agricultural stories in Marathi, agrowon, aphids & Diamand back moth attack on cabbage | Agrowon

कोबीवरील मावा, चौकोनी ठिपक्याचा पतंगाचे व्यवस्थापन

विवेक सवडे, डॉ. धीरज कदम
मंगळवार, 8 जानेवारी 2019

कोबी व फुलकोबी ही थंड हवामानातील पिके असून, राज्यातील बहुतांश जिल्ह्यामध्ये त्यांची लागवड केली जाते. सध्याचे थंड आणि मधूनच होणारे ढगाळ वातावरण मावा आणि चाैकोनी ठिपक्यांच्या पतंगच्या वाढीसाठी पोषक आहे. त्यामुळे पिकात या किडींचा प्रादुर्भाव वाढू शकतो.

१) मावा (अॅफिड्स ):
शा. नाव ः Brevicoryne brassicae
कोबीवर्गीय भाजीपाला पिकांवर ही कीड आढळते. त्याची पिले पिवळसर रंगाची, तर प्रौढ काळसर रंगाचे असतात. पिले व प्रौढ कीटक कोवळ्या पानांतून रस शोषतात. परिणामी पाने पिवळी होऊन गळून पडतात.

कोबी व फुलकोबी ही थंड हवामानातील पिके असून, राज्यातील बहुतांश जिल्ह्यामध्ये त्यांची लागवड केली जाते. सध्याचे थंड आणि मधूनच होणारे ढगाळ वातावरण मावा आणि चाैकोनी ठिपक्यांच्या पतंगच्या वाढीसाठी पोषक आहे. त्यामुळे पिकात या किडींचा प्रादुर्भाव वाढू शकतो.

१) मावा (अॅफिड्स ):
शा. नाव ः Brevicoryne brassicae
कोबीवर्गीय भाजीपाला पिकांवर ही कीड आढळते. त्याची पिले पिवळसर रंगाची, तर प्रौढ काळसर रंगाचे असतात. पिले व प्रौढ कीटक कोवळ्या पानांतून रस शोषतात. परिणामी पाने पिवळी होऊन गळून पडतात.

आर्थिक नुकसान संकेत पातळी ः
मावा कीड ः १० प्रतिपान

प्रादुर्भाव दिसताच, फवारणी प्रतिलिटर पाणी
फ्लोनिकॅमिड (५० डब्लूजी) ०.२ ग्रॅम किंवा
ब्युप्रोफेझिन (२५ एससी) २ मिली किंवा
इमिडाक्लोप्रिड (१७.८ एसएल) ०.२ मिली किंवा
फिप्रोनील (५ एससी) ३ मिलि किंवा
अॅसिफेट (५० टक्के) अधिक इमिडाक्लोप्रीड (१.८ एसपी) (संयुक्त कीटकनाशक) २ ग्रॅम

२) चौकोनी ठिपक्याचा पतंग (डायमंड बॅक मॉथ) :
शा. नाव ः Plutella xylostella 

  • मादी पतंग कोबीवर्गीय भाजीच्या पानांवर पिवळसर ५० ते ६० राखी रंगाची अंडी घालतो. त्यातून फिकट हिरव्या किंवा भुरकट रंगाच्या अळ्या बाहेर पडतात. अळी अवस्था १४ ते १५ दिवसांची असते. भुरकट रंगाच्या पाकोळीच्या पाठीवर चौकटीच्या आकाराचा पांढरा ठिपका असल्याने 'चौकोनी ठिपक्याचा पतंग' हे नाव पडले आहे.
  • अळ्या पानाच्या खालचा पृष्ठभाग खरडून खातात. पानांवर असंख्य छिद्रे पडून पान चाळणीसारखे दिसते. जास्त प्रादुर्भाव असल्यास पानाची चाळणी होऊन पानाच्या शिराच शिल्लक राहतात.

नियंत्रण व्यवस्थापन :

  • प्रादुर्भाव ग्रस्त पाने तोडून टाकावीत.
  • एकरी ४ ते ५ कामगंध सापळे (झायलोल्यूर) चौकोनी ठिपक्याच्या पतंगाच्या नियंत्रणासाठी लावावेत.
  • मित्रकीटक असलेल्या कोटेशिया प्लुटेला या अळी परजीवीचे -संवर्धन करावे.
  • मोहरी या सापळा पिकाच्या २ ओळी कोबीच्या २० ते २२ ओळीनंतर लावाव्यात. मोहरी झाडांकडे ८० ते ९० टक्के चौकोनी ठिपक्याचा पतंग आकर्षित होतात, तर टोमॅटो आंतरपीक घेतल्यास हे पतंग यावर जास्त अंडी घालतात.

आर्थिक नुकसान संकेत पातळी ः
चौकोनी ठिपक्याचा पतंगाच्या अळ्या ः २ ते ३ प्रतिझाड.

प्रादुर्भाव दिसताच, फवारणी प्रतिलिटर पाणी
निंबोळी तेल (०.०३ टक्के) किंवा कडूनिंब आधारित कीटकनाशक (ॲझाडिरेक्टीन ३००० पीपीएम) ०.५ मिली किंवा
सायॲण्ट्रानीलीप्रोल (१०.२६ ओडी) १.२ मिली किंवा
डायफेंथुरॉन (५० डब्लूपी) १ ग्रॅम किंवा
फिप्रोनिल (५ इसी) ३ मिली किंवा
फ्लुबेंडिअमाइड (३९.३५ एससी) ०.२५ मिली किंवा
ल्यूफेन्युरॉन (५.४ इसी) १.२ मिली.

विवेक सवडे, ९६७३११३३८३
डॉ. धीरज कदम, ९४२१६२१९१०

(लेखक कृषी कीटकशास्त्र विभाग व.ना.म.कृ.वि. परभणी येथे सहयोगी प्राध्यापक असून, विवेक सवडे आचार्य पदवीच्या अंतिम वर्षाचे विद्यार्थी आहेत.)


इतर ताज्या घडामोडी
पुणे जिल्ह्यात `कृषी, उद्योग, ऊर्जा’...पुणे : जिल्ह्याच्या २०२०-२१ च्या प्रारूप वार्षिक...
‘टेंभू’चे आवर्तन पुढील आठवड्यात...सांगली : टेंभू उपसा सिंचन योजनेचे आवर्तन सुरू करा...
भंडारा : केवळ खरेदी केंद्रांवरच मिळतोय...भंडारा : महाविकास आघाडीकडून ५०० रुपयांचे बोनस आणि...
जळगाव जिल्ह्यात शासकीय धान्य खरेदीला...जळगाव : जिल्ह्यातील तीन केंद्रांमध्ये सोयाबीनची व...
सातारा जिल्ह्यात दहा हजार हेक्‍टरवर...सातारा : जिल्ह्यात रब्बी हंगामातील कांद्याची...
लातूर विभागात रब्बीत बारा लाख हेक्‍टरवर...लातूर : लातूर कृषी विभागांतर्गत लातूर,...
उद्योगांच्या दबावाने कापूस निर्यात बंदी...पुणे ः कापसाला आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चांगले दर...
गोंदिया : सौरकृषिपंप उभारणीचे कार्यादेश...गोंदिया  ः राज्य शासनाची ‘मुख्यमंत्री...
जाणून घ्या बहुगुणी पळसाबद्दल..!शास्त्रीय नावः ब्युटीया मोनोस्पर्मा वनस्पतीचे...
औरंगाबादेत कांदा १००० ते ४४०० रुपये...औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
तापावर गुणकारी गुळवेलजळजळ होणे, बारीक ताप येणे, उष्णता वाढणे या...
सुधारित पद्धतीने करा हळद काढणीसर्वसाधारणपणे जातीपरत्वे हळद काढण्यास ७ ते ९...
अंजीर-सिताफळ संशोधन केंद्राचे प्रमुख डॉ...पुणे : महात्मा फुले कृषी विद्यापिठाच्या ...
तोलाई मजुरीसाठी सांगली बाजार समितीच्या...सांगली : कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये तोलाई...
परभणी जिल्ह्यात सिंचनाची ५० कोटींवर...परभणी : जिल्ह्यातील लघू, मध्यम, मोठ्या...
खानदेशात रब्बी ज्वारी, मक्यावर लष्करी...जळगाव : खानदेशात खरिपात शेतकऱ्यांना फटका बसलेला...
परभणीत गाजर ८०० ते १५०० रुपये...परभणी  : येथील पाथरी रस्त्यावरील फळे...
औरंगाबाद, जालना, बीड जिल्ह्यांत साडेआठ...औरंगाबाद : औरंगाबाद, जालना, बीड या तीन...
अमरावती विभागात सहा लाख ८३ हजार शेतकरी...अमरावती ः महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती...
एम्प्रेस गार्डनच्या पुष्पप्रदर्शनाला...पुणे ः एम्प्रेस बोटॅनिकल गार्डनच्या वतीने आयोजित...