agricultural stories in Marathi, agrowon, Groundnut plantation in raised bed | Page 2 ||| Agrowon

गादीवाफ्यावर करा भुईमूग लागवड

डॉ. डी. के. कठमाळे
मंगळवार, 15 जानेवारी 2019

भुईमुगाची गादीवाफ्यावर पेरणी एक मीटर रुंदीचे गादीवाफे तयार करून त्यावर पेरणी करावी. गादीवाफे तयार करताना तळा रुंदी एक मीटर आणि वरची रुंदी ७० सें.मी. ठेवावी. प्रत्येक गादीवाफ्यावर तीन ओळीत लागवड करावी.

उन्हाळी भुईमुगासाठी मध्यम खोल, चांगली निचरा होणारी, सेंद्रिय खतांचे चांगले प्रमाण असलेली जमीन निवडावी. भारी आणि चिकण मातीच्या जमिनी वाळल्यास कडक होतात, आऱ्या जमिनीत सुलभतेने जाऊ शकत नाहीत. काढणीच्या वेळी जास्त शेंगा जमिनीत रहातात.

बीज प्रक्रिया ः

भुईमुगाची गादीवाफ्यावर पेरणी एक मीटर रुंदीचे गादीवाफे तयार करून त्यावर पेरणी करावी. गादीवाफे तयार करताना तळा रुंदी एक मीटर आणि वरची रुंदी ७० सें.मी. ठेवावी. प्रत्येक गादीवाफ्यावर तीन ओळीत लागवड करावी.

उन्हाळी भुईमुगासाठी मध्यम खोल, चांगली निचरा होणारी, सेंद्रिय खतांचे चांगले प्रमाण असलेली जमीन निवडावी. भारी आणि चिकण मातीच्या जमिनी वाळल्यास कडक होतात, आऱ्या जमिनीत सुलभतेने जाऊ शकत नाहीत. काढणीच्या वेळी जास्त शेंगा जमिनीत रहातात.

बीज प्रक्रिया ः

  • पेरणीसाठी शेंगा फोडून झाल्यावर बियाण्यास थायरम ५ ग्रॅम किंवा ट्रायकोडर्मा ५ ग्रॅम प्रती किलोप्रमाणे बीज प्रक्रिया करावी.
  • पेरणीपूर्वी पाच तास अगोदर प्रति दहा किलो बियाण्यास रायझोबीयम २५० ग्रॅम आणि स्फुरद विरघळविणारे जिवाणू संवर्धक २५० ग्रॅम यांची बीज प्रक्रिया करावी. जीवाणू संवर्धकाची बीजप्रक्रिया करून बियाणे सावलीत सुकवून लगेच पेरणी करावी.

पेरणीचे नियोजन ः

  • सुरवातीला जमिनीत पुरेसे पाणी देऊन वापश्यावर पेरणी करावी.
  • पेरणीसाठी २.५ ते ३ मीटर रुंद आणि जमिनीच्या उतारानुसार ३० ते ५० मीटर लांबीचे सारे पाडावेत.
  • गादीवाफ्यावर पेरणी ः एक मीटर रुंदीचे गादीवाफे तयार करून त्यावर पेरणी करावी. गादीवाफे तयार करताना तळाची रुंदी एक मीटर आणि वरची रुंदी ७० सें.मी. ठेवावी. प्रत्येक गादीवाफ्यावर तीन ओळीत लागवड करावी.
  • माती परीक्षणानुसार शिफारशीत मात्रेमध्ये खते पेरून द्यावीत. एका ठिकाणी एकाच बियाण्याची टोकण करावी. पेरणी पाच ते सहा सें.मी. अंतरावर करावी.
  • पहिले ४५ दिवस पीक तण विरहित ठेवावे. खुरपणी, कोळपणी करून तण नियंत्रण करावे. शेवटच्या कोळपणीपूर्वी जिप्समची शिफारशीत मात्रा द्यावी.

रासायनिक खतमात्रा ः

  • माती परीक्षणानुसार रासायनिक खतांची मात्रा ठरवावी.
  • प्रतिहेक्टरी २५ किलो नत्र (५५ किलो युरिया), ५० किलो स्फुरद (३०० किलो सिंगल सुपर फॉस्फेट) आणि ४०० किलो जिप्सम द्यावे. या खतमात्रेपैकी संपूर्ण युरिया आणि सिंगल सुपर फॉस्फेट आणि अर्धे जिप्सम पेरणी करताना द्यावे. राहिलेले २०० किलो जिप्सम पेरणीनंतर ४० दिवसांनी शेवटच्या कोळपणीपूर्वी द्यावे.
  • जिप्सममुळे कॅल्शियम (२८ टक्के) आणि गंधक ( १८.६ टक्के) हे अन्नघटक पिकाला मिळतात. कॅल्शिअममुळे शेंगा चांगल्या भरतात. दाण्यांचा उतारा वाढतो. कॅल्शिअमची कमतरता असल्यास शेंगांचा पोकळपणा वाढतो.

सूक्ष्म अन्नद्रव्ये ः

  • भुईमुगासाठी जस्त, लोह आणि बोरॉन ही सूक्ष्मअन्नद्रव्ये महत्त्वाची आहेत.
  • जस्ताची कमतरता असल्यास पेररुंणीपूर्वी २० किलो झिंक सल्फेट प्रतिहेक्टरी तीन वर्षांतून एकदा द्यावे.
  • लोहाच्या कमतरतेमुळे कोवळ्या पानांच्या शिरामधील भाग पिवळा पडतो. पिकाची वाढ संथगतीने होते. मुळांवरील गाठींची संख्या कमी होते. लोहाची कमतरता असल्यास प्रति हेक्टरी १० किलो फेरस सल्फेट जमिनीत मिसळून द्यावे.
  • बोरॉनच्या कमतरतेमुळे शेंगांच्या दोन दलातील पोकळी वाढते. दाण्याची योग्य वाढ होत नाही. यासाठी माती परीक्षणानुसार तीन वर्षांतून एकदा प्रति हेक्टरी चार किलो बोरॅक्स पावडर जमिनीतून द्यावी.

संपर्क ः
डॉ. डी. के. कठमाळे, ९४०५२६७०६१

(कृषी संशोधन केंद्र, कसबे डिग्रज, जि. सांगली)


इतर तेलबिया पिके
सोयाबीनवर दिसतोय खोडमाशीचा प्रादुर्भावराज्यामध्ये सोयाबीनवर खोडमाशीचा प्रादुर्भाव आढळत...
रुंद वरंबा सरी पद्धतीने सोयाबीनची पेरणीसोयाबीनच्या ३ किंवा ४ ओळी आणि वरंब्याच्या दोन्ही...
सोयाबीन उत्पादनवाढीची सप्तसूत्रेसोयाबीन पिकामध्ये योग्य वाणाची निवड, पेरणीची...
पीक सल्ला : बागायती कापूस, उन्हाळी...बागायती कापूस शेंदरी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव...
करडईची अधिक उत्पादनक्षम नवीन जात विकसितभारतीय तेलबिया संशोधन संस्थेच्या वतीने डी.एस.एच...
कृषी सल्ला : सूर्यफूल, उन्हाळी भुईमूग,...सूर्यफूल पिकास पाण्याच्या पाळ्या ७ ते ८...
कृषी सल्ला : ऊस, कांदा, लसून घास,...सद्यस्थितीत भाजीपाला पिकातील कीड- रोग नियंत्रण,...
कृषी सल्लामार्च महिन्यात उन्हाळी भुईमूग पिकाची पेरणी करू...
नारळ बागेत ठेवा स्वच्छतापहिली दोन वर्षे नारळ रोपांना विणलेले झाप, झावळ्या...
मोहरीवर्गीय पिकातील ग्लुकोसिनोलेट वेगळे...अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा राज्य विद्यापीठातील...
उन्हाळी तीळ लागवडीमुळे योग्य पीक...उन्हाळी तीळ लागवडीसाठी जमीन भुसभुशीत करून घ्यावी...
उन्हाळी सूर्यफुलासाठी संकरित जातींचा...उन्हाळी हंगामातील सूर्यफूल पिकावर कीड व रोगांचा...
गादीवाफ्यावर करा उन्हाळी भुईमुगाची...उन्हाळी हंगामामध्ये सिंचनाची सोय असल्यास...
तंत्र उन्हाळी तीळ लागवडीचे...सुपीक व उत्तम निचरा असलेल्या मध्यम ते भारी जमिनीत...
उन्हाळी भुईमूग लागवडीसाठी निवडा योग्य...उन्हाळी हंगामासाठी योग्य शिफारशीत भुईमूग जातींची...
भुईमूग लागवडीवेळी तापमान लक्षात घ्याभुईमूग पिकाचे स्पॅनिश आणि व्हर्जिनिया असे प्रमुख...
प्रश्न तुमचा, उत्तर तज्ज्ञांचे : मोहरी...प्रश्न : मोहरी लागवड कशी करावी? उत्तर : मोहरी...
करडई पिकात विरळणी महत्त्वाचीयंदा रब्बी हंगामासाठी उपयुक्त पाऊस उशिराच झाला....
करडई पीक सल्लागेल्या काही दिवसांत राज्यात पुन्हा अनेक ठिकाणी...
सुधारित लागवडीतून वाढवा करडई पिकाची...कोरडवाहूसह बागायती क्षेत्रातील करडई हे महत्त्‍...