agricultural stories in Marathi, agrowon, crop advice, rice pest management, tutude | Agrowon

भातावरील तुडतुडे प्रादुर्भावाकडे दुर्लक्ष नको

डॉ. उषा डोंगरवार
शनिवार, 22 सप्टेंबर 2018

सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी फुलोरावस्थेत आहे. भंडारा जिल्ह्यातील हवामानामध्ये पावसाचा अनियमितपणा, वाढते तापमान व कोरडे हवामान अशी स्थिती आहे. ही स्थिती तुडतुड्यांच्या वाढीसाठी पोषक आहे. भंडारा जिल्ह्यात भात पिकावर हिरवे, तपकिरी, तसेच पांढऱ्या पाठीच्या तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. असा प्रादुर्भाव दरवर्षी सप्टेंबर व आॅक्टोबर महिन्यांमध्ये दिसून येतो. भात पिकाचे निरीक्षण व सर्वेक्षण व्यवस्थिक करावे. तुडतुड्यांची संख्या आर्थिक नुकसान पातळीच्या वर गेल्यास व्यवस्थापन उपाययोजना अवलंबाव्यात.

सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी फुलोरावस्थेत आहे. भंडारा जिल्ह्यातील हवामानामध्ये पावसाचा अनियमितपणा, वाढते तापमान व कोरडे हवामान अशी स्थिती आहे. ही स्थिती तुडतुड्यांच्या वाढीसाठी पोषक आहे. भंडारा जिल्ह्यात भात पिकावर हिरवे, तपकिरी, तसेच पांढऱ्या पाठीच्या तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. असा प्रादुर्भाव दरवर्षी सप्टेंबर व आॅक्टोबर महिन्यांमध्ये दिसून येतो. भात पिकाचे निरीक्षण व सर्वेक्षण व्यवस्थिक करावे. तुडतुड्यांची संख्या आर्थिक नुकसान पातळीच्या वर गेल्यास व्यवस्थापन उपाययोजना अवलंबाव्यात. गेल्या वर्षी धान पिकावर तुडतुडे या किडींचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात होऊन मोठे नुकसान झाले होते.

हिरवे तुडतुडे -

  • तुडतुड्यांचे प्रौढ आणि पिल्ले पानातील रस शोषतात. परिणामी, पाने पिवळी पडून रोपांची वाढ खुंटते.
  • ही कीड भात पिकावर टुंग्रो या विषाणूजन्य रोगाचा प्रसार करते.
  • प्रादुर्भाव कालावधी - सप्टेंबर व आॅक्टोबर.

आर्थिक नुकसानीची पातळी -

  • २ तुडतुडे प्रति चूड- टुंग्रो रोगाचा नियमित प्रादुर्भाव होणाऱ्या क्षेत्रासाठी.
  • १० तुडतुडे प्रति चूड - पुनर्लागवडीनंतर
  • २० तुडतुडे प्रति चूड - फुटवे ते दुधाळ अवस्थेपर्यंत.

तपकिरी तुडतुडे-

  • पिल्ले व प्रौढ तुडतुडे झाडाच्या बुंध्यामधून व खोडामधून सतत रस शोषतात. पाने पिवळी पडून, झाड निस्तेज होते. सुकून वाळते.
  • तपकिरी तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव शेताच्या मध्य भागातून गोलाकार खळ्याप्रमाणे पिवळे भाग दिसतात. पुढे त्याच वाढ होऊन शेत जळल्यासारखे दिसते. यालाच ‘हाॅपर बर्न’ असे म्हणतात.
  • प्रामुख्याने प्रादुर्भाव कालावधी - सप्टेंबरचा दुसरा आठवडा ते आॅक्टोबरच्या दुसरा आठवडा.

आर्थिक नुकसानीची पातळी -

  • १० तुडतुडे प्रति चूड - फुटव्याच्या वेळी
  • ५-१० तुडतुडे प्रति चूड - लोंबीच्या पुढील अवस्थेत.

पांढऱ्या पाठीचे तुडतुडे
तपकिरी तुडतुड्याच्या प्रादुर्भावाबरोबरच पांढऱ्या पाठीच्या तुडतुड्याचाही प्रादुर्भाव होतो. प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात असल्यास चुडाच्या बाहेरील पाने करपलेली आढळतात.

तुडतुड्यांचे एकात्मिक नियंत्रण व्यवस्थापन

  • नत्र खतांचा संतुलित वापर करावा.
  • पिकामध्ये मित्रकिडींची संख्या वाढविण्यासाठी भात शेतीच्या बांधावर झेंडू, चवळी यासारख्या पिकाची लागवड करावी.
  • बांधीतील पाणी काढून टाकावे.
  • या किडीसाठी पिकाचे सातत्याने निरीक्षण करावे. किडीने आर्थिक नुकसानीची पातळी ओलांडल्यानंतर खालील पैकी एका कीटकनाशकाची फवारणी प्रतिलिटर पाणी या प्रमाणे करावी.
    अॅझाडीरेक्टीन ०.१५ टक्के (१५०० पी.पी.एम) ३ मि.ली. किंवा इमिडाक्लोप्रीड (१७.८ एस.एल.) ०.२ मि.ली. किंवा फिप्रोनिल (५ एस.सी.) २ मि.ली. किंवा फ्लोनीकॅमीड (५० डब्ल्यु.जी.) ०.३ ग्रॅम किंवा बुप्रोफेझीन (२५ एस.सी.) २ मि.ली.

संपर्क - डॉ. उषा डोंगरवार, ०७१८६२३६८०५
(प्रकल्प समन्वयक, कृषी विज्ञान केंद्र, भंडारा (साकोली).
 


इतर तृणधान्ये
बाजरी मूल्यवर्धनातून वाढवा नफाबाजरीच्या पिठाचा वापर इतर पिठात मिसळून केल्यास...
आरोग्यदायी नाचणीनाचणीमध्ये कॅल्शियमबरोबरीने लोह, नायसीन, थायामीन...
असे करा ज्वारीवरील खोडकिडीचे नियंत्रण..ज्वारी हे मानवी खाद्य आणि पशुखाद्यासाठी कडबा अशा...
असे करा गव्हावरील तांबेरा रोगाचे...गहू पिकाचा हंगाम सुरू होऊन दोन महिने उलटून गेले...
असे करा ज्वारी, गव्हावरील खोडमाशीचे...रब्बी हंगामातील ज्वारी व गहू पिकावर खोडमाशीचा...
कृषी सल्ला : तूर, हरभरा, ज्वारी, कांदा...तूर शेंगा पक्वतेची अवस्था शेंग माशी, घाटे अळी...
असे करा गहू पिकावरील खोडमाशी व मावा...गहू पिकात बुटक्या आणि मध्यम बुटक्या वाणांचा...
उशिरा गहू पेरणीसाठी जाती व नियोजनया वर्षी परतीच्या पावसाने अधिक काळ मुक्काम...
नियोजन गव्हाच्या उशिरा पेरणीचे बागायत उशिरा पेरणीची शिफारस १६ नोव्हेंबर ते १५...
गहू पिकावरील किडींचे वेळीच करा नियंत्रणगहू पिकांच्या उत्पादनात घट येण्यामध्ये किडींचा...
आहारात असावी आरोग्यदायी बाजरीगहू खाण्याचे प्रमाण वाढत गेल्याने ज्वारी, बाजरी,...
मित्रबुरशींच्या संवर्धनातून लष्करी...सध्या राज्याच्या विविध भागात अनुकूल हवामानामुळे...
पेरणी पद्धतीने भात लागवडभाताची लागवड १५ जुलै पर्यंत पूर्ण करावी. दोन...
ज्वारी वाणाची विविधता : मूल्यवर्धनातून...कित्येक वर्षांपासून शेतकऱ्यांनी ज्वारीचे विविध...
मका लागवड तंत्रज्ञानपेरणी     खरीप हंगाम ः १५...
तयारी खरिपाची : भात लागवडीचे सुधारित...भारतातील सुमारे २/३ लोकांच्या दररोजच्या आहारात...
आहारात असावी आरोग्यदायी ज्वारीज्वारीमध्ये लोह मोठ्या प्रमाणात असते. ॲनिमियाचा...
गहू पिकावरील रोग नियंत्रणयंदाचा हंगाम आतापर्यंत गहू पिकासाठी अत्यंत पोषक...
गहू पिकावरील कीड नियंत्रणगहू पिकावर सध्या मावा, तुडतुडे, कोळी अशा किडींचा...
गहू पिकावरील मावा, तुडतुडे किडींचे...गहू पिकावरील मावा आणि तुडतुडे या किडींवर वेळीच...