुसार नवीन बॅचसाठी करार केलेल्या कंपनीकडे पिल्लांची मागणी नोंदवली होती. 
  • बॅच आणण्यापूर्वी शेडचे पडदे, खेळती हवा यांचा आढावा घेण्यात आला. 
  • पिले येण्‍यापूर्वी शेडमधील चीक फिडर व ड्रिंकर स्वच्छ करण्यात आले. तसेच पिल्लांच्या संख्येनुसार खाद्य आणि पाण्याची भांडी ठेवण्यात आली. 
  • स्वच्छता, निर्जंतुकीकरण करून बेडवर चुना मारून भाताचे तूस पसरवून घेतले. पिल्लांची बैठक तुसाच्या गादीवर असल्याने ते कोरडे राहील, याकडे विशेष लक्ष द्यावे लागते. गरजेनुसार आवश्‍यक त्या ठिकाणी तूस टाकले जाते. 

ब्रूडिंग नियोजन 

  • पिले आल्यानंतर पहिले २ आठवडे ब्रूडिंग प्रक्रिया महत्त्वाची असते. त्यासाठी ब्रूडर किंवा देशी शेगडीच्या माध्यमातून उष्णता दिली जाते. यामध्ये कोळसा किंवा लाकूड वापरून उष्णता देण्यापूर्वी धूर गेल्यानंतर शेगडी शेडमध्ये ठेवली जाते. 
  • प्लेसमेंट करण्यापूर्वी ब्रूडिंगची जागा अगोदर ६ तास गरम करून ठेवली जाते. उष्णता वाढल्यास पडदे वर करून किंवा शेगडी काढून घेतली जाते. आणि तापमान कमी झाल्यास पुन्हा पडदे बंद केले जातात.

खाद्य व पाणी व्यवस्थापन 

  • पिले आल्यानंतर प्रथम त्यांना गूळपाणी देण्यात आले. 
  • खाद्यासाठी चीक फिडर्सचा तर पाणी देण्यासाठी चीक ड्रिंकरचा वापर केला आहे.
  • खाद्य आणि पाण्याची भांडी योग्य उंचीवर ठेवण्यात आली आहेत. जेणेकरून त्यांचा पिल्लांना योग्य वापर होईल.
  • पिल्लांना स्वच्छ, निर्जंतुक पाणी दिले जाते. पिल्लांना वेळेच्या वेळी खाद्य पुरविले जाते. खाद्य हे कोरड्या ठिकाणी व उंचीवर ठेवतो.
  • सुरवातीला प्रति पिल्लू १३ ग्रॅम प्रमाणे खाद्य दिले जाते. पुढे दर दिवसाला ३ ग्रॅम प्रमाणे त्यात वाढ केली जाते. सध्या प्रति पिलू ३२-३५ ग्रॅम प्रमाणे खाद्य देत आहे.

पुढील २० दिवसांचे नियोजन 

  • पिलांची वाढ होईल त्याप्रमाणे खाद्य आणि पाण्याची भांडी वाढविली जातील.
  • प्रतिजैविक भुकटी ही पाण्यातून दिली जाईल. यासह रोगप्रतिकारक शक्ती वाढीसाठी तज्ज्ञांच्या शिफारशीनुसार औषधे देणार आहे.
  • पिलांना सहाव्या दिवशी पहिले लसीकरण केले आहे. लसीकरण हे वेळापत्रकानुसार थंड वातावरणात सायंकाळी केले जाते. 
  • उन्हाळ्यातील वाढत्या तापमानामुळे पिल्लांमध्ये ताण येऊन मरतुक येण्याची शक्यता असते. 
  • ताण आल्यामुळे पिले पाणी जास्त पितात आणि खाद्य कमी खातात. त्यामुळे पिलांचे अपेक्षित वजन भरत नाही. तसेच पिलांना धाप लागते. 
  • शेडमधील तापमान कमी करण्यासाठी शेडमध्ये फॉगरचा वापर  करतो. दिवसातून किमान १० मिनिटे फॉगर चालू केला जातो. 
  • शेडमध्ये गारवा येण्यासाठी शेडभोवती झाडे लावली आहेत. 
  • शेडच्या बाजूने गोणपाटाची पोती लावून त्यावर ठिबकच्या साह्याने पाणी सोडले जाईल. जेणेकरून थंड हवा शेडमध्ये येईल.

- सतीष कुळधर, ९८२२९५७७११


इतर कृषिपूरक
संगोपन जानी म्हशीचे...चांगल्या दर्जाचे जनावर टिकून राहावे म्हणून जानी...
दूध उत्पादन वाढीसाठी दर्जेदार पशुआहारचारा कुट्टी करत असताना त्याचा योग्य आकार...
दूधनिर्मिती अन् प्रत टिकविण्यासाठी...दुधाचा दर हा गुणवत्तेवर अवलंबून असतो. त्यामुळे...
देशी, जर्सी, एचएफ गाईंचे अर्थशास्त्रशेतीला पूरक म्हणून पशुपालन हा व्यवसाय...
शिफारशीनुसार जनावरांना लसीकरण आवश्यक...जनावरे आजारी पडल्यामुळे दूध उत्पादनात घट, गर्भपात...
उन्हाळ्यातील म्हशींचे व्यवस्थापन जनावरांसाठी पुरेसे पाणी, खाद्याची व्यवस्था ठेवावी...
जनावरातील मूतखड्यावर गोखरू, कुलशी...मूतखडा हा आजार जनावरांमध्ये मोठ्या प्रमाणात...
नियोजन चारा, खाद्यमिश्रणाचे..जनावरांना वर्षभर लागणाऱ्या पशुखाद्य घटक, हिरवा...
शेळीपालनातील महत्त्वाच्या बाबीआपल्या गोठ्यातील शेळी स्थानिक जातीची असली तरी...
उन्हाळ्यातील जनावरांचे व्यवस्थापनगोठ्यामध्ये जनावरांना हालचाल करण्यासाठी...
फलोत्पादनासाठी शासनाच्या योजनाकृषी विभागातर्फे फलोत्पादनवाढीसाठी विविध योजना...
अळिंबी स्पॉन करताना घ्यावयाची काळजीसंशोधनाच्या आधारे भारतामध्ये अळिंबी स्पॉनसाठी...
पैदाशीच्या बोकडाचे व्यवस्थापनशेळीपालकांनी आपल्या प्रक्षेत्रावर जातिवंत बोकड...
मृदूअस्थी ः दुधाळ गाई- म्हशीतील आजारमृदूअस्थी आजार दुधाळ व गाभण गाई-म्हशींना निव्वळ...
शाश्वत गिनी पालनासाठी नवे तंत्रज्ञानस्थानिक पातळीवर गिनी, तितारी आणि चित्रा या...
सातत्यपूर्ण दूध उत्पादन देणारी निली...निली रावी म्हशीची दूध उत्पादन क्षमता ही मुऱ्हा...
जनावरातील लिस्टेरियोसिस आजारलिस्टरियोसिस आजारामध्ये जनावरे मान एकीकडे खेचून...
कोंबड्यांमधील उष्माघातावरील उपचारउन्हाळ्यात कोंबड्यांना खाद्य सकाळी व संध्याकाळी...
मत्स्य बीज खरेदी, संचयन करतानाची काळजीमत्स्य जिरे ते मत्स्य बोटुकलीपर्यंतचा काळ...
जनावरांच्या आहारात असावीत खनिज द्रव्येपचनसंस्था, प्रजनन संस्था किंवा शरीराच्या प्रत्येक...