agricultural news in marathi,control of disease and pests on red gram, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

तूर पिकावरील कीड-रोगांचे वेळीच नियंत्रण आवश्‍यक

डॉ. डी. टी. मेश्राम, डॉ. ज्योत्स्ना शर्मा, एस. एस. वडणे
बुधवार, 25 जुलै 2018

मुळकूज :
रोगकारक बुरशी : रायझोक्टोनिया

खोडकूज :
रोगकारक बुरशी : स्क्लेरोशियम रोल्फसाय
व्यवस्थापन :

मुळकूज :
रोगकारक बुरशी : रायझोक्टोनिया

खोडकूज :
रोगकारक बुरशी : स्क्लेरोशियम रोल्फसाय
व्यवस्थापन :

  • शेतातील  रोगट फांद्या,धसकटे इ. वेचून त्यांचा नायनाट करावा म्हणजे रोगाचा प्रसार टाळता येईल.
  • खोडकूज रोगाचा प्रादुर्भाव व प्रसार टाळण्यासाठी शेतात पाणी साचलेले असल्यास चर खोदून पाणी ते शेताबाहेर काढण्याची व्यवस्था करावी.
  • उभ्या पिकात दोन्ही रोगाच्या व्यवस्थापनासाठी ट्रायकोडर्माची एकरी १ किलो भुकटी २०-२५ किलो कुजलेल्या शेणखतात मिसळून जमिनीद्वारे वापरावी.

मर :
रोगकारक बुरशी : फ्युजॅरियम
व्यवस्थापन :
रोपावस्थेत रोगाची लक्षणे आढळल्यास ट्रायकोडर्माची एकरी १ किलो भुकटी २०-२५ किलो कुजलेल्या शेणखतात मिसळून जमिनीद्वारे द्यावी.

खोडावरील करपा :
कोलेटोट्रीकम करपा :
रोगकारक बुरशी : कोलेटोट्रीकम डिमॅशियम
व्यवस्थापन :
प्रतिबंधक उपाय म्हणून शेतातील रोगट फांद्या व झाडे जाळून नष्ट करावीत. लेबल क्लेम शिफारशीत बुरशीनाशकाची फवारणी करावी.
फायटोप्थोरा करपाः
रोगकारक बुरशी : फायटोप्थोरा ड्रेसलेरा
व्यवस्थापन :

  • शेतात पाणी साचू देऊ नये. जास्त पाणी झाल्यास चर काढून ते बाहेर काढावे.
  • या रोगाची रोपावस्थेत तीव्रता आढळल्यास शिफारशीत बुरशीनाशकाची फवारणी करावी.

                
कीड नियंत्रण : आगामी दोन महिन्यात तुरीवरील शेंगा पोखरणारी कीड, पिसारी पतंग, शेंगमाशी या किडींचा प्रादुर्भाव होतो.  

एकात्मिक कीड व्यवस्थापन :

  • पीक कळी व फुलोरा अवस्थेत असताना आठवड्यातून किमान १ वेळा हेक्टरी १२ ते २४ झाडांचे निरीक्षण करावे. शेतात प्रतिहेक्टरी  ५ लिंगाकर्षण सापळे पिकाच्या १ फुट उंचीवर लावावेत. सापळ्यामध्ये सतत ३ दिवस जर नर पतंगाची संख्या ८ ते १० इतकी आढळली किंवा १ अळी प्रति झाड किंवा ५ टक्के कीडग्रस्त शेंगा दिसल्यास किडीचे व्यवस्थापन करावे.
  • शेतात पक्षांना आकर्षित करण्यासाठी ३ ते ५ फूट लांबीचे १० ते ५० पक्षीथांबे प्रतिहेक्टरी उभारावेत. तुरीचे झाड वाकडे करून अळ्या खाली पाडाव्यात व नष्ट कराव्यात.
  • फुलोऱ्याच्या सुरवातीच्या काळात ५ टक्के निंबोळी अर्क किंवा अॅझाडिरॅक्टीन ३०० पीपीएम ५ मि.लि. प्रतिलिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.

रासायनिक नियंत्रण :  

  • एकाच कीटकनाशकाचा वारंवार वापर टाळावा. प्रत्येक फवारणीवेळी कीटकनाशकांची फेरपालट करावी. शिफारशीपेक्षा कोणत्याही घटकाची कीटकनाशकासोबत फवारणी करू नये.
  • शिफारशीत कीटकनाशकांची पहिली फवारणी पीक ५० टक्के फुलोऱ्यावर असताना व दुसरी १५ दिवसांनी करावी. गरज असल्यास तिसरी फवारणी करावी.
     
  • पहिली फवारणी : प्रमाण प्रतिलिटर पाणी क्विनाॅलफाॅस (२५ टक्के ईसी) २ मि.लि. किंवा इंडोक्झाकार्ब (१५.८५ ईसी) ०.७ मि.लि.  
  • दुसरी फवारणी : प्रतिलिटर पाणी इमामेक्टिन बेन्झोइट (५ टक्के एसजी) ०.४ ग्रॅम किंवा क्लोरअॅन्ट्रानिलिप्रोल (१८.५ एससी) ०.२५ मि.लि.
  • तिसरी फवारणी : प्रतिलिटर पाणी क्लोरअॅन्ट्रानिलिप्रोल ९.३ टक्के अधिक लॅम्बडा सायहॅलोथ्रिन ४.६ टक्के (मिश्र कीटकनाशक) ०.४ मि.लि.

संपर्क : डाॅ. ए. एन. पाटील, ९७६६१७०१९५
(कडधान्य संशोधन विभाग, डाॅ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ, अकोला.)


इतर अॅग्रोगाईड
द्राक्ष सल्ला : प्रतिकूल ढगाळ हवामानात...यावर्षी मे महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यापासून ढगाळ...
नियोजन कागदी लिंबू हस्त बहराचे...हस्त बहराची फुले ऑक्टोबर-नोव्हेंबर महिन्यात आणि...
चारा ज्वारीचे लागवड तंत्रधान्यासाठी घेतल्या जाणाऱ्या संकरित व सुधारित...
डाळिंब बागेतील मृग बहराचे नियोजनमृग बहराची अवस्था  पीक नियमन, फुलधारणा आणि...
संत्रा बागेच्या पुनरुज्जीवनाचे तंत्रसंत्रा बागेमध्ये जमिनीचा पोत आणि झाडाच्या...
फळबागांमध्ये कंदपिकांचे आंतरपीकफळपिकामध्ये आंतरपीक म्हणून कंदपिकाची योग्य निवड...
कपाशी सल्ला कोरडवाहू कापसाची पेरणी १५-३० जून किंवा मॉन्सूनचा...
वनशेतीमध्ये स्टायलो, अंजनाचे आंतरपीकस्टायलो गवत द्विदलवर्गीय असून बहुवार्षिक आहे.ज्या...
सघन पद्धतीने हापूस आंबा लागवडहापूस आंब्याची ५ × ५ मीटर अंतरावर सघन लागवड करता...
कापूस पिकातील तण व्यवस्थापनशेतात वाढणाऱ्या निरनिराळ्या तणांमुळे अन्नद्रव्ये...
आंबा,काजू नारळ बागायतीचे व्यवस्थापनजुन्या आंबा कलमांचे शाखीय व्यवस्थापन व...
वादळी वारे, पाऊस स्थितीतील बागेचे...तौत्के या चक्रीवादळाच्या परिणामामुळे सर्वत्र...
तंत्र औषधी वनस्पती लागवडीचे...शेतीसोबत संलग्न व्यवसाय म्हणून वनौषधी वनस्पतींची...
कोकणातील शेतीला नव्या संधींची दिशादापोली येथील डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी...
उत्तम सूक्ष्म घडनिर्मितीसाठी उपाययोजनाद्राक्ष विभागात सटाणा, (जि. नाशिक), बोरी, इंदापूर...
उन्हाळ्यातील अंबिया बहारातील फळगळ...आळ्याने पाणी देण्याची पद्धत वापरात असलेल्या...
वाढत्या तापमानातील द्राक्ष बागेतील...प्रत्येक भागात सध्याच्या परिस्थितीचा विचार करता...
फलोत्पादनासाठी शासनाच्या योजनाकृषी विभागातर्फे फलोत्पादनवाढीसाठी विविध योजना...
डाळिंबातील कीड- रोग नियंत्रणबहर व्यवस्थापन छाटणी मे महिन्यामध्ये केली असल्यास...
डाळिंब सल्लाहस्त बहर उशिरा घेतला असेल तर फळांना बटर पेपर बॅग...