agricultural stories in Marathi, agrowon, GRAPES ADVICE | Agrowon

कॅनोपीमध्ये वाढू शकतो भुरीचा प्रादुर्भाव
डॉ. आर. जी. सोमकुंवर
गुरुवार, 9 मे 2019

हवामान अंदाजानुसार येत्या आठवड्यामध्ये कोणत्याही भागात पावसाची शक्यता दिसत नाही. तापमानही बहुतांश ठिकाणी स्थिर राहण्याची शक्यता आहे. सोलापूर, लातूर, जालना या भागात तापमान ४०-४२ अंश सेल्सिअस राहील, तर अन्य भागामध्ये ३७-३९ अंश सेल्सिअस राहू शकेल. उर्वरित भागामध्ये थोड्याफार प्रमाणात वातावरण ढगाळ राहण्याची शक्यता दिसते. एकूण साऱ्या परिस्थितीचा विचार करता बाष्पीभवनाचा वेग (पॅन) १० मि.मी.च्या आतच असेल. वाऱ्याचा वेगही कमी असेल. वातावरणातील वरील स्थितीचा सध्या द्राक्ष बागेमध्ये असलेल्या विविध स्थितीमध्ये खालील उपाययोजना उपयुक्त ठरतील.

हवामान अंदाजानुसार येत्या आठवड्यामध्ये कोणत्याही भागात पावसाची शक्यता दिसत नाही. तापमानही बहुतांश ठिकाणी स्थिर राहण्याची शक्यता आहे. सोलापूर, लातूर, जालना या भागात तापमान ४०-४२ अंश सेल्सिअस राहील, तर अन्य भागामध्ये ३७-३९ अंश सेल्सिअस राहू शकेल. उर्वरित भागामध्ये थोड्याफार प्रमाणात वातावरण ढगाळ राहण्याची शक्यता दिसते. एकूण साऱ्या परिस्थितीचा विचार करता बाष्पीभवनाचा वेग (पॅन) १० मि.मी.च्या आतच असेल. वाऱ्याचा वेगही कमी असेल. वातावरणातील वरील स्थितीचा सध्या द्राक्ष बागेमध्ये असलेल्या विविध स्थितीमध्ये खालील उपाययोजना उपयुक्त ठरतील.

लवकर छाटणी केलेली बाग ः
पुणे नजीकच्या इंदापूर, नाशिक येथील सटाणा भागामध्ये खरड छाटणी लवकर घेतली जाते. या भागात आता कॅनोपी पूर्ण तयार झालेली आहे. सबकेन तयार झालेले आहेत किंवा शेवटच्या टप्प्यात असतील. अशा बागेमध्ये पाने जुनी होत आहेत. अशा स्थितीमध्ये ढगाळ वातावरणामध्ये जुन्या होत असलेल्या कॅनोपीमध्ये भुरी रोगाचा प्रादुर्भाव वाढू शकतो.

उपाययोजना ः

  • भुरीच्या प्रतिबंधासाठी कॅनोपी मोकळी करणे उपयुक्त ठरू शकते. मोकळ्या कॅनोपीमध्ये हवा खेळती राहून भुरीसाठी पोषक वातावरण तयार होणार नाही.
  • यासोबत आंतरप्रवाही बुरशीनाशकाची फवारणी फायद्याची ठरेल. यासाठी ट्रायाझोल गटातील हेक्झाकोनॅझोल (५ ईसी) १ मि.लि. प्रति लिटर पाणी याचा वापर करता येईल.
  • दाट कॅनोपीमध्ये आधीच प्रादुर्भाव झालेला असल्यास वरील फवारणी उपयुक्त ठरू शकेल.

वेळेवर छाटणी केलेली बाग ः
या बागेमध्ये सध्या फुटी निघालेल्या असतील किंवा काही परिस्थितीमध्ये विरळणी ते सबकेन करण्याच्या स्थितीमध्ये बाग असेल. सध्याचे तापमान यावेळी फुटींच्या चांगल्या वाढीसाठी पोषक असे आहे. ज्या बागेत नवीन फुटी निघाल्या आहेत, परंतू पुन्हा काही फुटी निघत असतील, अशा स्थितीमध्ये वेलीवर पाण्याची फवारणी २ ते ३ दिवस करावी. यामुळे कमी होत असलेल्या तापमानामध्ये आर्द्रता वाढून उशिरा निघणाऱ्या फुटी निघण्यास मदत होईल. यावेळी नत्राचा वापर काळजीपूर्वक व्हावा. कारण सबकेन झाल्यानंतर जेव्हा बगलफुटी निघायला सुरवात होते, त्यावेळी वेलीमध्ये सूक्ष्म घडनिर्मितीची अवस्था सुरू होते. अशा वेळी वेलीचा जोम वाढल्यास घडनिर्मितीत अडचणी येऊ शकतात. ज्या बागेमध्ये सबकेन केल्यानंतर वेलीचा जोम अधिक असतो, त्या ठिकाणी स्फुरद जास्त आणि पालाश कमी असलेल्या खताच्या ग्रेडचा वापर करावा. जास्त जोम असलेल्या परिस्थितीमध्ये बागेत सल्फेट ऑफ पोटॅश (०-०-५०) एकरी ५ किलो प्रमाणामध्ये जमिनीतून देता येईल.

रिकट घेतलेली बाग ः
या बागेत ओलांडा तयार होत असताना त्यावर निघालेल्या बगलफुटी चांगल्या वाढाव्यात, या उद्देशाने बागायतदार विविध प्रकारच्या टॉनिक आणि संजीवकांचा वापर अधिक प्रमाणात करतात. यामुळे वेलीत वाढ व संजीवकांचे संतुलन बिघडते. बऱ्याच वेळा बागेमध्ये मोकळे पाणी दिले जाते. जास्त तापमान असलेल्या स्थितीमध्ये मोकळे पाणी दिल्यानंतर ३-४ दिवसांमध्ये वेली अचानक सुकायला सुरुवात करतात. हे टाळण्यासाठी संजीवकांचा अति वापर होणार नाही, याकडे लक्ष द्यावे. त्याचप्रमाणे अशा बागेत मोकळे पाणी देऊ नये.  

 ः डॉ. आर. जी. सोमकुंवर, ०२०- २६९५६०६०
(राष्ट्रीय द्राक्ष संशोधन केंद्र, मांजरी, जि. पुणे.)

इतर ताज्या घडामोडी
मराठवाड्यात पाणीसाठ्याची स्थिती विदारकऔरंगाबाद : अर्धा पावसाळा लोटला तरीही मराठवाड्यात...
बुलडाणा जिल्ह्यात निर्माण झाली १३२५...बुलडाणाः जिल्हा प्रशासन व भारतीय जैन संघटना...
कोकणात नुकसानभरपाईचे वेगळे निकष लावा :...रत्नागिरी : ‘‘सांगली, कोल्हापूरप्रमाणेच कोकणातील...
सिंधुदुर्गात अतिवृष्टीने महावितरणचे चार...सिंधुदुर्ग : जिल्ह्यात झालेल्या अतिवृष्टी आणि...
शेतीमध्ये रासायनिक खतांचा वापर...जालना : सेंद्रिय शेतीमध्ये रासायनिक खतांचा...
परभणी जिल्ह्यात पाण्याअभावी फळबाग...परभणी : जिल्ह्यात गतवर्षीची दुष्काळी स्थिती आणि...
औरंगाबादेत कांदे १००० ते १६०० रुपये...औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
जळगावच्या पश्‍चिम भागातील प्रकल्प कोरडेचजळगाव ः खानदेशात अनेक भागांत पाऊसमान चांगले असले...
प्रौढांपेक्षा अळ्यांच्या वेगळ्या...गेल्या काही वर्षांमध्ये हानीकारक ठरणाऱ्या किडी...
वर्धा जिल्ह्यात नुकसानग्रस्त भागाची...वर्धा ः जिल्ह्यात पावसामुळे झालेल्या नुकसानीची...
खानदेशात पावसाची टक्केवारी वाढतीचजळगाव ः खानदेशात मागील वर्षाच्या तुलनेत पाऊसमान...
निकृष्ट बांधकामामुळे साकोऱ्यातील बंधारा...नाशिक : नांदगाव तालुक्यातील साकोरा येथे पांझण...
जळगावात मिश्रखतांच्या विक्रीवर परिणामजळगाव ः जिल्ह्यात रासायनिक खतांचा पुरवठा सुरळीत...
सातबारा डिजिटल करण्यात अकोला राज्यात...अकोला ः सातबारा डिजिटल करण्याच्या प्रकल्पात अकोला...
बुलडाण्यात दुष्काळ निधीचे १९५ कोटी...बुलडाणा ः मागील वर्षामध्ये जिल्ह्यावर ओढावलेल्या...
विंचूर एमआयडीसीत १० हजार मेट्रिक टन...नाशिक  : निफाड तालुक्यातील विंचूर येथे सुरू...
औरंगाबाद जिल्ह्याची सर्वांगीण प्रगतीकडे...औरंगाबाद : ‘‘शासन योजनांच्या प्रभावी...
रेशीम उत्पादकांचा सरकारदरबारी...औरंगाबाद : मंत्रिबदलामुळे रेशीम उत्पादकांना...
सिंधुदुर्गात शेकडो एकर भातशेती कुजलीसिंधुदुर्ग : विजयदुर्ग, खारेपाटण आणि राजपूर खाडी...
नाशिक जिल्ह्यातील भात लागवड अंतिम...नाशिक : नाशिक जिल्ह्यात पावसाने गेल्या पंधरा...