agricultural stories in Marathi, agrowon, grapes advice | Page 2 ||| Agrowon

द्राक्ष : नवीन वाढ करण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना

डॉ. आर. जी. सोमकुंवर
गुरुवार, 28 मार्च 2019

द्राक्षबागेमध्ये मागील हंगामामध्ये कलम केलेल्या बागेमध्ये रि कट घेणे आवश्यक असेल. आवश्यक त्या प्रकारची फूट मिळत नसल्यामुळे व मागील हंगामामध्ये काडी परिपक्व झाल्यामुळे या वेळी रि कट घेऊन नवीन खोड व ओलांडा तयार करण्याची प्रक्रिया सुरू असेल. या वेळी नवीन वाढ करण्याकरिता आवश्यक बाबी व उपाययोजनांची माहिती घेऊ.

 फुटींची निवड करणे ः

द्राक्षबागेमध्ये मागील हंगामामध्ये कलम केलेल्या बागेमध्ये रि कट घेणे आवश्यक असेल. आवश्यक त्या प्रकारची फूट मिळत नसल्यामुळे व मागील हंगामामध्ये काडी परिपक्व झाल्यामुळे या वेळी रि कट घेऊन नवीन खोड व ओलांडा तयार करण्याची प्रक्रिया सुरू असेल. या वेळी नवीन वाढ करण्याकरिता आवश्यक बाबी व उपाययोजनांची माहिती घेऊ.

 फुटींची निवड करणे ः

  • रि कटनंतर नवीन फुटी निघण्याकरिता कलम काडीवर ४-५ डोळ्यावर हायड्रोजन सामनामाइडचे पेस्टिंग केले जाते. त्यामुळे सर्वच फुटी निघतात. नवीन वेल तयार करण्याकरिता काडीवर फक्त एक फूट आवश्यक असते. या वेळी निघालेल्या सर्वच फुटी राखल्यास पुढे ओलांड्याकरीरिता फुटींची वाढ करून घेण्यामध्ये अडचणी येतील. रि-कट घेतल्यानंतर काडीच्या वरील बाजूस रोगाचा प्रसार होण्याची शक्यता अधिक असते. द्राक्ष वेलीमध्ये शेंड्याच्या प्रभुत्वाची स्थिती (त्याला इंग्रजीमध्ये अपाईकल डॉमिनन्स म्हणतात.) आढळून येते. या गोष्टींचा विचार करता नवीन फुटीचा वापर करतेवळी काळजी घेणे गरजेचे असते. नवीन खोड तयार करण्याकरिता बांबूस बांधताना दुसऱ्या क्रमांकाची फूट निवडावी.
  • यासोबत खालची फूट ही ३ ते ४ पानांवर पिंचिंग करावी. खोड तयार करतेवेळी स्टॉप अँड गो पद्धतीने वाढ करून घ्यावी. या वेळी नवीन फूट ९ ते १० पाने अवस्थेत ६ ते ७ पानांवर थांबवावी. यानंतर या फुटीवर निघालेल्या बगल फुटा ३ ते ४ पानांवर पिचिंग कराव्यात. वरची फूट ही पुन्हा बांबूस बांधून घ्यावी. असे केल्यास खोड पहिल्याच वर्षी जाड होऊन पुरेसे अन्नद्रव्य गोळा करण्यास सक्षम राहिल.

 अन्नद्रव्य आणि पाणी व्यवस्थापन ः

  • सध्याच्या तापमानाचा विचार करता वातावरणातील दिवसाचे तापमान ४० अंश सेल्सिअसपर्यंत बऱ्याच भागात दिसून येईल. या तापमानात बाष्पीभवनाचा वेगसुद्धा जास्त असेल. याचाच अर्थ वेलीची पाण्याची गरज वाढेल. यावेळी बऱ्याचशा बागेत पाण्याची आवश्यक ती पूर्तता शक्य होणार नाही. तेव्हा बागेत बोदावर मल्चिंग करावे. यामुळे मुळाच्या वातावरणामध्ये थंडावा राहिल. बोद झाकले असल्यामुळे जमिनीतून पाणी वाया जाणार नाही. मुळींचा विकास चांगला होईल.
  • नवीन फूट ही खोड तयार करण्याकरिता वाढवायची झाल्यास नत्राचा वापर करणे महत्त्वाचे आहे. अशावेळी केवळ नत्र किंवा नत्र, स्फुरद दोन्ही उपलब्ध असलेल्या ग्रेडचा वापर करावा. या वेळी पालाशयुक्त ग्रेडचा वापर केल्यास वाढ खुंटण्याची समस्या उद्भवू शकते.
  • बागेमध्ये सिंचनासाठी पाण्याची कमतरता असल्यास सकाळी किंवा सायंकाळी पाणी द्यावे.

 ः डॉ. आर. जी. सोमकुंवर, ०२०-२६९५६०६०
(राष्ट्रीय द्राक्ष संशोधन केंद्र, मांजरी, जि. पुणे.)


इतर फळबाग
सतत पाऊस, ओलावा स्थितीत अन्नद्रव्यांची...द्राक्ष लागवडीखालील क्षेत्रामध्ये अजूनही पाऊस...
द्राक्ष बागेमध्ये फळछाटणी हंगामातील...फळछाटणीच्या काळामध्ये द्राक्षवेलीची उत्पादकता ही...
पावसाळी वातावरणात डाऊनी नियंत्रणासाठी...सर्वच द्राक्ष विभागामध्ये गुरुवार ते सोमवार (ता....
सीताफळावरील पिठ्या ढेकूण व्यवस्थापनपिठ्या ढेकूण (इंग्रजी नाव - मिलीबग) ही कीड...
केळीच्या पिल बागेतील सिगाटोका रोगाचे...केळी पिकावर दरवर्षी पिवळा करपा म्हणजेच ‘सिगाटोका...
द्राक्ष बागेमध्ये कलम करण्यासाठी...द्राक्ष विभागामध्ये सध्या पावसाचे प्रमाण कमी झाले...
पूरग्रस्त द्राक्षवेलीची मुळे कार्यरत...सांगली जिल्ह्यातील द्राक्ष विभागामध्ये जास्त...
पूरस्थितीतील द्राक्ष बागेचे व्यवस्थापनसां गली, कोल्हापूर व कर्नाटक शेजारील काही भागांत...
संत्रा फळपिकावरील तपकिरी कुज व्यवस्थापन लिंबू वर्गीय फळझाडास वर्षातून तीनदा बहार येतो....
अजैविक ताणाविरोधी लढाईत जैवसंप्रेरके...पुणे येथे द्राक्ष बागायतदार संघ महाअधिवेशन ३ ते ५...
पाणी साचलेल्या द्राक्षबागांसाठी...द्राक्ष लागवडीखाली असलेल्या क्षेत्रात गेल्या...
फळगळचे नेमके कारण जाणून करा योग्य... एकूण फळागळीमध्ये ७० ते ८० टक्के फळे ही...
नारळ बागेत मसाला पिकांची लागवड    नारळ बागेमध्ये नारळाच्या...
अधिक पाऊस, ढगाळ वातावरणात करावयाच्या...द्राक्ष विभागातील बहुतांश भागांमध्ये सध्या सतत...
द्राक्षाच्या विविध अवस्थेत घ्यावयाची...द्राक्ष विभागामध्ये येत्या आठवड्यात पावसाची फारशी...
पावसाळी वातावरणात द्राक्षबागेचे...गेल्या आठवड्यात द्राक्षबागेत सर्वत्र पाऊस सुरू...
व्यवस्थापन लिंबू फळबागेचेलिंबू फळबाग लागवडीसाठी योग्य जमीन, जात यांची निवड...
सीताफळाचे अन्नद्रव्य, ओलीत व्यवस्थापनसीताफळाची मुळे खोलवर न जाता वरच्या थरात राहतात,...
लिची फळपिकाच्या जातीलालसर आकर्षक रंगाबरोबर आरोग्यासाठीचे फायदे लक्षात...
द्राक्षबागेत वाढीसाठी पोषक वातावरणगेल्या २-३ दिवसांपासून द्राक्ष विभागामध्ये...