agricultural stories in Marathi, agrowon, development work in kadvanchi | Agrowon

कडवंची : पाणंदमुक्‍त रस्त्यांची विकासाला गती
संतोष मुंढे
रविवार, 21 एप्रिल 2019

गावशिवारातील सुळकी डोंगराच्या पायथ्याशी माझी शेती. पांदण रस्ते नव्हते त्या वेळी शेतात जायची मोठी अडचण होती. पावसाळ्यात तर अडचणींचा डोंगर असायचा. पण आता या रस्त्यांमुळं शेतात अगदी सहज जाता येते, वाहनही जाऊ शकते.
- भीमराव वाहूळ

गावशिवारात पहिले रस्तेच नव्हते, पाणंदीच होत्या. शेतात वाहन जात नव्हते. एवढंच काय बैलगाडीही अनेकदा नेता येत नव्हती. पावसाळ्यात मोठे हाल व्हायचे, पण आता या रस्त्यांनी सगळ्या अडचणी सोडविल्यात.
- सदाशिव क्षीरसागर

रस्ते, पाणी आणि वीज हे शेतीविकासातील महत्त्वाचे घटक. द्राक्ष विस्तार करणाऱ्या कडवंचीमधील ग्रामस्थांनी पाणलोट, विहिरी अन्‌ शेततळ्यांच्या साहाय्याने पाण्याची सोय केली. पण रस्ते नसल्याने शेतमाल वाहतुकीची अडचण होती. ग्रामस्थांनी ही अडचण सुमारे ४२ किलोमीटरचे पाणंदमुक्‍त रस्ते तयार करून दूर केली. त्यामुळे शेती विकासाला गती मिळाली.   

 साधारणपणे ९० च्या दशकापासून कडवंचीमधील शेतकऱ्यांनी गाव सोडून शेतात वास्तव्याला सुरवात केली. परंतू शेतरस्त्याचा मोठा प्रश्न ग्रामस्थांसमोर होता. ही अडचण दूर होण्यासाठी २०११ साल उजाडले. जालन्याचे तत्कालीन जिल्हाधिकारी तुकाराम मुंडे यांच्या कार्यकाळात गावातील पांदणमुक्‍त रस्त्यांच्या कामाला सुरवात झाली. श्रमदान, खर्च करण्याची तयारी, रस्त्याला आवश्‍यकतेनुरूप आपल्या शेतातून वा लगतची जागा देण्याची तयारी शेतकऱ्यांनी दाखविली. यामुळे अल्पावधीत शेतशिवारात सुमारे ४२ किलोमीटर पांदणमुक्‍त रस्त्यांचे जाळे विणले गेले. रस्ते नव्हते त्या वेळी व्यापाऱ्यांना धान्य, द्राक्ष, डाळिंब क्रेट मुख्य रस्त्यापर्यंत वाहतूक करून आणून द्यायला लागायचे. रस्त्यांच्या निर्मितीनंतर आता व्यापारी थेट बांधावर जाऊन द्राक्षाची खरेदी करतात. यामुळे शेतकऱ्यांचे श्रम आणि अतिरिक्त खर्चही वाचला. शिवाय शेतात बांधलेल्या घरापर्यंत बिनदिक्‍कतपणे जाणे शक्‍य होऊ लागले. आजघडीला हंगामामध्ये दर दिवशी ३० ते ५० टन द्राक्षाची वाहतूक करण्यासाठी या रस्त्यांवरून वाहने थेट शेतात जातात. शेती कामासाठी कोणतेही यंत्र नेण्यासाठी अडचण येत नाही.
 

 

इतर ग्रामविकास
विना कंत्राट, विना अनुदान  शिवार रस्ते...नाशिक जिल्ह्यात कोळवण नदीच्या काठी वसलेल्या...
कन्या वन समृद्धी योजनाशेतकरी कुटुंबात मुलगी जन्माला आली, तर तिच्या...
लोकसहभागातून कुरण विकासाची गरजगवताळ कुरणे मृदा-जल संवर्धनासाठी गरजेची आहेत,...
मांडा जलसंधारणाच्या कामाचे गणितमागच्या भागात आपण नागरी आणि ग्रामीण भागातील...
बहुवीध पीक पद्धतीतून चांडोलीच्या...चांडोली खुर्द (जि. पुणे) हे गाव १९८५ पर्यंत...
ग्रामविकासाचा आदर्श झालेले वडगाव पांडे महाराष्ट्र ग्राम सामाजिक परिवर्तन अभियानाच्या...
लोकसहभागातून नागरी पर्जन्यजल संधारण शक्यप्रत्येक जलस्रोताचे पुनर्भरण करून त्याचं बळकटीकरण...
मोठ्या गटांसाठी व्यवस्थापन समितीची...शेती शाश्वत व किफायतशीर होण्यासाठी एकट्याने...
काटेकोर जलव्यवस्थापनाद्वारे खेडी खुर्द...खेडी खुर्द (ता. जि. जळगाव) येथील शेतकऱ्यांनी...
जीविधेची जाणीव करून देणारी आनंदशाळाशिक्षण गुणवत्तापूर्ण बनण्यासाठी शिक्षण...
योग्य पद्धतीने करा कूपनलिका पुनर्भरणमागच्या भागात आपण विहीर आणि कूपनलिका यांमधील फरक...
गटशेतीच्या सुलभ व्यवस्थापनासाठीशेतकरी गट स्थापन होऊन गटशेतीस सुरवात करताना पुढील...
गोष्ट तलावांचा श्वास मोकळा करण्याची...तलावांमध्ये बेशरम वनस्पतीचा पसारा वाढला तर आवश्यक...
भाजीपाला पिकातून कळवंडे झाले...रत्नागिरी जिल्ह्यातील कळवंडे (ता. चिपळूण) गाव...
कोरडवाहूमध्ये कमी खर्चात उत्पादनासह...अवर्षण स्थितीमध्ये सर्वांत अधिक फटका हा कोरडवाहू...
विहीर अन्‌ कूपनलिका नेमकी कोठे खोदावी?आपल्या जागेमध्ये विहीर करायची की कूपनलिका करायची...
गटशेतीतील जबाबदाऱ्यांचे वाटपशेती शाश्वत व किफायतशीर होण्यासाठी एकट्याने शेती...
सुधारित शेती, ग्रामविकासाच्या...लहान (ता.अर्धापूर, जि. नांदेड) गावातील...
भूमिगत बंधारा वाढवेल विहिरींची पाणी...सध्या अनेक गावांमध्ये विहिरीचे पाणी लवकर...
गटशेती : काळाची गरजशेती शाश्वत व किफायतशीर होण्यासाठी एकट्याने शेती...