agricultural stories in marathi, agro vision, E. coli tailored to convert plants into renewable chemicals | Agrowon

जीएम ई. कोलाय जैवइंधननिर्मितीसाठी उपयुक्त
वृत्तसेवा
बुधवार, 23 मे 2018

जैवइंधनाच्या निर्मितीसाठी जनुकीय तंत्रज्ञानाने सुधारणा केलेले ई. कोलाय जिवाणू उपयुक्त ठरू शकतात. वनस्पतिजन्य घटकांचे विघटन करून, त्यापासून जेट इंधन तयार करणे शक्य असल्याचा दावा संशोधकांनी केला आहे.

जैवइंधनाच्या निर्मितीसाठी जनुकीय तंत्रज्ञानाने सुधारणा केलेले ई. कोलाय जिवाणू उपयुक्त ठरू शकतात. वनस्पतिजन्य घटकांचे विघटन करून, त्यापासून जेट इंधन तयार करणे शक्य असल्याचा दावा संशोधकांनी केला आहे.

ई. कोलाय जिवाणूंच्या प्रादुर्भाव पिके व भाज्यावर माणसांमध्ये विषबाधांच्या अनेक घटना निदर्शनास आल्या आहेत. मात्र, या जिवाणूंमध्ये योग्य ते जुनकीय बदल केल्यास वनस्पतीतील वेगाने न कुजणाऱ्या लिग्नीनसारख्या घटकांचेही विघटन वेगाने होऊ शकते. त्यातून जेट इंधन, पॅण्टी होज आणि प्लॅस्टिकच्या सोडा बॉटल तयार करणे शक्य होणार आहेत. सध्या वनस्पतीपासून इंधनाची निर्मिती करण्यामध्ये या लिग्निन घटकांच्या परिवर्तनाचा खर्च अधिक येतो. पर्यायाने उत्पादन खर्चामध्ये वाढ होते. यावर सॅण्डिया नॅशनल लॅबोरेटरीजमधील जैवअभियंत्या सीमा सिंग यांच्यासह दोन पोस्टडॉक्टरल विद्यार्थिनी वेईहुआ वू आणि फांग लियू यांनी संशोधन केले आहे. त्याविषयी माहिती देताना सिंग म्हणाल्या, की झाडातील सर्वांत कठीण भाग हा लिग्निनपासून बनलेला असतो. त्याचे कार्यक्षम विघटन होण्यासाठी इ. कोलाय या वेगाने व कोणत्याही तीव्र स्थितीमध्ये वाढण्याची क्षमता असलेल्या जिवाणूंचा वापर करता येऊ शकतो. त्यासाठी या जिवाणूच्या जनुकांमध्ये आवश्यक सुधारणा करण्यात आल्या आहे.
लिग्निन हा पेशीभित्तिकेतील महत्त्वाचा घटक असून, तो वनस्पतीला ताकद देण्याचे काम करतो. त्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा असूनही ती मिळवण्यासाठी होणारा खर्च परवडत नसल्याची सध्याची स्थिती आहे. एकदा लिग्निन विघटित झाले की त्यातील विविध रसायने उदा. नायलॉन, प्लॅस्टिक, औषधी आणि अन्य घटक उफलब्ध होऊ शकतात.

ई. कोलायच्या जनुकीय सुधारणेतून सुटतील तीन समस्या

  • खर्चात बचत ः सामान्यतः ई. कोलाय रुपांतरणाच्या प्रक्रियेसाठी आवश्यक विकरे तयार करत नाही. या सुधारणेमुळे ते विकरांची निर्मिती करतील. त्यामुळे बाहेरून प्रक्रियेसाठी विकरांचा वापर करण्याची गरज राहत नाही.
  • विषारीपणा कमी होणे.
  • प्रक्रियेचा वेग वाढेल.

-----------------------------------
छायाचित्र ः सॅण्डीया नॅशनल लॅबोरेटरीज मधील शास्त्रज्ञ सीमा सिंग (डावीकडे) आणि फांग लियू प्रयोगशाळेत काम करताना (स्रोत ः डिनो व्होयर्नास)

इतर ताज्या घडामोडी
औरंगाबादेत फ्लॉवर १८०० ते ३००० रुपये...औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
सांगली जिल्हा दुष्काळाच्या छायेतसांगली : पावसाळ्याचा दीड महिन्याचा कालावधी लोटला...
मराठवाड्यातील २६६ मंडळांमध्ये पाऊसऔरंगाबाद/नांदेड ः मराठवाड्यातील ८ जिल्ह्यांतील ६३...
पावसाच्या आगमनाने नाशिकमधील शेतकरी...नाशिक : जिल्ह्यात पावसाने दडी मारल्याने...
पशुसंवर्धन विकासासाठी ७०० कोटींचा निधी...कोल्हापूर  : राज्यातील पशुसंवर्धन विकासाला...
मराठवाड्यातील पावणेनऊ लाखांवर शेतकरी...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील आठही जिल्ह्यांतील...
विद्यार्थी, शेतकरीप्रश्नी ‘स्वाभिमानी’...बुलडाणा  : जिल्ह्यातील शेतकरी अनेक समस्यांना...
बारामतीत मुसळधार पाऊसपुणे  : जिल्ह्याच्या कोरडवाहू भागात असलेल्या...
नगर जिल्ह्यातील सहा महसूल मंडळांत...नगर : जिल्ह्यातील ३५ महसूल मंडळांत शनिवारी जोरदार...
कोणत्याही तंत्रज्ञानाचा डोळस स्वीकार...औरंगाबाद   : कोणत्याही तंत्रज्ञानाचा...
विधानसभा निवडणुकीत महायुतीने  २२० जागा...मुंबई  : आगामी विधानसभा निवडणुकीत महायुतीने...
सोलापूर जिल्ह्यात १७ हजार हेक्टर...सोलापूर ः गेल्या दोन वर्षांपासून सोलापूर जिल्हा...
नाशिक जिल्ह्यातील ४१ हजार हेक्टरवरील...नाशिक : जिल्ह्यात लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव...
मराठवाड्यात ४१ हजार हेक्टरवरील मक्यावर...औरंगाबाद : अमेरिकन लष्करी अळीने औरंगाबाद व जालना...
सांगली जिल्ह्यात अमेरिकन लष्करी अळीने...सांगली ः जिल्ह्यात मक्यावर अमेरिकन लष्करी अळीचा...
लष्करी अळीच्या प्रादुर्भावाने नगर...नगर   ः गेल्या वर्षभरात दुष्काळाशी...
मोताळा, देऊळगावराजा तालुक्यात शंभर...बुलडाणा : खरिपात विदर्भात मका उत्पादनात...
साताऱ्यात अकराशे हेक्टरवरील मका पिकावर...सातारा : जिल्ह्यातील पूर्व भागात दुष्काळाची...
इंदापूर तालुक्यात अडीचशे हेक्टरवर...पुणे   ः गेल्या काही दिवसांपासून...
गुलटेकडीत टोमॅटोचे आवकेसह दरही वाढलेपुणे ः गेल्या आठ दिवसांत पावसाने दिलेल्या...