agricultural stories in Marathi, agrowon, agro vision, Rice plants evolve to adapt to flooding | Agrowon

पूरस्थितीशी जुळवून घेऊ शकेल भातपीक
वृत्तसेवा
मंगळवार, 24 जुलै 2018

पूरस्थितीमध्ये भातपिकाची उभी उंची वाढवणाऱ्या जनुकाचा शोध जपानमधील तोहोकू विद्यापीठ, नागोया विद्यापीठ आणि अमेरिकेतील कॉर्नेल विद्यापीठातील संशोधकांनी एकत्रितरीत्या घेतला आहे. यामुळे पूरस्थितीमध्ये तग धरणाऱ्या जातींचा विकास सुलभ होणार आहे. हे संशोधन जर्नल सायन्स मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

पूरस्थितीमध्ये भातपिकाची उभी उंची वाढवणाऱ्या जनुकाचा शोध जपानमधील तोहोकू विद्यापीठ, नागोया विद्यापीठ आणि अमेरिकेतील कॉर्नेल विद्यापीठातील संशोधकांनी एकत्रितरीत्या घेतला आहे. यामुळे पूरस्थितीमध्ये तग धरणाऱ्या जातींचा विकास सुलभ होणार आहे. हे संशोधन जर्नल सायन्स मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

पिकाच्या वाढीसाठी पाण्याची आवश्यकता असली, तरी अधिक काळ पाणी साचून राहिल्यास मुळे कुजून रोपे मरण्याची भीती असते. दक्षिण आणि आग्नेय आशियामध्ये दर काही वर्षाने येणाऱ्या पुरामुळे शेते काही महिन्यांसाठी अगदी काही मीटर उंचीपर्यंत पाण्याने भरलेली असतात. अशा स्थितीमध्ये तग धरणाऱ्या भाताच्या जाती विकसित करण्यात आल्या असून, त्यांना ‘डीपवॉटर राईस’ या नावाने ओळखले जाते. या जाती जरी उथळ पाण्यामध्ये वाढत असल्या तरी पूरस्थितीमध्ये काही काळ तग धरू शकतात. तोहोकू विद्यापीठातील ताकेशी कुरोहा, नागोया विद्यापीठातील मोतोयुकू अशिकारी आणि कॉर्नेल विद्यापीठातील सुझॅन मॅककाऊच या संशोधकांनी आपल्या सहकाऱ्यांसह पूरस्थितीमध्ये तग धरण्यासाठी कारणीभूत भातातील जनुकांचा शोध घेतला. त्याच प्रमाणे भाताच्या मूलद्रव्यीय कार्यप्रमाणी आणि उत्क्रांतीतील बदल यावरही संशोधन केले. त्यातून त्यांनी खोल पाण्यात तग धरण्यासाठी कार्यरत भातातील जनुक एसडी१ (SEMIDWARF१) ओळखले आहे. हे जनुक वनस्पतीतील वाढीसाठी कारणीभूत संप्रेरक जीब्रेलीन निर्मितीसाठी कार्यरत विकराला चालना देते. जेव्हा भात पाण्यामध्ये बुडते, त्या वेळी भातामध्ये इथिलीन वायू जमा होतो. या नव्या जातीमध्ये एसडी१ जनुक इथिलीन निर्मितीच्या प्रक्रियेला (OsEIL१a या घटकाला) चालना देते. त्याच प्रमाणे जीब्रेलिन्सचे (जीए४) प्रमाण वेगाने वाढून पिकाची उभी वाढ वेगाने होते.

  • हे गुणधर्म बांगलादेशातील जंगली भातजातीमध्ये प्रथम आढळले होते. त्यात सुधारणा करण्यात आली.
  • एसडी १ हे जनुक हरितक्रांतीपासून सर्वाना ज्ञात असून, प्रामुख्याने त्याचा विचार हा बुटक्या भातजातीसाठी करण्यात आला. त्यातून रोग प्रतिकारकता आणि अधिक उत्पादकता आणणे शक्य झाले.
  • संशोधक कुरोहा म्हणाले, की भविष्यामध्ये हवामान बदलामुळे तीव्र वातावणामध्ये भर पडत जाणार असून, त्याचा परिणाम उत्पादनावर होणार आहे. पीकपद्धतीमध्ये बदलासोबतच नव्या जनुकीय गुणधर्मयुक्त जातींचा स्वीकार करणे आवश्यक राहणार आहे.

इतर ताज्या घडामोडी
आचारसंहितेच्या धास्तीने जिल्हा परिषदेत...पुणे : आगामी विधानसभा निवडणुकीच्या...
नगर जिल्ह्यात टंचाईग्रस्तांना ३८३...नगर  : पावसाची रोहिणी, मृग, आर्द्रा,...
मराठवाड्यात हलक्या पावसाची हजेरीऔरंगाबाद, नांदेड : मराठवाड्यातील ३०९ मंडळांमध्ये...
महाजनादेश यात्रेत सावधगिरी म्हणून...नाशिक : मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी...
साताऱ्यात यंदा ऊस हंगाम तीन महिनेच सातारा : अतिवृष्टीमुळे निर्माण झालेल्या पूर...
संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम पथकाची...कोल्हापूर : महापुरामुळे झालेल्या नुकसानीची पाहणी...
सत्ताधाऱ्यांच्या चुकीच्या धोरणांने तरुण...बीड : सत्ताधाऱ्यांनी शेतकऱ्यांच्या हिताचा...
कृषी संजीवनी प्रकल्पात पाच हेक्टरपर्यंत...मुंबई : जागतिक बँकेच्या अर्थसाह्याने राबविण्यात...
बदल्यांचा धूमधडाका सुरूचपुणे : राज्यात खरीप हंगाम शेवटच्या टप्प्यात...
वानच्या पाण्यावर पहिला हक्क शेतकऱ्यांचाअकोला : शेती सिंचनासाठी निर्माण करण्यात आलेल्या...
विमा कंपनी कार्यालयात शेतकऱ्यांचा ठिय्यासोलापूर ः पीकविम्याच्या पैशाबाबत सातत्याने...
मक्यावरील लष्करी अळीच्या प्राथमिक...नागपूर : राज्यातील मका पिकावर आलेल्या अमेरिकन...
कृषी विद्यापीठांच्या संशोधन, विकासासाठी...मुंबई ः कृषी विद्यापीठाच्या संशोधन व विकासासाठी...
कोल्हापूर जिल्ह्यात पंधरा टक्के...कोल्हापूर : जिल्ह्यात सुमारे पंधरा टक्के...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात पावसाचा जोर...पुणे : बंगालच्या उपसागर आणि अरबी समुद्रात तयार...
जळगावात वांगी १५०० ते २८०० रुपये...जळगाव : कृषी उत्पन्न बाजार समितीत बुधवारी (ता.१८...
तुरुंगात गेलेल्यांनी विचारू नये, की...सोलापूर ः ‘‘मी घरच्यांना सांगून आलो आहे, आता...
मराठवाडा दुष्काळमुक्‍तीसाठी सरकारचे...औरंगाबाद : वॉटर ग्रिड, गोदावरीच्या तुटीच्या...
साताऱ्यातील धरणांमध्ये ९८ टक्‍क्‍यांवर...सातारा : जिल्ह्यातील प्रमुख धरणांच्या पाणलोट...
नियोजनशून्य कारभारामुळे ६० टक्केच निधी...मुंबई ः भाजप-शिवसेना युती सरकारची पाच वर्षांतील...