agricultural stories in Marathi, agrovision, Older forests resist change, climate change | Agrowon

वातावरण बदलाशी जुळवून घेतात जुनी जंगले

वृत्तसेवा
बुधवार, 12 जून 2019

ईशान्य अमेरिकेतील नव्या जंगलाच्या तुलनेमध्ये जुनी जंगले ही वातावरणातील बदलांसाठी विशेषतः कार्बन साठवण, लाकूड उत्पादन आणि जैवविविधतेचा विचार करता तुलनेने कमी संवेदनशील असल्याचे व्हर्मोंट विद्यापीठातील संशोधकांना आढळले आहे. या संशोधनामध्ये पूर्व अमेरिका आणि कॅनडा येथील जंगलावर वातावरण बदलाचे विश्लेषण करण्यात आले. त्यावरून भविष्यातील वाढलेल्या तापमान आणि पावसांमध्ये जंगलाची कार्बन, लाकूड आणि जैवविविधतेच्या दृष्टीने संवेदनशीलता मिळवण्यात आली. हे संशोधन ‘ग्लोबल चेंज बायोलॉजी’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

ईशान्य अमेरिकेतील नव्या जंगलाच्या तुलनेमध्ये जुनी जंगले ही वातावरणातील बदलांसाठी विशेषतः कार्बन साठवण, लाकूड उत्पादन आणि जैवविविधतेचा विचार करता तुलनेने कमी संवेदनशील असल्याचे व्हर्मोंट विद्यापीठातील संशोधकांना आढळले आहे. या संशोधनामध्ये पूर्व अमेरिका आणि कॅनडा येथील जंगलावर वातावरण बदलाचे विश्लेषण करण्यात आले. त्यावरून भविष्यातील वाढलेल्या तापमान आणि पावसांमध्ये जंगलाची कार्बन, लाकूड आणि जैवविविधतेच्या दृष्टीने संवेदनशीलता मिळवण्यात आली. हे संशोधन ‘ग्लोबल चेंज बायोलॉजी’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

मिन्निसोटा ते मैने आणि मॅनोतोबा ते नोवा स्कॉटिया या भागातील सुमारे १८,५०० जंगल प्रक्षेत्रांची माहितीचे विश्लेषण करण्यात आले. यामध्ये पूर्व आणि ईशान्येतील ग्रेट लेक भागातील नव्या जंगलाचाही समावेश होता. अशा सर्व जंगलातील हवामान बदलांचा परिणाम होणारे भाग ओळखण्यासाठी व्हर्मोंट विद्यापीठातील ‘रुबेनस्टाईन स्कूल ऑफ एन्व्हायर्न्मेंट अॅण्ड नॅचरल रिसोर्सेस’ येथील संशोधक डॉमिनिक थॉम यांनी संशोधन केले आहे.

अनिश्चित अशा संभाव्य वातावरणामध्ये जंगले आणि त्यातील जैवविविधता टिकवण्यासाठी सातत्याने संशोधन होत आहे. त्यामध्ये हे विश्लेषण अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे. त्यातून नव्या जंगलांच्या तुलनेमध्ये जुन्या जंगलाची संवेदनशीलता कमी असल्याचे दिसून आले. म्हणजेच जुनी जंगले जपणे किती आवश्यक आहे, हे यातून पुढे आले आहे. कारण नवी जंगले तयार केली तरी बदलत्या वातावरणामध्ये कितपत तग धरतील, याबाबत वादाचा विषय होऊ शकतो.

प्रा. विल्यम किटन यांनी सांगितले, की आमच्या अभ्यासातून बदलत्या जागतिक हवामानाला जुळवून घेण्यासाठी आणि जंगल व्यवस्थापनासाठी नव्या संधी मिळणार आहेत. जुन्या जंगलाना आपल्या व्यवस्थापनामध्ये अत्यंत महत्त्व देण्याची आवश्यकता त्यातून पुढे आली आहे.

अभ्यासामध्ये जंगलाची हवामान अनुकूलता वाढत्या वयासोबत वाढत असल्याचे आढळले आहे. शास्त्रज्ञांनी १५० वर्षांपेक्षा अधिक जुन्या जंगलांची वैशिष्ट्ये मिळवली. ही जंगले संरचनेच्या दृष्टीने गुंतागुतींची असून, झाडे वेगेवेगळ्या उंचीपर्यंत आणि मोठ्या कॅनोपी फरकामध्ये वाढत असतात. या फरकामध्ये वाढ होताना आवश्यक तितका सूर्यप्रकाश मिळवतात.


इतर ताज्या घडामोडी
खानदेशात तिसऱ्या दिवशीही रिमझिम सुरूचजळगाव : खानदेशात मागील तीन दिवस सतत रिमझिम सुरू...
सोलापूर जिल्ह्यात भिज पाऊस, जोर नाहीचसोलापूर  ः गेल्या अनेक दिवसांपासूनच्या...
नांदेडमध्ये हळद ४९०० ते ५७०० रूपये...नांदेड : नांदेड कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
पुणे जिल्ह्याच्या धरणक्षेत्रात पावसाची...पुणे ः पुणे जिल्ह्यातील बहुतांशी भागात पावसाचा...
वऱ्हाडात पावसाची संततधार सुरूअकोला ः मागील दोन दिवसांपासून वऱ्हाडात पाऊस...
नागपूर जिल्ह्यात मोठा आणि तान्हा पोळा...नागपूर : कोरोनाच्या वाढत्या संसर्गामुळे...
औरंगाबाद जिल्ह्यात शेतकऱ्यांना ८५००...औरंगाबाद :  जिल्ह्यातील ९६३ शेतकऱ्यांकडून...
मराठवाड्यात सुमारे ४७ लाख हेक्टरवर खरीपऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील खरिपाचे सर्वसाधारण...
खानदेशात तीन दिवसांपासून भिज पाऊसजळगाव  ः खानदेशात मागील तीन दिवसांपासून भिज...
अमळनेरमध्ये रासायनिक खतांचा वापर वाढलावावडे, जि. जळगाव  : अमळनेर तालुक्यात जवळपास...
खडकवासलातून ११ हजार ७३५ क्युसेक विसर्गपुणे : खडकवासला धरणातून बुधवार (ता. १२) पासून...
सातपुड्यात मूगाच्या नुकसानीची शक्यताजळगाव  ः खानदेशात सातपुडा पर्वत भागात पाऊस...
गडचिरोलीत युरियाची कृत्रिम टंचाईगडचिरोली : जिल्ह्यात दोन महिन्यानंतर बरसलेल्या...
परभणीत बँकांचे उंबरठे झिजवून...परभणी : यंदा खरीप हंगामात जिल्ह्यातील बॅंका...
मुंगळा परिसरात रानडुकरांचा धुडगूसमुंगळा जि. वाशीम ः चांगल्या पावसामुळे यंदा या...
‘रासाका’ सुरू करा, अन्यथा उपोषण’नाशिक : यंदाचा ऊस गाळप हंगाम ऑक्टोबर महिन्यापासून...
एफआरपी थकविणाऱ्या कारखान्यांवर कारवाई...नांदेड ः प्रादेशिक साखर सहसंचालक कार्यालया...
वणी उपविभागातील शेतकऱ्यांना विमा...यवतमाळ : पीक विमा काढल्यानंतरही ही गेल्या तीन...
वाढीव वीज बिले कमी न केल्यास आंदोलन...सोलापूर  ः लॉकडाऊनच्या काळात जिल्ह्यातील...
बुलडाणा जिल्ह्यात शेततळ्यांचे अनुदान...बुलडाणा ः या वर्षात शेततळे खोदलेल्या शेतकऱ्यांना...