agricultural stories in Marathi, agrowon, controlling of pink ballworm in cotton | Agrowon

गुलाबी बोंड अळी नियंत्रण उपाययोजना

डॉ. दादासाहेब पोखरकर, डॉ. सखाराम आघाव, डॉ. पंकजकुमार पाटील
मंगळवार, 11 डिसेंबर 2018

सध्या सर्वत्र कापसाची वेचणी सुरू आहे. डिसेंबर महिन्यातील रात्री मोठ्या आणि काळोख्या असतात. यामुळे गुलाबी बोंड अळीच्या पतंगाची अंडी देण्याची क्षमता वाढते. हे वातावरण उपजिविकेसाठी अनुकूल असते. डिसेंबर-जानेवारी महिन्यामध्ये कपाशीतील गुलाबी बोंड अळी नियंत्रणात ठेवण्यासाठी पुढीलप्रमाणे नियोजन करावे.

सध्या सर्वत्र कापसाची वेचणी सुरू आहे. डिसेंबर महिन्यातील रात्री मोठ्या आणि काळोख्या असतात. यामुळे गुलाबी बोंड अळीच्या पतंगाची अंडी देण्याची क्षमता वाढते. हे वातावरण उपजिविकेसाठी अनुकूल असते. डिसेंबर-जानेवारी महिन्यामध्ये कपाशीतील गुलाबी बोंड अळी नियंत्रणात ठेवण्यासाठी पुढीलप्रमाणे नियोजन करावे.

  • प्रतिएकर ८ ते १० कामगंध सापळ्यांचा वापर करावा. त्यात सापडणारे नर पतंग पकडून नष्ट करावेत.
  • गरजेनुसार वेळोवेळी कामगंध सापळ्यातील ल्युअर बदलून घ्यावेत.
  • कापूस साठवण केलेल्या जागी आणि जिनिंग-प्रेसिंग मिलच्या ठिकाणी प्रकाश सापळे, कामगंध सापळे लावावेत.
  • पुढील वर्षी शेंदरी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव टाळण्यासाठी डिसेंबर महिन्यात कपाशीच्या पऱ्हाट्या किंवा कपाशीचे शेतातील अवशेष नष्ट करावेत.
  • त्यासाठी कापसाची शेवटची वेचणी झाल्यानंतर शेतात जनावरे चरण्यासाठी सोडून द्यावीत. उर्वरित शेंदरी बोंड अळीच्या नियंत्रणास मदत होते.
  • डिसेंबरनंतर कपाशी पिकाचा खोडवा (फरदड) अनेक शेतकरी ठेवतात. फरदड कपाशी पाणी दिल्याने कपाशीला पाते, फुले व बोंडे गुलाबी बोंड अळीच्या उपजीविकेसाठी कपाशी बोंडे उपलब्ध होत राहतात. परिणामी किडीची वाढ होत राहते. ही कीड बी. टी.ला प्रतिकारकता निर्माण करते. म्हणून डिसेंबर ते १५ जानेवारीच्या आत पीक काढून टाकावे. किंवा खोडवा घेणे टाळावे.
  • पीक काढणीनंतर कपाशीच्या पऱ्हाट्या शेतात किंवा शेताजवळ त्यांचा ढीग करून ठेऊ नये. अशा पऱ्हाट्यांचा रोटाव्हेटरच्या साह्याने चुरा करून त्याचा सेंद्रिय खत म्हणून वापर करता येईल.
  • किडग्रस्त बोंडे व पाला पाचोळा शेतात गोळा करून जाळून नष्ट करावा.
  • पाण्याची उपलब्धता असल्यास पिकाची फेरपालट करावी.
  • पाण्याची उपलब्धता नसल्यास डिसेंबर महिन्यानंतर शेत ५ ते ६ महिने कापूस पीकविरहित ठेवावे. गुलाबी बोंड अळीच्या जीवनक्रमात अडथळे येऊन पुढील हंगामात या किडीचा प्रादुर्भाव कमी होतो.
  • पीक काढणीनंतर खोल नांगरणी करून जमीन उन्हात चांगली तापू द्यावी.
  • ज्या शेतकऱ्यांची कपाशीची लागवड उशिरा केली होती, त्यांनी गरज भासल्यास सायपरमेथ्रीन (१० टक्के ई.सी.) १ मि.ली. प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी.

संपर्क -
डॉ. दादासाहेब पोखरकर, ९९२३७३५००२
डॉ. पंकजकुमार पाटील, ७५८८९२११९६

(डॉ. पोखरकर हे महात्मा फुले कृषि विद्यापीठ, राहुरी येथील कृषी कीटकशास्त्र विभागप्रमुख असून, डॉ. आघाव आणि डॉ. पाटील हे क्रॉपसॅप प्रकल्पामध्ये अनुक्रमे समन्वयक व संशोधन सहयोगी म्हणून कार्यरत आहेत.)


फोटो गॅलरी

इतर नगदी पिके
उसामध्ये पोक्का बोईंग, शेंडाकूज रोगाचा...सध्या पश्चिम महाराष्ट्र आणि मराठवाडा विभागात...
कपाशीवरील किडींचे कामगंध सापळ्याद्वारे...पिकातील किडीच्या नियंत्रणासाठी एकात्मिक कीड...
कपाशीवरील फुलकिडे, पांढऱ्या माशीचे...फुलकिडे : ही कीड फिकट पिवळसर रंगाची असून अत्यंत...
कपाशीवरील गुलाबी बोंडअळीचे व्यवस्थापनगुलाबी बोंडअळीचे नियमित सर्वेक्षण, मित्र कीटकांचे...
कपाशीवरील तुडतुड्याचे नियंत्रणतुडतुडे ही बी टी कपाशीवरील सर्वात महत्त्वाची रस...
आडसाली उसासाठी खतमात्रेचे नियोजनउसाच्या योग्य वाढीसाठी माती परिक्षणाच्या...
नियोजन आडसाली ऊस लागवडीचेलागवड १५ जुलै ते १५ ऑगष्टपर्यंत करावी.जोडओळ पट्टा...
कोरडवाहू कपाशीचे लागवड नियोजनअयोग्य जमिनीवरील बीटी कपाशीची लागवड, लागवडीचे...
शेतकरी नियोजन (पीक कापूस)पीक - कापूस गणेश शामराव नानोटे, निंभारा, ता....
कपाशी लागवडीमध्ये नवा दृष्टिकोन हवा दरवर्षी कपाशीचे पीक घेणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी हे...
कापूस सल्ला कोरडवाहू पिकाकरिता तीन वर्षातून एकदा खोल...
एकात्मिक व्यवस्थापनातून वाढवा बीटी...अलीकडील वर्षांपासून कापूस पिकाचे उत्पादन घटत...
गुलाबी बोंडअळी रोखण्यासाठी पूर्वहंगामी...कपाशी पिकामध्ये गुलाबी बोंडअळीच्या...
ऊस पिकासाठी योग्य ठिबक सिंचन पद्धतउसासाठी योग्य ठिबक सिंचन ठिबक सिंचन पद्धती...
सुधारित पद्धतीने खोडवा उसाचे व्यवस्थापन खोडवा उसाची योग्य जोपासना केल्यास लागवडीएवढेच...
सुरु उसाला द्या शिफारशीत खतमात्रा रासायनिक खते प्रत्येक वेळी सेंद्रिय खतांमध्ये...
उसासाठी सेंद्रिय खत, सूक्ष्म...जमिनीची सुपीकता वाढविण्यासाठी हिरवळीची पिके...
उसाला द्या शिफारशीनुसार खतमात्रारासायनिक खते जमिनीवर पसरून न देता चळी घेऊन किंवा...
कपाशीवरील दहिया रोगाचे एकात्मिक...कपाशीचे पीक हे साधारणतः सहा महिने किंवा...
ऊस पीक सल्ला१) साधारणपणे १५ ऑक्टोबर ते १५ नोव्हेंबरपर्यंत...