agricultural stories in Marathi, agrovision, Keeping the taste, reducing the salt | Agrowon

मिठाचे प्रमाण कमी करण्यासाठी खास ब्लेंड्स
वृत्तसेवा
सोमवार, 15 एप्रिल 2019

जेवणामध्ये चवीसाठी मीठ आवश्यक असले तरी त्याचे अधिक प्रमाण हे आरोग्यासाठी फारसे चांगले नसल्याचे सातत्याने पुढे येत असते. मीठ म्हणजेच सोडियम क्लोराईडचे प्रमाण करण्यासाठी वॉशिंग्टन राज्य विद्यापीठातील संशोधकांनी नवा मार्ग शोधून काढला आहे. त्यांनी चवीमध्ये फारसा फरक न पडता व मिठाला पर्यायी ठरतील असे ब्लेंड्स तयार केले आहेत.

जेवणामध्ये चवीसाठी मीठ आवश्यक असले तरी त्याचे अधिक प्रमाण हे आरोग्यासाठी फारसे चांगले नसल्याचे सातत्याने पुढे येत असते. मीठ म्हणजेच सोडियम क्लोराईडचे प्रमाण करण्यासाठी वॉशिंग्टन राज्य विद्यापीठातील संशोधकांनी नवा मार्ग शोधून काढला आहे. त्यांनी चवीमध्ये फारसा फरक न पडता व मिठाला पर्यायी ठरतील असे ब्लेंड्स तयार केले आहेत.

वॉशिंग्टन राज्य विद्यापीठातील अन्नशास्त्र विभागातील प्रो. कॅरोलिन रोस यांनी सांगितले, की कमी मिठाचे पदार्थ खाण्याची सूचना असली तरी चव आणि स्वाद कमी होत असल्यामुळे अशा खाद्याला सामान्यांकडून प्राधान्य दिले जात नाही. त्यामुळे पदार्थांची चव कायम ठेवतानाच त्यातील मिठाचे प्रमाण कमी करण्याचे आव्हान अन्नशास्त्राच्या समोर आहे. रोस आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी सोडियम क्लोराईडचा वापर कमी करून अन्य कॅल्शिअम क्लोराईड, पोटॅशिअम क्लोराईड अशा घटकांचा वापर करून खारट स्वादाची मिश्रणे तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्यांच्या या संशोधनाचे निष्कर्ष ‘जर्नल ऑफ फूड सायन्स’ मध्ये प्रकाशित केले आहेत.

खारटपणा आणण्यासाठी...

  •  नव्याने तयार करण्यात आलेल्या दोन्ही घटकांचे आरोग्यावर कोणतेही विपरीत परिणाम होत नसल्याचे रॉस यांनी सांगितले. उलट पोटॅशिअम हे रक्तदाब कमी करण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते. मात्र, ते फारसे चवदार नाही. पोटॅशिअम क्लोराईडला काहीशी कडसर चव असते.
  •  या नव्या मिश्रणापासून तयार केलेल्या मिश्रणांच्या चवी घेण्यासाठी टेस्टिंग पॅनेलसोबतच इलेक्ट्रॉनिक जिभेचाही वापर करण्यात आला. सध्या वापरल्या जाणाऱ्या मिठाला योग्य असा पर्याय शोधण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्यात केवळ मिठाचे पाणी आणि विविध मिश्रणासह टोमॅटो सूप चाखण्यात आले.
  •  इलेक्ट्रॉनिक जिभ आणि पॅनेलवरील व्यक्तींच्या साह्याने मिळवलेल्या मिश्रणामध्ये अंदाजे ९६.४ टक्के सोडियम क्लोराईड, १.६ टक्के पोटॅशिअम क्लोराईड आणि दोन टक्के कॅल्शिअम क्लोराईड असे आदर्श प्रमाण मिळाले.
  •  अधिक प्रमाणात सोडियम क्लोराईड (७८ टक्के) कमी करण्यासाठी केवळ कॅल्शिअम क्लोराईडचा वापर करण्यासाठी त्याचे प्रमाण २२ टक्के ठेवावे लागते.  
  •  या दोन मीठ मिश्रणामुळे एकूण १०० टक्के सोडियम क्लोराईडच्या तुलनेमध्ये फार फरक पडला नाही. मात्र, ज्या वेळी त्यामध्ये पोटॅशियम क्लोराईड टाकले त्या वेळी त्याच ग्राह्यता एकदम कमी झाली.

मिठाची गरज आणि कमी करण्याचे तंत्र

  • आरोग्यासाठी माणसांना मिठाची गरज असली तरी अमेरिकन लोकांच्या आहारामध्ये मिठाचे प्रमाण हे आवश्यकतेपेक्षा अधिक असल्याचे अमेरिकन रोग प्रतिबंधक आणि आरोग्य प्रोत्साहन कार्यालयाच्या वतीने सांगण्यात येते. त्यांच्या मते प्रतिदिन कमाल २३०० मिलीग्रॅमपेक्षा कमी मीठ खाण्यात असले पाहिजे. सध्या सरासरी अमेरिकन महिलांच्या आहारात प्रतिदिन २९८० मिलीग्रॅम इतके, तर अमेरिकन पुरुषाच्या आहारात प्रतिदिन ४ हजार मिलिग्रॅम इतके मिठाचे प्रमाण आहे. मिठाचे प्रमाण कमी करण्यासाठी दीर्घकाळामध्ये सावकाश कमी कमी प्रमाणामध्ये घट करत राहणे आवश्यक असल्याचा सल्ला दिला जातो. त्यामुळे अत्यल्प प्रमाणात मीठ कमी करण्यासाठी आहारशास्त्राने काही पावले उचलली आहेत. ती उपयुक्त ठरतील.

 

इतर बातम्या
मराठवाड्यातील चार जिल्ह्यांत पाऊसऔरंगाबाद / जालना : औरंगाबाद, जालना या दोन...
सोलापुरातील कांदा उत्पादकांच्या...सोलापूर : राज्यातील कांदा उत्पादक...
कोयना धरणात ४४.७० टीएमसी उपयुक्त...सातारा  ः कोयना धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात...
पुणे जिल्ह्यातील पूर्व भागात पावसाची...पुणे  : जवळपास आठवडाभराच्या विश्रांतीनंतर...
`कुकडी`तून घोड धरणात पाणी सोडण्याची...न्हावरे, जि. पुणे   ः पावसाळा सुरू होऊन...
विद्राव्य खतांना अनुदान देण्याची मागणीकापडणे, जि. धुळे   ः विद्राव्य खतांना...
नगर जिल्ह्यात पाचशे वैयक्तिक पाणीयोजना...नगर  ः पावसाळा सुरू होऊन दीड महिना उलटला;...
सोलापुरात कृषी विभाग शेतकऱ्यांना देणार...सोलापूर : जिल्हा परिषदेच्या कृषी समितीने...
जळगाव बाजार समितीत ज्वारी, बाजरी,...जळगाव  : कृषी उत्पन्न बाजार समितीत...
नाणार रिफायनरी प्रकल्पाच्या समर्थनासाठी...रत्नागिरी  ः नाणार येथे ग्रीन रिफायनरी...
मुख्यमंत्री कोण होणार हे जनता ठरवेल ः...नाशिक  : मुख्यमंत्री कोण होणार हे जनता ठरवेल...
द्राक्ष शेतीत संघटनात्मक कार्यपद्धती...नाशिक : जागतिक द्राक्ष निर्यातीत नाशिक जिल्ह्याचा...
बुलडाणा जिल्ह्यात दुष्काळी स्थितीचा...नांदुरा, जि. बुलडाणा   ः तालुक्यात...
शेतकरी कंपन्या स्थापन करण्यासाठी करारपुणे ः नाबार्डच्या कंपनी विकास फंडातून...
कर्नाटकात गुऱ्हाळघरातून थेट व्यापार...सांगली ः कर्नाटकमध्ये हमाली आणि अडत कमी असल्याने...
पीकविम्याचे ३२५ कोटी कंपन्यांना वितरितमुंबई ः गेल्यावर्षीच्या खरिपातील पीकविमा योजनेचा...
ग्रामविकासावर खर्च झालेल्या निधीची...मुंबई: आपल्या ग्रामपंचायतीला गावातील...
दुष्काळातही कडवंचीत शेतीतून ७२ कोटींचे...जालना : ‘महाराष्ट्राचे इस्राईल’ म्हणून नावलौकिक...
राज्यात सहामाहित तेराशे शेतकऱ्यांची...मुंबई ः सततची दुष्काळी स्थिती, नैसर्गिक संकटे,...
कोकण, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात...पुणे : मॉन्सून पुन्हा सक्रीय झाल्याने...