agricultural stories in Marathi, agrovision, Plant-scraps-key-component-in-cheap-sustainable-jet-fuel | Agrowon

वनस्पती अवशेषापासून स्वस्त, शाश्वत हवाई इंधनाची निर्मिती

वृत्तसेवा
मंगळवार, 26 मार्च 2019

पिकांचे अवशेष आणि झाडांची लाकडे यांच्यापासून उत्तम दर्जाचे उच्च घनतेचे हवाई इंधन तयार करण्यात चीन येथील संशोधकांना यश आले आहे. या वनस्पतीजन्य इंधनामध्ये पर्यावरणात विमाने आणि रॉकेट यांच्या उड्डाणामुळे होणारे कार्बन डाय ऑक्साईडचे प्रदूषण कमी होण्यास मदत होईल, असा दावा संशोधकांनी केला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल ऑफ ज्यूल’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

पिकांचे अवशेष आणि झाडांची लाकडे यांच्यापासून उत्तम दर्जाचे उच्च घनतेचे हवाई इंधन तयार करण्यात चीन येथील संशोधकांना यश आले आहे. या वनस्पतीजन्य इंधनामध्ये पर्यावरणात विमाने आणि रॉकेट यांच्या उड्डाणामुळे होणारे कार्बन डाय ऑक्साईडचे प्रदूषण कमी होण्यास मदत होईल, असा दावा संशोधकांनी केला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल ऑफ ज्यूल’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

जैवइंधनाचा मुख्य घटक सेल्युलोज असतो. तो स्वस्त, पुनर्वापरयोग्य असून, वनस्पती पेशीच्या भित्तिकांमध्ये असतो. त्यातील जेट इंधनामध्ये वापरली जाणारी अल्केन्स (उदा. ऑक्टेन, डोडेकेन आणि हेक्साडिकेन) वेगळी करण्यात यापूर्वीच यश आले आहे. मात्र, त्याहीपेक्षा अधिक गुंतागुंतीच्या पॉलिसायक्लोअल्केन संयुगांच्या निर्मिती शक्य होऊ शकते, असा विश्वास संशोधकांना आहे. ही संयुगे हवाई इंधनामध्ये वापरली जातात. त्याविषयी माहिती देताना संशोधन निंग ली यांनी सांगितले, की कर्बवायूंच्या उत्सर्जनाच्या समस्येवर मात करण्यामध्ये जैवइंधन मोलाचे ठरणार आहेत. पारंपरिक हवाई इंधनाच्या तुलनेमध्ये बायोमासपासून मिळवलेले इंधन हे अधिक घनतेचे असणार आहे. त्यामुळे इंधनाचे आकारमान सारखेच राहिले तरी वजनामध्ये वाढ होऊ शकते.
- या इंधनाच्या निर्मितीसाठी संशोधकांनी सेल्युलोजचे निवडकपणे हेक्सानेडिओनमध्ये रुपांतर केले. त्यानंतर संयुगे वेगळी करण्याची पद्धत अवलंबली.
- जैवइंधनाची खरी जादू हे त्याच्या उच्च घनतेमध्ये असून, त्यामुळे इंधनाची कार्यक्षमता वाढणार आहे. त्यामुळे विमाने अधिक अंतर कापू शकतील आणि अधिक वजनही नेऊ शकतील. पर्यायाने फेऱ्यांची संख्या कमी होऊन, कर्ब उत्सर्जनामध्ये घट होईल. विशेषतः उड्डाणावेळी आणि जमिनीवर येताना त्याचा फायदा होईल.

  • सध्या केवळ प्रयोगशाळेमध्ये चाचणीदरम्यान इंधन तयार केले आहे. मोठ्या प्रमाणात उत्पादन सुरू झाल्यानंतर ही प्रक्रिया अत्यंत स्वस्त राहू शकेल, अशा विश्वास संशोधकांनी व्यक्त केला. पारंपरिक हवाई इंधनाच्या निर्मिती आणि वापरापेक्षा यातील खर्च कमी असेल. पर्यायाने अधिक नफा मिळाल्याने व्यावसायिक वापरासाठी अडचणी येणार नाहीत.
  • सेल्युलोजचे २, ५ हेक्सानेडियॉन मध्ये विघटन करण्याच्या प्रक्रियेमध्ये डाक्लोकोमिथेनचा वापर होतो. हा घटक रंग काढण्यातील द्रावणात वापरला जात असून, तो पर्यावरण आणि आरोग्यासाठी घातक ठरू शकतो. फक्त या अडचणीवर मात करावी लागेल.

इतर बातम्या
खानदेशात कमाल तापमानात ९ अश सेल्सिअसने...जळगाव  : भर दुपारीही अंगात हुडहुडी भरविणारी...
फ्लॉवर रोपांना कंदच आले नाही;...नाशिक : ‘‘नाशिक शहराजवळील विविध गावांमध्ये...
'जलयुक्त शिवार' सामूहिक चळवळीतून...जळगाव : ‘महाराष्ट्र शासनाने सुरू केलेली...
वाशीममध्ये मूग, उडीद नुकसानग्रस्तांना...वाशीम  ः जिल्ह्यात या खरीप हंगामात नुकसान...
औरंगाबाद, जालना जिल्ह्यांत केंद्रांवरील...औरंगाबाद : बाजारात हमी दरापेक्षा कमी दराने तुरीची...
ग्रामीण भागात आरोग्यसेवा द्या : भगतसिंह...नाशिक : महाराष्ट्र आरोग्य विज्ञान...
रत्नागिरी दूध संघाकडून १ कोटी २० लाख...रत्नागिरी : जिल्ह्यातील दूध उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी...
नांदेड, परभणी जिल्ह्यांतील चाळीस...नांदेड : महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती...
बीड जिल्ह्यातील चिंचवडगावमध्ये...बीड: थंड प्रदेशात घेतले जाणारे स्ट्रॉबेरीचे...
सांगली, कोल्हापूरसाठी विशेष पॅकेज : डॉ...सांगली : ‘‘महापूराने सांगली, कोल्हापूर जिल्ह्याचे...
वीज दरवाढीबाबत चार फेब्रुवारीला हरकती...मसूर, जि. सातारा ः महावितरणचा २०.४ टक्के वीज...
उत्पादकतेबरोबर विक्री कौशल्यही आवश्‍यक...सोलापूर : "उत्पादकतेबाबत शेतकरी बऱ्यापैकी सजग...
नियमित कर्ज फेडणाऱ्या शेतकऱ्यांचीही...मेढा, जि. सातारा : नियमित कर्जफेड करणाऱ्या...
कुलगुरू डॉ. विलास भाले यांना हरितरत्न...अकोला  ः नवी दिल्ली येथील अखिल भारतीय कृषी...
अकोले तालुका गैरव्यवहार प्रकरणी तीन...नगर ः अकोले तालुक्‍यातील पाच ग्रामपंचायती व...
मोहोळ येथे शेतकऱ्यांनी बॅंक...मोहोळ, जि. सोलापूर : अतिवृष्टीमुळे मोहोळ तालुक्‍...
राज्यातील ५०० कार्यालयांत शेतकरी...मुंबई : शेतकरी बांधवांना अडचणी मांडण्यासाठी,...
बॅंकांनी रोखली गटशेतीची वाट :...नागपूर  ः गटशेती योजनेचे अनुदान ६०...
हवामान बदल सहनशील वाण संशोधनाला मिळणार...परभणी: बदलत्‍या हवामानात शाश्‍वत उत्‍पादन...
ग्रामपंचायतींमध्ये राष्ट्रीयदिनी...मुंबई ः राज्यातील सर्व ग्रामपंचायती, पंचायत...