agricultural stories in Marathi, agrowon, GRAPES ADVICE | Agrowon

कॅनोपीमध्ये वाढू शकतो भुरीचा प्रादुर्भाव

डॉ. आर. जी. सोमकुंवर
गुरुवार, 9 मे 2019

हवामान अंदाजानुसार येत्या आठवड्यामध्ये कोणत्याही भागात पावसाची शक्यता दिसत नाही. तापमानही बहुतांश ठिकाणी स्थिर राहण्याची शक्यता आहे. सोलापूर, लातूर, जालना या भागात तापमान ४०-४२ अंश सेल्सिअस राहील, तर अन्य भागामध्ये ३७-३९ अंश सेल्सिअस राहू शकेल. उर्वरित भागामध्ये थोड्याफार प्रमाणात वातावरण ढगाळ राहण्याची शक्यता दिसते. एकूण साऱ्या परिस्थितीचा विचार करता बाष्पीभवनाचा वेग (पॅन) १० मि.मी.च्या आतच असेल. वाऱ्याचा वेगही कमी असेल. वातावरणातील वरील स्थितीचा सध्या द्राक्ष बागेमध्ये असलेल्या विविध स्थितीमध्ये खालील उपाययोजना उपयुक्त ठरतील.

हवामान अंदाजानुसार येत्या आठवड्यामध्ये कोणत्याही भागात पावसाची शक्यता दिसत नाही. तापमानही बहुतांश ठिकाणी स्थिर राहण्याची शक्यता आहे. सोलापूर, लातूर, जालना या भागात तापमान ४०-४२ अंश सेल्सिअस राहील, तर अन्य भागामध्ये ३७-३९ अंश सेल्सिअस राहू शकेल. उर्वरित भागामध्ये थोड्याफार प्रमाणात वातावरण ढगाळ राहण्याची शक्यता दिसते. एकूण साऱ्या परिस्थितीचा विचार करता बाष्पीभवनाचा वेग (पॅन) १० मि.मी.च्या आतच असेल. वाऱ्याचा वेगही कमी असेल. वातावरणातील वरील स्थितीचा सध्या द्राक्ष बागेमध्ये असलेल्या विविध स्थितीमध्ये खालील उपाययोजना उपयुक्त ठरतील.

लवकर छाटणी केलेली बाग ः
पुणे नजीकच्या इंदापूर, नाशिक येथील सटाणा भागामध्ये खरड छाटणी लवकर घेतली जाते. या भागात आता कॅनोपी पूर्ण तयार झालेली आहे. सबकेन तयार झालेले आहेत किंवा शेवटच्या टप्प्यात असतील. अशा बागेमध्ये पाने जुनी होत आहेत. अशा स्थितीमध्ये ढगाळ वातावरणामध्ये जुन्या होत असलेल्या कॅनोपीमध्ये भुरी रोगाचा प्रादुर्भाव वाढू शकतो.

उपाययोजना ः

  • भुरीच्या प्रतिबंधासाठी कॅनोपी मोकळी करणे उपयुक्त ठरू शकते. मोकळ्या कॅनोपीमध्ये हवा खेळती राहून भुरीसाठी पोषक वातावरण तयार होणार नाही.
  • यासोबत आंतरप्रवाही बुरशीनाशकाची फवारणी फायद्याची ठरेल. यासाठी ट्रायाझोल गटातील हेक्झाकोनॅझोल (५ ईसी) १ मि.लि. प्रति लिटर पाणी याचा वापर करता येईल.
  • दाट कॅनोपीमध्ये आधीच प्रादुर्भाव झालेला असल्यास वरील फवारणी उपयुक्त ठरू शकेल.

वेळेवर छाटणी केलेली बाग ः
या बागेमध्ये सध्या फुटी निघालेल्या असतील किंवा काही परिस्थितीमध्ये विरळणी ते सबकेन करण्याच्या स्थितीमध्ये बाग असेल. सध्याचे तापमान यावेळी फुटींच्या चांगल्या वाढीसाठी पोषक असे आहे. ज्या बागेत नवीन फुटी निघाल्या आहेत, परंतू पुन्हा काही फुटी निघत असतील, अशा स्थितीमध्ये वेलीवर पाण्याची फवारणी २ ते ३ दिवस करावी. यामुळे कमी होत असलेल्या तापमानामध्ये आर्द्रता वाढून उशिरा निघणाऱ्या फुटी निघण्यास मदत होईल. यावेळी नत्राचा वापर काळजीपूर्वक व्हावा. कारण सबकेन झाल्यानंतर जेव्हा बगलफुटी निघायला सुरवात होते, त्यावेळी वेलीमध्ये सूक्ष्म घडनिर्मितीची अवस्था सुरू होते. अशा वेळी वेलीचा जोम वाढल्यास घडनिर्मितीत अडचणी येऊ शकतात. ज्या बागेमध्ये सबकेन केल्यानंतर वेलीचा जोम अधिक असतो, त्या ठिकाणी स्फुरद जास्त आणि पालाश कमी असलेल्या खताच्या ग्रेडचा वापर करावा. जास्त जोम असलेल्या परिस्थितीमध्ये बागेत सल्फेट ऑफ पोटॅश (०-०-५०) एकरी ५ किलो प्रमाणामध्ये जमिनीतून देता येईल.

रिकट घेतलेली बाग ः
या बागेत ओलांडा तयार होत असताना त्यावर निघालेल्या बगलफुटी चांगल्या वाढाव्यात, या उद्देशाने बागायतदार विविध प्रकारच्या टॉनिक आणि संजीवकांचा वापर अधिक प्रमाणात करतात. यामुळे वेलीत वाढ व संजीवकांचे संतुलन बिघडते. बऱ्याच वेळा बागेमध्ये मोकळे पाणी दिले जाते. जास्त तापमान असलेल्या स्थितीमध्ये मोकळे पाणी दिल्यानंतर ३-४ दिवसांमध्ये वेली अचानक सुकायला सुरुवात करतात. हे टाळण्यासाठी संजीवकांचा अति वापर होणार नाही, याकडे लक्ष द्यावे. त्याचप्रमाणे अशा बागेत मोकळे पाणी देऊ नये.  

 ः डॉ. आर. जी. सोमकुंवर, ०२०- २६९५६०६०
(राष्ट्रीय द्राक्ष संशोधन केंद्र, मांजरी, जि. पुणे.)


इतर ताज्या घडामोडी
'तीन लाखांपर्यंतचे पीककर्ज माफ व्हावे...गेल्या पाच-दहा वर्षांपासून अस्मानी आणि सुलतानी...
जळगाव जिल्ह्यातील विद्यार्थी वर्गात...जळगाव : जिल्हा परिषद शाळांमधील...
पुणे विभागात चारा पिकांच्या पेरणीवर भरपुणे ः उन्हाळ्यात जनावरांना चाऱ्याची अडचण येऊ नये...
सांगली जिल्ह्यात द्यापही तूर खरेदी सुरू...सांगली : शासनाने हमीभावाने तूर खरेदी करण्यासाठी...
आटपाडीत डाळिंब उत्पादकांना विमा भरपाईची...आटपाडी, जि. सांगली : यावर्षी पावसातील सुरुवातीचा...
मक्यावरील अळीमुळे शेतकरी चिंतातुरअकोला ः जिल्ह्यात या रब्बीत लागवड झालेल्या...
अधिकाऱ्यांच्या खेळात नाचणी उत्पादक वेठीसकोल्हापूर: उन्हाळ्यात नाचणी घेऊन पन्हाळा पश्‍चिम...
चार हजार शेतकऱ्यांना र्दृष्टीदोष दूर...गोंडपिपरी, जि. चंद्रपूर : व्यवसाय करताना बेरीज-...
रेशीम उद्योगासाठी शेतकऱ्यांनी पुढे यावे...औसा, जि. लातूर :  ‘‘रेशीम उद्योगाकडे...
सकाळी सौम्य थंडी तर दुपारी उष्ण हवामानमहाराष्ट्रावर आठवड्याच्या सुरुवातीला १०१४...
औरंगाबाद जिल्ह्यात विजेअभावी सिंचनाची...औरंगाबाद : पंधरवडा रात्री तर पंधरवडा दिवसा...
जीआय टॅगिंगयुक्त हापूसला दीड लाखापर्यंत...रत्नागिरी : ‘‘निर्यातीत हापूसचा टक्के घसरत असून...
कावपिंप्रीत चार वर्षांनंतर बहरली पिकेकावपिंप्री, जि. जळगाव : यंदा कावपिंप्रीसह...
नीरा-देवघरच्या पाणीवाटपावरुन पिलीवमध्ये...सोलापूर : राज्य सरकारने नीरा- देवघर धरणातील...
खानदेशात कांदा दरातील चढउतारामुळे...जळगाव : खानदेशातील प्रमुख बाजार समित्यांमध्ये...
पूरक अन् प्रक्रिया उद्योगावर जर्मनीचा भरउत्तर जर्मनीतील सपाट भूप्रदेश आणि पूर्व...
जालन्यात कांदा २२०० ते २५०० रुपये...जालना : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
गुणकारी डाळिंबडाळिंब हे अत्यंत गुणकारी फळ असून भारतात सर्वत्र...
हुंडी चिठ्ठी, मायक्रो फायनान्स...अकोला  ः जिल्ह्यात हुंडी चिठ्ठी तसेच मायक्रो...
नाशिक येथे तीनदिवसीय पुष्पोत्सवाला...नाशिक  : प्रत्येकाच्या हक्काची तीन झाडं हवी...