agricultural stories in Marathi, agrowon, agrovision, SOIL HEALTH WITH COFFY BERRY | Agrowon

माती संवर्धनासोबत कॉफी बेरीचे नुकसान टाळणे शक्य
वृत्तसेवा
गुरुवार, 27 सप्टेंबर 2018

कॉफीच्या काढणीसाठी मोठ्या यंत्राचा वापर केला जातो. त्यामुळे जमीन घट्ट होत राहतात. त्याचप्रमाणे २० टक्क्यांपर्यंत कॉफी बेरी खाली पडून नुकसान होते. हे दोन्ही नुकसान टाळण्यासाठी संशोधकांनी उत्तम शोधण्याचा प्रयत्न केला आहे. सबसॉयलरनंतर क्रशरचा वापर केल्याने कॉफी बेरींचे नुकसान कमी होत असल्याचा निष्कर्ष काढला आहे.

कॉफीच्या काढणीसाठी मोठ्या यंत्राचा वापर केला जातो. त्यामुळे जमीन घट्ट होत राहतात. त्याचप्रमाणे २० टक्क्यांपर्यंत कॉफी बेरी खाली पडून नुकसान होते. हे दोन्ही नुकसान टाळण्यासाठी संशोधकांनी उत्तम शोधण्याचा प्रयत्न केला आहे. सबसॉयलरनंतर क्रशरचा वापर केल्याने कॉफी बेरींचे नुकसान कमी होत असल्याचा निष्कर्ष काढला आहे.

कॉफी हे ब्राझील येथील सर्वांत मोठ्या क्षेत्रावर घेतले जाणारे पीक आहे. येथील अनुकूल वातावरणामुळे कॉफी बिया पक्व होण्याचा कालावधी सर्व बागांसाठी काही आठवड्यांमध्ये येतो. परिणामी काढणीसाठी मनुष्यबळ उपलब्ध होत नसल्याने यांत्रिक पद्धतीने काढणीचा पर्याय बहुतांश सर्व शेतकरी अवलंबतात. मात्र, वाढत्या यांत्रिकीकरणामुळे सुलभता वाढली असली तरी काही समस्यांमध्ये वाढ झाली आहे. यावर मात करण्यासाठी ब्राझील येथील सावो पावलो राज्य विद्यापीठातील कृषिशास्त्र तज्ज्ञ तियागो डी ओलिवेरा तॅव्हेरास व सहकाऱ्यांनी प्रयत्न सुरू केले.

समस्या

  • काढणीदरम्यान २० टक्क्यांपर्यंत कॉफी बेरी जमिनीवर पडून खराब होतात. यात यांत्रिक अकार्यक्षमतेसोबतच पाऊस, वारा, रोग आणि किडींचा प्रादुर्भाव अशा कारणांचा समावेश असतो. या खाली पडलेल्या बिया यांत्रिक पद्धतीने झाडून गोळा केल्या जातात.
  • काढणीसह वरील कारणांसाठी वापरल्या जाणारी यंत्रे ही वजनाने जड असल्याने माती घट्ट होते. त्याचा विपरीत परिणाम झाडांच्या मुळ्यांच्या वाढीवर होतो. यावर पर्याय म्हणून उत्पादक घट्ट जमीन मोकळी करण्यासाठी सबसॉयलिंग केले जाते. यात ट्रॅक्टरच्या मागे लांब पात्यांच्या साह्याने माती मोकळी केली जाते. मात्र, यात सपाट जमिनीची वासलात लागते. अशा जमिनीवरून काढणी यंत्र चालताना खाली- वर चालत असल्याने काढणी योग्य प्रकारे होत नाही.
  • या दोन्ही कारणामुळे माती मऊ राखण्यासाठी मशागतीमध्ये आणखी वाढ होते. उदा. मातीची मोठी ढेकळे फोडण्यासाठी कुळवणी करावी लागते.

उपाययोजना ः

  • या समस्यावर मात करण्यासाठी तॅवेरास व गटाने विविध तंत्रावर काम करून त्यातील सर्वोत्तम पर्याय मिळवला आहे. त्यांनी शेतकऱ्यांना मातीच्या व्यवस्थापनासाठी चार पर्यायावर काम केले.
  • नियंत्रित गटामध्ये कोणतेही व्यवस्थापन केले नाही. यामुळे यंत्राच्या चालण्यासाठी योग्य स्थिती असली तरी पिकाच्या दृष्टीने फारशी समाधानकारक स्थिती राहत नाही.
  • कुळवणीनंतर सबसॉयलिंग करणे. संशोधकांना कुळवणीमुळे मोठ्या प्रमाणात नुकसान होत असल्याचे दिसून आले. त्याचप्रमाणे त्यानंतर सबलॉयलिंग करावे लागत असल्याने खर्चामध्ये वाढ होते.
  • सबसॉयलर, कुळवणी आणि क्रशर वापर. ही प्रक्रियाही सातत्यपू्र्ण कार्यक्षम ठरत नाही; तसेच एक पायरी वाढल्याने खर्चामध्ये वाढ होते.
  • सबसॉयलरचा क्रशर नंतर वापर. ही पर्याय सर्वात उत्तम असल्याचे संशोधकांना आढळले. यातून कॉफी काढणीतील नुकसान कमी होते. कामातही सुलभता मिळते.
  • जमिनीवर पडलेल्या कॉफी बेरी तशाच पडू देणे, हा काही चांगला पर्याय नाही. अशा खाली पडलेल्या कॉफी बियातून कॉफी बागांमधील दुसऱ्या क्रमांकाची कीड कॉफी बोरर या किडींची पैदास वाढते. त्याचप्रमाणे खाली पडलेल्या बियांनाही बऱ्यापैकी दर मिळत असल्याने त्या मिळवणे फायद्याचाच सौदा ठरत असल्याचे तॅव्हेरास यांनी सांगितले.

इतर ताज्या घडामोडी
पेरणीपूर्व मशागतीय पद्धतीने करा...रब्बी हंगामात ज्वारी, गहू, हरभरा, करडई व सूर्यफूल...
कांदा पिकासाठी संतुलित अन्नद्रव्य...कांदा उत्पादकता कमी होण्यासाठी असंतुलित खत...
जळगाव जिल्हा परिषदेत निधीवाटपावरून आरोप...जळगाव : जिल्हा परिषद सेस फंड, शिक्षण, महिला-...
वऱ्हाडला पीक नुकसानभरपाईचा २६५ कोटींचा...अकोला : ऑक्टोबरमध्ये झालेल्या अतिपावसाचा फटका...
पुणे विभागात रब्बीसाठी अडीच लाख टन खते...पुणे : रब्बी हंगामात शेतकऱ्यांना खतांची अडचण येऊ...
सांगली जिल्ह्यात भूजल पातळी ५८...सांगली : जिल्ह्यात गेल्या पाच वर्षांपेक्षा यंदा...
नाशिक : भिजलेल्या पिकांमुळे चाऱ्याचा...नाशिक : जिल्ह्यात झालेल्या मॉन्सूनोत्तर पावसाने...
धक्कादायक, एकाच गावातल्या ६०० मेंढ्या...नगर  ः मागील महिन्यात अतिवृष्टीने पारनेर...
अधिक उपसा केला तर पाणी टंचाईची शक्यता...लातूर : जिल्ह्यात पावसाळ्याच्या चारही महिन्यांत...
नाशिक जिल्ह्यात नुकसानीपोटी १८१ कोटींची...नाशिक : जिल्ह्यात झालेल्या अतिवृष्टीमुळे...
नागपूर जिल्ह्यात शेतकऱ्यांसाठी कॉंग्रेस...नागपूर : मॉन्सूनोत्तर पावसामुळे शेतकऱ्यांना...
नाशिक जिल्ह्यात टोमॅटोला गेले तडे ! ५०...नाशिक  : मॉन्सूनोत्तर पावसाच्या तडाख्यामुळे...
...'या' सिंचन योजनेची पाणीपट्टी होणार...सांगली : ताकारी उपसा सिंचन योजनेच्या पाणीपट्टीची...
किसान सभेकडून विमा कंपनीला २८...पुणे : पुण्यातील दि ओरिएन्टल इन्शुरन्स कंपनीकडून...
हैबतबाबांच्या पायरीपूजनाने आळंदीत...आळंदी, जि. पुणे  ः टाळ-मृदंगाचा निनाद आणि...
गूळ सौदे सुरू करण्यासाठी दोन्ही घटकांना...कोल्हापूर  : गेल्या दोन दिवसांपासून व्यापारी...
सांगली जिल्ह्यात ऊस दरासाठी ‘स्वाभिमानी...सांगली : जिल्ह्यात गळीत हंगाम सुरू होताच...
कोल्हापुरात कारखान्यांकडून ऊसतोड सुरू...कोल्हापूर  : गेल्या चार दिवसांपासून...
जळगावात भरताची वांगी १५०० ते २६०० रुपये...जळगाव : कृषी उत्पन्न बाजार समितीत बुधवारी (...
बटाटा, टोमॅटोतील उशिरा येणाऱ्या करपा...बटाटा आणि टोमॅटो यांसारख्या पिकांमध्ये प्रचंड...