agricultural stories in Marathi, agrowon, controlling of pink ballworm in cotton | Agrowon

गुलाबी बोंड अळी नियंत्रण उपाययोजना

डॉ. दादासाहेब पोखरकर, डॉ. सखाराम आघाव, डॉ. पंकजकुमार पाटील
मंगळवार, 11 डिसेंबर 2018

सध्या सर्वत्र कापसाची वेचणी सुरू आहे. डिसेंबर महिन्यातील रात्री मोठ्या आणि काळोख्या असतात. यामुळे गुलाबी बोंड अळीच्या पतंगाची अंडी देण्याची क्षमता वाढते. हे वातावरण उपजिविकेसाठी अनुकूल असते. डिसेंबर-जानेवारी महिन्यामध्ये कपाशीतील गुलाबी बोंड अळी नियंत्रणात ठेवण्यासाठी पुढीलप्रमाणे नियोजन करावे.

सध्या सर्वत्र कापसाची वेचणी सुरू आहे. डिसेंबर महिन्यातील रात्री मोठ्या आणि काळोख्या असतात. यामुळे गुलाबी बोंड अळीच्या पतंगाची अंडी देण्याची क्षमता वाढते. हे वातावरण उपजिविकेसाठी अनुकूल असते. डिसेंबर-जानेवारी महिन्यामध्ये कपाशीतील गुलाबी बोंड अळी नियंत्रणात ठेवण्यासाठी पुढीलप्रमाणे नियोजन करावे.

  • प्रतिएकर ८ ते १० कामगंध सापळ्यांचा वापर करावा. त्यात सापडणारे नर पतंग पकडून नष्ट करावेत.
  • गरजेनुसार वेळोवेळी कामगंध सापळ्यातील ल्युअर बदलून घ्यावेत.
  • कापूस साठवण केलेल्या जागी आणि जिनिंग-प्रेसिंग मिलच्या ठिकाणी प्रकाश सापळे, कामगंध सापळे लावावेत.
  • पुढील वर्षी शेंदरी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव टाळण्यासाठी डिसेंबर महिन्यात कपाशीच्या पऱ्हाट्या किंवा कपाशीचे शेतातील अवशेष नष्ट करावेत.
  • त्यासाठी कापसाची शेवटची वेचणी झाल्यानंतर शेतात जनावरे चरण्यासाठी सोडून द्यावीत. उर्वरित शेंदरी बोंड अळीच्या नियंत्रणास मदत होते.
  • डिसेंबरनंतर कपाशी पिकाचा खोडवा (फरदड) अनेक शेतकरी ठेवतात. फरदड कपाशी पाणी दिल्याने कपाशीला पाते, फुले व बोंडे गुलाबी बोंड अळीच्या उपजीविकेसाठी कपाशी बोंडे उपलब्ध होत राहतात. परिणामी किडीची वाढ होत राहते. ही कीड बी. टी.ला प्रतिकारकता निर्माण करते. म्हणून डिसेंबर ते १५ जानेवारीच्या आत पीक काढून टाकावे. किंवा खोडवा घेणे टाळावे.
  • पीक काढणीनंतर कपाशीच्या पऱ्हाट्या शेतात किंवा शेताजवळ त्यांचा ढीग करून ठेऊ नये. अशा पऱ्हाट्यांचा रोटाव्हेटरच्या साह्याने चुरा करून त्याचा सेंद्रिय खत म्हणून वापर करता येईल.
  • किडग्रस्त बोंडे व पाला पाचोळा शेतात गोळा करून जाळून नष्ट करावा.
  • पाण्याची उपलब्धता असल्यास पिकाची फेरपालट करावी.
  • पाण्याची उपलब्धता नसल्यास डिसेंबर महिन्यानंतर शेत ५ ते ६ महिने कापूस पीकविरहित ठेवावे. गुलाबी बोंड अळीच्या जीवनक्रमात अडथळे येऊन पुढील हंगामात या किडीचा प्रादुर्भाव कमी होतो.
  • पीक काढणीनंतर खोल नांगरणी करून जमीन उन्हात चांगली तापू द्यावी.
  • ज्या शेतकऱ्यांची कपाशीची लागवड उशिरा केली होती, त्यांनी गरज भासल्यास सायपरमेथ्रीन (१० टक्के ई.सी.) १ मि.ली. प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी.

संपर्क -
डॉ. दादासाहेब पोखरकर, ९९२३७३५००२
डॉ. पंकजकुमार पाटील, ७५८८९२११९६

(डॉ. पोखरकर हे महात्मा फुले कृषि विद्यापीठ, राहुरी येथील कृषी कीटकशास्त्र विभागप्रमुख असून, डॉ. आघाव आणि डॉ. पाटील हे क्रॉपसॅप प्रकल्पामध्ये अनुक्रमे समन्वयक व संशोधन सहयोगी म्हणून कार्यरत आहेत.)


फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
नगर : पीकविमा योजनेत शेतकऱ्यांचा सहभाग...नगर : नैसर्गिक संकटाने तसेच अन्य कारणाने...
`दहिगाव उपसा सिंचन योजना सौरऊर्जेवर...सोलापूर ः करमाळा तालुक्यातील दहिगाव उपसा सिंचन...
पुणे बाजार समिती चक्राकार पद्धतीने सुरू...पुणे : कोरोना विषाणू बाधित रुग्णाच्या झपाट्याने...
देशी सीताफळाच्या बियाण्याची चोरीसोलापूर ः देशी सीताफळाच्या बियाण्याची चोरी...
पाण्याच्या उपलब्धतेमुळे उन्हाळी...पुणे : गेल्या वर्षी झालेल्या चांगल्या पावसामुळे...
हिंगोली ः सोयाबीनची अडीच लाख हेक्टरवर...हिंगोली ः जिल्ह्यात यंदा खरीप हंगामात ३ लाख ५८...
अमरावतीत खरिपाचे ७ लाख हेक्टर क्षेत्र...अमरावती : कृषी विभागाच्या खरीप हंगाम २०२१...
नाशिक बाजार समितीच्या ‘त्या’ याचिका...नाशिक : नाशिक कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या सभापती...
बियाणे, खते, कीटकनाशक नियंत्रणासाठी...नाशिक : खरीप हंगामात बियाणे पेरणीचा कालावधी...
औरंगाबाद जिल्हाभरात फळे, भाजीपाला थेट...औरंगाबाद : शहरासह जिल्हाभरात राबविल्या जात...
लातूर जिल्ह्यात त्रेचाळीस हजार क्विंटल...लातूर: जिल्ह्यात कार्यान्वित १६ केंद्रांवरून २७५९...
अवैध दारू विक्रेत्यांना शासकीय योजनांचा...चंद्रपूर : अवैध दारू विक्रीमुळे सामाजिक स्वास्थ्य...
ऑक्सिजन प्रकल्प उभारणीचा अधिकार...मुंबई : कोरोना रुग्णांची वाढती संख्या व ऑक्सिजनची...
फळाचे ‘प्रमोशन’, मूल्यवर्धन होण्याची...चिकू बागायतदार संघाच्या वतीने राज्यातील चिकू...
अकोला जिल्हा परिषदेत खांदेपालटाची चर्चा अकोला : जिल्हा परिषदेत सत्तारूढ असलेल्या वंचित...
प्रक्रिया उद्योगाला चालना देणारनारळ लागवडीचे क्षेत्र वाढविताना शेतकऱ्यांच्या...
सामूहिक प्रयत्नातून काजू उत्पादकांची...जागतिक बाजारपेठेत वैशिष्ट्यपूर्ण चव असलेल्या...
क्षेत्र वाढ, प्रक्रियेसाठी सरकारी...देशात पेरू लागवडीचे सुमारे तीन लाख हेक्टर आणि...
दुर्लक्षित पिकांनाही येत्या काळात संधीद्राक्ष, डाळिंब, आंबा, केळी, संत्रा ही राज्याच्या...
आधुनिक फुलशेती संशोधन, निर्यात...गेल्या काही वर्षांत व्यावसायिक आणि उद्योगाचा...