agricultural stories in Marathi, agrowon, aphids & Diamand back moth attack on cabbage | Agrowon

कोबीवरील मावा, चौकोनी ठिपक्याचा पतंगाचे व्यवस्थापन

विवेक सवडे, डॉ. धीरज कदम
मंगळवार, 8 जानेवारी 2019

कोबी व फुलकोबी ही थंड हवामानातील पिके असून, राज्यातील बहुतांश जिल्ह्यामध्ये त्यांची लागवड केली जाते. सध्याचे थंड आणि मधूनच होणारे ढगाळ वातावरण मावा आणि चाैकोनी ठिपक्यांच्या पतंगच्या वाढीसाठी पोषक आहे. त्यामुळे पिकात या किडींचा प्रादुर्भाव वाढू शकतो.

१) मावा (अॅफिड्स ):
शा. नाव ः Brevicoryne brassicae
कोबीवर्गीय भाजीपाला पिकांवर ही कीड आढळते. त्याची पिले पिवळसर रंगाची, तर प्रौढ काळसर रंगाचे असतात. पिले व प्रौढ कीटक कोवळ्या पानांतून रस शोषतात. परिणामी पाने पिवळी होऊन गळून पडतात.

कोबी व फुलकोबी ही थंड हवामानातील पिके असून, राज्यातील बहुतांश जिल्ह्यामध्ये त्यांची लागवड केली जाते. सध्याचे थंड आणि मधूनच होणारे ढगाळ वातावरण मावा आणि चाैकोनी ठिपक्यांच्या पतंगच्या वाढीसाठी पोषक आहे. त्यामुळे पिकात या किडींचा प्रादुर्भाव वाढू शकतो.

१) मावा (अॅफिड्स ):
शा. नाव ः Brevicoryne brassicae
कोबीवर्गीय भाजीपाला पिकांवर ही कीड आढळते. त्याची पिले पिवळसर रंगाची, तर प्रौढ काळसर रंगाचे असतात. पिले व प्रौढ कीटक कोवळ्या पानांतून रस शोषतात. परिणामी पाने पिवळी होऊन गळून पडतात.

आर्थिक नुकसान संकेत पातळी ः
मावा कीड ः १० प्रतिपान

प्रादुर्भाव दिसताच, फवारणी प्रतिलिटर पाणी
फ्लोनिकॅमिड (५० डब्लूजी) ०.२ ग्रॅम किंवा
ब्युप्रोफेझिन (२५ एससी) २ मिली किंवा
इमिडाक्लोप्रिड (१७.८ एसएल) ०.२ मिली किंवा
फिप्रोनील (५ एससी) ३ मिलि किंवा
अॅसिफेट (५० टक्के) अधिक इमिडाक्लोप्रीड (१.८ एसपी) (संयुक्त कीटकनाशक) २ ग्रॅम

२) चौकोनी ठिपक्याचा पतंग (डायमंड बॅक मॉथ) :
शा. नाव ः Plutella xylostella 

  • मादी पतंग कोबीवर्गीय भाजीच्या पानांवर पिवळसर ५० ते ६० राखी रंगाची अंडी घालतो. त्यातून फिकट हिरव्या किंवा भुरकट रंगाच्या अळ्या बाहेर पडतात. अळी अवस्था १४ ते १५ दिवसांची असते. भुरकट रंगाच्या पाकोळीच्या पाठीवर चौकटीच्या आकाराचा पांढरा ठिपका असल्याने 'चौकोनी ठिपक्याचा पतंग' हे नाव पडले आहे.
  • अळ्या पानाच्या खालचा पृष्ठभाग खरडून खातात. पानांवर असंख्य छिद्रे पडून पान चाळणीसारखे दिसते. जास्त प्रादुर्भाव असल्यास पानाची चाळणी होऊन पानाच्या शिराच शिल्लक राहतात.

नियंत्रण व्यवस्थापन :

  • प्रादुर्भाव ग्रस्त पाने तोडून टाकावीत.
  • एकरी ४ ते ५ कामगंध सापळे (झायलोल्यूर) चौकोनी ठिपक्याच्या पतंगाच्या नियंत्रणासाठी लावावेत.
  • मित्रकीटक असलेल्या कोटेशिया प्लुटेला या अळी परजीवीचे -संवर्धन करावे.
  • मोहरी या सापळा पिकाच्या २ ओळी कोबीच्या २० ते २२ ओळीनंतर लावाव्यात. मोहरी झाडांकडे ८० ते ९० टक्के चौकोनी ठिपक्याचा पतंग आकर्षित होतात, तर टोमॅटो आंतरपीक घेतल्यास हे पतंग यावर जास्त अंडी घालतात.

आर्थिक नुकसान संकेत पातळी ः
चौकोनी ठिपक्याचा पतंगाच्या अळ्या ः २ ते ३ प्रतिझाड.

प्रादुर्भाव दिसताच, फवारणी प्रतिलिटर पाणी
निंबोळी तेल (०.०३ टक्के) किंवा कडूनिंब आधारित कीटकनाशक (ॲझाडिरेक्टीन ३००० पीपीएम) ०.५ मिली किंवा
सायॲण्ट्रानीलीप्रोल (१०.२६ ओडी) १.२ मिली किंवा
डायफेंथुरॉन (५० डब्लूपी) १ ग्रॅम किंवा
फिप्रोनिल (५ इसी) ३ मिली किंवा
फ्लुबेंडिअमाइड (३९.३५ एससी) ०.२५ मिली किंवा
ल्यूफेन्युरॉन (५.४ इसी) १.२ मिली.

विवेक सवडे, ९६७३११३३८३
डॉ. धीरज कदम, ९४२१६२१९१०

(लेखक कृषी कीटकशास्त्र विभाग व.ना.म.कृ.वि. परभणी येथे सहयोगी प्राध्यापक असून, विवेक सवडे आचार्य पदवीच्या अंतिम वर्षाचे विद्यार्थी आहेत.)


इतर ताज्या घडामोडी
पेरलेला कांदा काढणीला येवला, जि. नाशिक : यंदा वातावरणामुळे रोपे सडली....
महाबीज’ कर्मचाऱ्यांच्या संपामुळे बियाणे...अकोला ः महाराष्ट्र राज्य बियाणे महामंडळाच्या (...
माजी मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण यांना...कऱ्हाड, जि. सातारा ः आधुनिक महाराष्ट्राचे...
एकरकमी ‘एफआरपी’चे वाटप कोल्हापुरात...कोल्हापूर  : जिल्ह्यात हंगाम सुरू होऊन पंधरा...
पूर्णवेळ कृषी सहसंचालकाची प्रतीक्षापुणे : पुणे विभागीय कृषी सहसंचालकाची जबाबदारी...
सांगलीत तीनशे सौर कृषिपंप सुरूसांगली  : वीजपुरवठा नसतानाही दिवसा पिकांना...
ऊसदर आंदोलनाची रणभूमी कऱ्हाड राहीलसातारा : ऊसदरासह इतर प्रश्‍नांवर चर्चा...
रब्बीसाठी ‘वान’चे पाणी देण्याची...बुलडाणा : जिल्ह्याच्या सीमेवर असलेल्या वान...
सातारा जिल्ह्यात ‘एफआरपी’चा प्रश्‍न...कऱ्हाड  : साखर कारखान्यांत ऊस गाळप...
काटेपूर्णाच्या कालव्यांची दुरुस्ती...अकोला : यंदाच्या रब्बी हंगामासाठी काटेपूर्णा...
धान खरेदीवरून गृहमंत्र्यांनी...नागपूर  : गोंदिया जिल्हात धान खरेदी...
बुलडाण्यात दोन कोटींची नुकसान भरपाईबुलडाणा  : दिवाळीपूर्वी शेतकऱ्यांच्या...
शासकीय खरेदीअभावी उत्पादकांची लूटआरेगाव, जि. यवतमाळ  : आज ना उद्या शासन...
यवतमाळमध्ये पन्नास हजार क्विंटल कापूस...यवतमाळ : जिल्ह्यात सुरू करण्यात आलेल्या सीसीआय...
‘द्वारकधीश’कडून पंधरवड्यात ५५ हजार टन...नाशिक : सटाणा तालुक्यातील शेवरे येथील द्वारकाधीश...
`ऊर्जामंत्र्यांवर सदोष मनुष्यवधाचा...नाशिक : जालना जिल्ह्यातील भोकरदन तालुक्यातील ३...
किनवट येथे धानाचे खरेदी केंद्र मंजूरनांदेड : धान खरीप पणन हंगाम २०२० - २१ साठी...
‘इसापूर’चे पहिले आवर्तन शुक्रवारपासूननांदेड : ऊर्ध्व पैनगंगा प्रकल्प इसापूरमधून...
खानदेशात मका, ज्वारीला हमीभाव मिळेना जळगाव : खानदेशात ज्वारी, मक्याची आवक बाजारात सुरू...
परभणी जिल्ह्यात तीस हजार हेक्टर ऊस...परभणी  ः जिल्ह्यात सन २०१९-२० मध्ये लागवड...