agricultural stories in Marathi, agrovision, Plant-scraps-key-component-in-cheap-sustainable-jet-fuel | Page 2 ||| Agrowon

वनस्पती अवशेषापासून स्वस्त, शाश्वत हवाई इंधनाची निर्मिती

वृत्तसेवा
मंगळवार, 26 मार्च 2019

पिकांचे अवशेष आणि झाडांची लाकडे यांच्यापासून उत्तम दर्जाचे उच्च घनतेचे हवाई इंधन तयार करण्यात चीन येथील संशोधकांना यश आले आहे. या वनस्पतीजन्य इंधनामध्ये पर्यावरणात विमाने आणि रॉकेट यांच्या उड्डाणामुळे होणारे कार्बन डाय ऑक्साईडचे प्रदूषण कमी होण्यास मदत होईल, असा दावा संशोधकांनी केला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल ऑफ ज्यूल’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

पिकांचे अवशेष आणि झाडांची लाकडे यांच्यापासून उत्तम दर्जाचे उच्च घनतेचे हवाई इंधन तयार करण्यात चीन येथील संशोधकांना यश आले आहे. या वनस्पतीजन्य इंधनामध्ये पर्यावरणात विमाने आणि रॉकेट यांच्या उड्डाणामुळे होणारे कार्बन डाय ऑक्साईडचे प्रदूषण कमी होण्यास मदत होईल, असा दावा संशोधकांनी केला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल ऑफ ज्यूल’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

जैवइंधनाचा मुख्य घटक सेल्युलोज असतो. तो स्वस्त, पुनर्वापरयोग्य असून, वनस्पती पेशीच्या भित्तिकांमध्ये असतो. त्यातील जेट इंधनामध्ये वापरली जाणारी अल्केन्स (उदा. ऑक्टेन, डोडेकेन आणि हेक्साडिकेन) वेगळी करण्यात यापूर्वीच यश आले आहे. मात्र, त्याहीपेक्षा अधिक गुंतागुंतीच्या पॉलिसायक्लोअल्केन संयुगांच्या निर्मिती शक्य होऊ शकते, असा विश्वास संशोधकांना आहे. ही संयुगे हवाई इंधनामध्ये वापरली जातात. त्याविषयी माहिती देताना संशोधन निंग ली यांनी सांगितले, की कर्बवायूंच्या उत्सर्जनाच्या समस्येवर मात करण्यामध्ये जैवइंधन मोलाचे ठरणार आहेत. पारंपरिक हवाई इंधनाच्या तुलनेमध्ये बायोमासपासून मिळवलेले इंधन हे अधिक घनतेचे असणार आहे. त्यामुळे इंधनाचे आकारमान सारखेच राहिले तरी वजनामध्ये वाढ होऊ शकते.
- या इंधनाच्या निर्मितीसाठी संशोधकांनी सेल्युलोजचे निवडकपणे हेक्सानेडिओनमध्ये रुपांतर केले. त्यानंतर संयुगे वेगळी करण्याची पद्धत अवलंबली.
- जैवइंधनाची खरी जादू हे त्याच्या उच्च घनतेमध्ये असून, त्यामुळे इंधनाची कार्यक्षमता वाढणार आहे. त्यामुळे विमाने अधिक अंतर कापू शकतील आणि अधिक वजनही नेऊ शकतील. पर्यायाने फेऱ्यांची संख्या कमी होऊन, कर्ब उत्सर्जनामध्ये घट होईल. विशेषतः उड्डाणावेळी आणि जमिनीवर येताना त्याचा फायदा होईल.

  • सध्या केवळ प्रयोगशाळेमध्ये चाचणीदरम्यान इंधन तयार केले आहे. मोठ्या प्रमाणात उत्पादन सुरू झाल्यानंतर ही प्रक्रिया अत्यंत स्वस्त राहू शकेल, अशा विश्वास संशोधकांनी व्यक्त केला. पारंपरिक हवाई इंधनाच्या निर्मिती आणि वापरापेक्षा यातील खर्च कमी असेल. पर्यायाने अधिक नफा मिळाल्याने व्यावसायिक वापरासाठी अडचणी येणार नाहीत.
  • सेल्युलोजचे २, ५ हेक्सानेडियॉन मध्ये विघटन करण्याच्या प्रक्रियेमध्ये डाक्लोकोमिथेनचा वापर होतो. हा घटक रंग काढण्यातील द्रावणात वापरला जात असून, तो पर्यावरण आणि आरोग्यासाठी घातक ठरू शकतो. फक्त या अडचणीवर मात करावी लागेल.

इतर बातम्या
द्राक्षपट्ट्यासह आदिवासी भागात खुलली...नाशिक  : स्ट्रॉबेरी लागवडीसाठी महाबळेश्वरची...
आगामी हंगामासाठी सोयाबीनचे बियाणे राखून...अकोला  : सोयाबीन पिकाखालील पेरणी...
सांगलीत हळदीच्या उत्पादनात घटसांगली : जिल्ह्यात ऑगस्ट महिन्यात आलेला महापूर...
चांद्यात फ्लॉवरच्या निकृष्ट...नगर : तेलंगण राज्यातील एका बियाणे कंपनीचे...
'थेट जनतेतून सरपंच निवडीचा निर्णय कायम...सोलापूर  ः राज्य सरकारने थेट जनतेतून सरपंच...
औरंगाबाद जिल्ह्यातील टंचाई...औरंगाबाद : जिल्ह्यातील संभाव्य पाणीटंचाईचे...
लातूर विभागातील दोन हजार हेक्टरवर फळबाग...नांदेड : कृषीच्या लातूर विभागांतर्गतच्या परभणी,...
अकोला बाजार समितीचे गरजूंना पाठबळअकोला ः कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या पुढाकाराने...
उशिराच्या गव्हाला वाढत्या तापमानाचा...जळगाव  ः खानदेशात गहू पिकाची स्थिती...
पपई दरांचा नंदुरबारात पुन्हा तिढाशहादा, जि. नंदुरबार  : सध्या मंदी असल्याने...
पीकविमा भरपाई न मिळाल्यास तीव्र आंदोलन...अमरावती  ः जिल्ह्यात खरीप व रब्बी हंगामात...
गडचिरोली : 'आयसीएआर'ची काजू पीक...गडचिरोली  ः भात उत्पादक पूर्व विदर्भात...
ऐन फेब्रुवारीतच उन्हाळ्याच्या झळा पुणे : राज्यात कमाल तापमानात मोठी वाढ झाल्याने...
वनबंधू योजना सुरू करण्यासाठी केंद्राकडे...नाशिक : आदिवासी विभागाच्या वनबंधू योजनेअंतर्गत १४...
कलाग्रामच्या माध्यमातून बचत गटांसाठी...नाशिक : दिल्ली हाटच्या धर्तीवर नाशिकमध्ये...
मराठवाड्यातील रेशीम प्रकल्पाला ग्रीन...औरंगाबाद : झपाट्याने विस्तारत असलेल्या रेशीम...
ऊस उत्पादकता २५० टनांपर्यंत न्यावीच...पुणे : देशातील ऊस उत्पादकता एकरी शंभर टन...
कर्जमाफीसाठी आकस्मिकता निधीतून दहा हजार...मुंबई : शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीसाठी राज्य सरकारने...
`गोवर-रुबेला'त सोलापूर जिल्ह्यात...सोलापूर : केंद्र शासनाच्या महत्त्वाकांक्षी ‘गोवर-...
सांगली जिल्ह्यात शेत, पाणंद रस्त्यांचे...लेंगरे, जि. सांगली : शेत आणि पाणंद रस्त्यांचे...