agricultural news in marathi,news regarding storage of microbes, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

जिवाणूंची अधिक काळ साठवण होईल शक्य

वृत्तसेवा
मंगळवार, 10 जुलै 2018

बर्फाखाली राहून थंड पाण्यातही तग धरणाऱ्या पोलर माशांमधील नैसर्गिक यंत्रणेचा अभ्यास करून वारविक विद्यापीठातील संशोधकांनी जिवाणू गोठवण्याचे नवे तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. केवळ जिवाणूच नाही, तर मानवी अवयवही गोठवून अधिक काळापर्यंत साठविणे यातून शक्य होणार आहे. अन्न प्रक्रिया उद्योगासाठीही हे तंत्रज्ञान अत्यंत फायदेशीर ठरणार आहे.

बर्फाखाली राहून थंड पाण्यातही तग धरणाऱ्या पोलर माशांमधील नैसर्गिक यंत्रणेचा अभ्यास करून वारविक विद्यापीठातील संशोधकांनी जिवाणू गोठवण्याचे नवे तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. केवळ जिवाणूच नाही, तर मानवी अवयवही गोठवून अधिक काळापर्यंत साठविणे यातून शक्य होणार आहे. अन्न प्रक्रिया उद्योगासाठीही हे तंत्रज्ञान अत्यंत फायदेशीर ठरणार आहे.

वारविक विद्यापीठातील रसायनशास्त्र विभागातील प्रा. मॅथ्यू गिब्सन यांच्या गटाने जिवाणूंच्या विविध प्रजातींना गोठविण्याचे (फ्रिज किंवा क्रायोप्रिझर्व्ह) नवे तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. त्यामध्ये अत्यंत शीत वातावरणामध्येही गोठल्याविना राहणाऱ्या सजिवातील (अशा सजिवांना इंग्रजीत एक्स्ट्रिमोफिल्स असे म्हणतात.) प्रथिनांचा वापर केला आहे. या प्रथिनांची नक्कल केली असून, त्यातील दोन पॉलीमरचा वापर केल्यास बर्फाचे कण तयार होण्याचा वेग कमी होतो. परिणामी जिवाणूंच्या पेशी नष्ट होण्यापासून वाचतात.   

या पद्धतीचे फायदे

  • अन्न प्रक्रिया उद्योगामध्ये अन्न अधिक काळ टिकविण्यासाठी उपयाेग होईल. अन्न प्रक्रिया उद्योगामध्ये दही बनवणे, प्रोबायोटिकपूरक खाद्य तयार करणे अशा अनेक कारणांसाठी जिवाणूंचा वापर होत असतो. त्यासाठी जिवाणू टिकवणे अधिक उपयुक्त ठरेल.  आज पुनर्रोपणासाठी काढलेले मानवी अवयव त्वरीत बसवण्यामध्ये अडचणी येतात. असे अवयव अधिक काळ टिकवणे शक्य होतील.
  • सध्या प्रयोगशाळेत जिवाणू साठवण्यासाठी ग्लिसरॉलचा वापर केला जातो. मात्र, पुन्हा जिवाणूंचा वापर करण्यासाठी किंवा त्यांची योग्य वाढ होण्यासाठी ग्लिसरॉल काढण्याची गरज असते. भविष्यात वैद्यकीय प्रयोग आणि प्रयोगशाळेमध्ये औषधांच्या साठवणीसाठी हे तंत्रज्ञान उपयोगी पडणार आहे. (उदा. इन्सुलिन)
  • वॉशिंग पावडर निर्मितीसाठी (उदा. विकरे -एन्झायम्स).

इतर ताज्या घडामोडी
पोषण आहारात ‘महानंद’ टेट्रापॅक दुधाचा...मुंबई : महानंद दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांचा...
बुलडाण्यात जिल्हाधिकारी चंद्रा यांनी...बुलडाणा  ः कृषी विभागामार्फत जिल्ह्यात...
आंबा, काजू क्लस्टरसाठी रत्नागिरी,...रत्नागिरी : विविध देशांमधील आंबा, काजूची निर्यात...
बदलत्या हवामानाचा गव्हाला फटकाअमळनेर, जि. जळगाव  : तालुक्‍यात गहू पिकाची...
भंडारा जिल्ह्यात धान विक्रीचे १११...भंडारा  ः शासनाने हमीभावात बोनसच्या...
लाल कंधारी, देवणी गोवंश संवर्धनासाठी...परभणी  ः मराठवाडा विभागातील लाल कंधारी आणि...
गोंदिया जिल्ह्यात भरडाईच्या...गोंदिया  ः भरडाईसाठी धानाची उचल होण्याची गती...
आटपाडी तालुक्यात बंद साखर कारखान्यांचा...खरसुंडी, जि. सांगली : टेंभू योजनेच्या खात्रीशीर...
सेवा हमी कायदा नागरिकांपर्यंत पोचवून...नाशिक  : सेवा हा प्रत्येक नागरिकाचा अधिकार...
ओबीसींची स्वतंत्र जनगणना व्हावीमुंबई  ः ओबीसींची स्वतंत्र जनगणना व्हावी ही...
नांदेड जिल्ह्यात उन्हाळी भुईमुगाची...नांदेड : यंदा उन्हाळी हंगामात जिल्ह्यात गुरुवार (...
केंद्राच्या योजनांची अंमलबजावणी करा :...हिंगोली : ‘‘केंद्र शासन पुरस्कृत योजनांचा लाभ...
पुणे जिल्ह्यात एक लाख ४० हजार...पुणे ः महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्‍ती...
कांदा व्यापारातील सरकारी हस्तक्षेप...नगर  : ‘‘केंद्रीय अन्न व नागरी...
नगर जिल्ह्यात जनावरांचा उपचार चार...नगर ः नगर जिल्ह्यातील पशुवैद्यकीय रुग्णालयात आता...
अकोला कृषी विदयापीठाने नियम डावलून...नागपूर : अकोला येथील डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी...
रेशन दुकानातून अंडी, चिकन देण्याला...पुणे ः मांसाहारातूनच विषाणूजन्य रोगांचा फैलाव होत...
अफार्मतर्फे ‘ग्रामीण विकासात स्वयंसेवी...पुणे  : अॅक्शन फॉर अॅग्रीकल्चर रिन्युअल इन...
सोलापूर जिल्हा दूध संघाची ‘नोटीस रद्द...सोलापूर  : जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक व...
कृषी उद्योजकांच्या अनुभवांनी भारावले...बोंडले, जि. सोलापूर : उद्योजक होताना आलेल्या...