agricultural stories in marathi, agro vision, Alien honeybees could cause plant extinction | Agrowon

परदेशी मधमाश्यांमुळे बसेल स्थानिक मधमाश्या, वनस्पती प्रजातींना फटका
वृत्तसेवा
गुरुवार, 15 मार्च 2018

मधमाशीपालनासाठी अन्य देशांतून आयात केलेल्या मधमाश्या या स्थानिक मधमाश्या आणि परागवाहकांशी स्पर्धा करत असल्याने त्याचा विपरीत परिणाम काही स्थानिक प्रजातींच्या वनस्पतींवर होऊ शकतो. विशेषतः ज्या वनस्पती प्रजाती या परागीकरणासाठी स्थानिक परागवाहकांवर अवलंबून आहेत, त्यांच्या अस्तित्वाचा प्रश्न यातून निर्माण होऊ शकत असल्याचा इशारा अॅजेलिया रस्किन विद्यापीठातील संशोधकांनी दिला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल डायव्हर्सिटी अॅण्ड डिस्ट्रिब्युशन्स’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

मधमाशीपालनासाठी अन्य देशांतून आयात केलेल्या मधमाश्या या स्थानिक मधमाश्या आणि परागवाहकांशी स्पर्धा करत असल्याने त्याचा विपरीत परिणाम काही स्थानिक प्रजातींच्या वनस्पतींवर होऊ शकतो. विशेषतः ज्या वनस्पती प्रजाती या परागीकरणासाठी स्थानिक परागवाहकांवर अवलंबून आहेत, त्यांच्या अस्तित्वाचा प्रश्न यातून निर्माण होऊ शकत असल्याचा इशारा अॅजेलिया रस्किन विद्यापीठातील संशोधकांनी दिला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल डायव्हर्सिटी अॅण्ड डिस्ट्रिब्युशन्स’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

इंग्लंड येथील अँजेलिया रस्किन विद्यापीठातील संशोधिका डॉ. ऑलिव्हिया नोरफोल्क यांनी नॉटिंगहॅम विद्यापीठातील संशोधकांच्या साह्याने पर्वतीय प्रदेशातील वनस्पती आणि त्यांच्या परागवाहकांतील संबंधाचा अभ्यास केला आहे. इजिप्त येथील दक्षिण सिनाई या पर्वतीय प्रदेशामध्ये विशिष्ट सिमेमध्ये आढळणाऱ्या वनस्पती आणि त्यांचे परागवाहक यावर भर देण्यात आला. या दोन्ही घटकांवर मधमाशीपालनासाठी अन्य देशांतून आयात केलेल्या मधमाश्यांचा होणारा परिणाम तपासण्यात आला. या विभागातील पर्वत जंगली वनस्पती, परागवाहक, स्थलांतरीत पक्षा यांच्या जैवविविधतेने परिपूर्ण आहेत. येथील बेडोवन या स्थानिक रहिवाश्यांनी पारंपरिक शेतीसोबतच अतिरीक्त उत्पादनासाठी म्हणून मधमाशीपालनाचा व्यवसाय सुरू केला आहे.
या मधमाश्या मध मिळवण्यासाठी विविध फुलांना भेटी देत असल्या तरी त्यांच्या खाद्यसवयी वेगळ्या आहेत. त्या केवल उपलब्ध वनस्पती फुलोऱ्यातील केवळ ५५ टक्के प्रजातींना भेट देत असल्याचे अभ्यासात आढळले. त्यातील काही भेटी या विशिष्ट सिमेमध्ये वाढणाऱ्या वनस्पतींनाही देतात. त्यातून या सिमेमध्ये कार्यरत असलेल्या स्थानिक मधमाश्या व अन्य परागवाहक किटकांना स्पर्धा निर्माण होत आहे. येथील कोरड्या आणि मर्यादीत पर्यावरणामध्ये केवळ काही वनस्पती प्रजातींवर अवलंबून असलेले परागवाहक व स्थानिक मधमाश्या आहेत. त्यांच्यावर विशेषतः दुष्काळाच्या स्थितीमध्ये विपरीत परिणाम होतो. या पूर्वी कॅलिफोर्नियामध्ये झालेल्या अभ्यासामध्ये अधिक प्रमाणात असलेल्या परकीय मधमाश्यांमुळे स्थानिक बंबल बी माश्यांचे संख्या घटल्याचे निदर्शनास आले होते. सर्व प्रकारच्या पर्यावरणामध्ये वाढणाऱ्या झाडांच्या तुलनेमध्ये स्थाननिहाय वनस्पती प्रजातींसाठी धोका वाढत असल्याचीच ही चिन्हे आहेत.

धोक्याची घंटा ः
या परिसरामध्ये विविध धर्मदाय आणि स्वयंसेवी संस्थांनी स्थानिक रहिवाश्यांमध्ये मधमाशी पालनाचा प्रसार केला आहे. त्यातून काही वनस्पती प्रजातींना नक्की फायदा होणार असला तरी काही वनस्पती प्रजातींना नक्कीच फटका बसणार आहे. परदेशी मधमाशी पालनातून होणारा फायदा हा स्थानिक प्रजातींसाठी धोक्याची घंटा ठरू शकतो.
 

परदेशी मधमाश्यांशी परागांसाठी होणाऱ्या स्पर्धेमुळे स्थानिक मधमाश्यांचे विशिष्ट सिमेमध्ये वाढणाऱ्या वनस्पती प्रजातींना दिल्या जाणाऱ्या भेटींचे प्रमाण कमी होते. परिणामी वनस्पतींच्या पुनरुत्पादनाच्या प्रक्रियेवर विपरीत परिणाम होत आहे. त्याचा फटका वनस्पती प्रजातींना बसणार आहे.
- डॉ. ऑलिव्हिया नोरफोल्क, संशोधिका, प्राणी आणि पर्यावरण जीवशास्त्र, अँजेलिया रस्किन विद्यापीठ.

इतर बातम्या
रत्नागिरी जिल्ह्याला पावसाने झोडपलेरत्नागिरी ः मुसळधार पावसाने जिल्ह्याला चांगलेच...
गोसे खुर्दमधून होणार चार हजार हेक्‍टरवर...चंद्रपूर ः धानपट्ट्यात पावसाअभावी अस्वस्थता आहे....
नाशिक जिल्ह्यात धरणांच्या तपासणीसाठी...नाशिक : जिल्ह्यातील धरणांच्या सुरक्षितेतसाठी...
पेठ तालुक्यात जमिनीतून निघताहेत...नाशिक : पेठ तालुक्यातील निरगुडे गावात दोन...
नांदेड जिल्ह्यात शेतकऱ्यांकडून २८...नांदेड : जिल्ह्यात पंतप्रधान पीकविमा योजनेंतर्गत...
पुणे, नगर जिल्ह्यात पावसाअभावी चारा...पुणे  : पावसाळ्यात जनावरांसाठी चाऱ्याची अडचण...
`स्वाभिमानी`चे नाशिक जिल्हा बॅंकेसमोर...नाशिक : जिल्हा बँक ही शेतकऱ्यांची बँक आहे. ती...
आदित्य ठाकरेंच्या नेतृत्वाखाली...मुंबई   : युवा सेनाप्रमुख आदित्य ठाकरे...
नवती केळी दरात सुधारणाजळगाव  ः खानदेशात दर्जेदार नवती केळीच्या...
रत्नागिरीत भात लागवड अंतिम टप्प्यातरत्नागिरी   ः जिल्ह्यात उशिरा पण...
रत्नागिरी जिल्ह्यातील आठ हजार शेतकरी...रत्नागिरी : छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान...
युवा कृषी कौशल्य विकासासाठी सहकार्य करारपुणे ः आंतरराष्ट्रीय युवा कौशल्य दिनाचे औचित्य...
नगर जिल्ह्यातील ४८२ गावांमध्ये...नगर  ः पावसाळ्याचा एक महिना उलटून गेला असला...
नाशिकमध्ये ७९१ कोटींच्या प्रारूप...नाशिक : पालकमंत्री गिरीश महाजन यांच्या...
दक्षिण महाराष्ट्रात देशी बेंदूर...कोल्हापूर : वर्षभर काबाडकष्ट करणाऱ्या...
महाराष्ट्राला ‘स्किल कॅपिटल' बनवावेः...मुंबई ः महाराष्ट्र शासनाच्या छत्रपती राजाराम...
कोकण, घाटमाथ्यावर हलक्या सरींचा अंदाज पुणे ः  उत्तर भारतामध्ये असलेल्या कमी...
तीन हजार शेतकऱ्यांच्या मूल्यांकनाचा...कोल्हापूर ः कृषी कौशल्य विकास प्रशिक्षण पूर्ण...
सांगली जिल्ह्यातील द्राक्ष उत्पादकांचे...सांगली : जिल्ह्यातील एक हजारांवर द्राक्ष उत्पादक...
कर्जमाफीतील तक्रार निवारणासाठी समिती...पुणे ः छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान...