agricultural stories in Marathi, agrowon, onion crop advice | Agrowon

कांदा पिकावरील किडीचे नियंत्रण

डॉ. शैलेंद्र गाडगे, डॉ. राजीव काळे, डॉ. ए. थंगासामी
मंगळवार, 8 जानेवारी 2019

सध्या थंडीचा कडाका चांगलाच वाढलेला आहे. या काळात कांदा व लसूण पिकांवर विविध किडींचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. त्यांच्या नियंत्रणासाठी खालील उपाययोजना कराव्यात.

फुलकिडे :
शा. नाव ः थ्रिप्स टॅबासी

सध्या थंडीचा कडाका चांगलाच वाढलेला आहे. या काळात कांदा व लसूण पिकांवर विविध किडींचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. त्यांच्या नियंत्रणासाठी खालील उपाययोजना कराव्यात.

फुलकिडे :
शा. नाव ः थ्रिप्स टॅबासी

  • कांदा पिकाचे नुकसान करणारी प्रमुख कीड असून, केलेल्या जखमांमधून काळा करपा, जांभळा करपा किंवा तपकिरी करपा या रोगांच्या बुरशीस पानात सहज शिरकाव करतात. परिणामी फुलकिड्यांमुळे कांद्याचे उत्पादन ३० ते ४० टक्के घटू शकते.
  • पिल्ले व प्रौढ कीटक पानाचा रस शोषतात. परिणामी पानांवर पांढुरके ठिपके पडतात. असंख्य ठिपके जोडले गेल्यामुळे पाने वाकडी होतात आणि वाळतात.
  • पिकाच्या कुठल्याही अवस्थेत ही कीड येते.
  • या किडींच्या तीव्र प्रादुर्भावामध्ये पाने वाळल्यामुळे कांदे पोसत नाही.
  • कांदा तयार होत असताना या किडीचा प्रादुर्भाव झाल्यास माना जाड होतात. कांदा साठवणीत टिकत नाही.

व्यवस्थापन : फवारणी प्रतिलिटर पाणी

  • प्रोफेनोफॉस १ मिलि, किंवा कार्बोसल्फान १ मिलि किंवा फिप्रोनिल १ मिलि
  • पुढील फवारणी १२ ते १५ दिवसांच्या अंतराने कीटकनाशक बदलून करावी.
  • परिणामकारकता वाढवण्यासाठी त्यांत चिकटद्रव्यांचा वापर करावा.
  • बीजोत्पादनासाठी लावलेल्या कांद्याच्या रोपांमध्ये फुले उमलल्यानंतर कीटकनाशक फवारू नये.

कंद किंवा खोड कुरतडणारी अळी :
ही अळी राखाडी रंगाची असून ३५ मिमी लांब असते. या किडीच्या अळ्या कांद्याचा जमिनीखालचा भाग कुरतडतात. रोप पिवळे पडते. हलक्या जमिनीत या किडीचा उपद्रव मोठ्या प्रमाणात होतो.
व्यवस्थापन :
क्लोरपायरीफॉस दाणेदार १० ते १५  किलो प्रति हेक्टर या प्रमाणात वाफ्यात घालावे.

लाल कोळी :
कांदा पिकावर येणारी महत्वाची कीड असून, प्रादुर्भावामुळे कांद्याची रोपे पूर्णपणे वाकडी होतात. पाने व्यवस्थितपणे उघडत नाहीत. बहुतेक पानांच्या कडांवर छोटे पिवळे चट्टे दिसून येतात.
व्यवस्थापन :
प्रादुर्भाव झाल्याचे आढळून येताच, फवारणी प्रतिलिटर पाणी
डायकोफॉल २ मिली किंवा गंधक २ ग्रॅम.

एकात्मिक पीक संरक्षण
रोग पसरवणाऱ्या बुरशी, जिवाणू, विषाणू , कृमी आणि किटकांचे अस्तित्व सर्वत्र आणि विविध अवस्थेत निसर्गात असते. पोषक हवामान मिळताच त्यांची तीव्रता वाढते. केवळ किडनाशकांच्या वापरातून नियंत्रण चांगल्या प्रकारे मिळू शकत नाही. त्यामुळे एकात्मिक रोग व कीड नियंत्रण पद्धतीचा अवलंब करावा.
१. हंगामानुसार एखाद्या भागात लागवड एकाच आठवड्यात पूर्ण करावी. दोन हंगामामध्ये बराच काळ अंतर राखून रोगकारक घटकांचा किंवा किडींचा जीवनक्रम तोडता येईल.
२. प्रमाणित बियाणे वापरावे. तसेच बीजप्रक्रिया अवश्य करावी.
३. पिकाची फेरपालट करावी.
४. पाण्याचा चांगला निचरा न होणाऱ्या जमिनीत कांदा लागवड करू नये.
५. रोपे नेहमी गादीवाफ्यांवर लावावीत.
६. फवारणी करताना द्रावणामध्ये प्रति लिटर पाण्यात ०.६ मिली चिकट द्रवाचा उपयोग करावा.
७. किडी व रोग यांच्या नियंत्रणाकरिता एकमेंकांना पुरक अशा रसायनांची एकत्रित फवारणी करावी.
८. एकच कीडनाशक सतत वापरू नये. किडींची प्रतिकार शक्ती वाढते. ते टाळण्यासाठी वेगवेगळी कीडनाशके आलटून-पालटून वापरावीत.
९. बीजोत्पादनासाठी लावलेल्या कांद्याच्या रोपांमध्ये फुले उमलल्यानंतर बुरशीनाशक किंवा कीटकनाशक फवारू नये.

संपर्क ः डॉ. शैलेंद्र गाडगे, ०२१३५-२२२०२६
राष्ट्रीय कांदा व लसूण संशोधन संचालनालय, राजगुरुनगर, जि. पुणे.


फोटो गॅलरी

इतर नगदी पिके
उसाला द्या शिफारशीनुसार खतमात्रारासायनिक खते जमिनीवर पसरून न देता चळी घेऊन किंवा...
कपाशीवरील दहिया रोगाचे एकात्मिक...कपाशीचे पीक हे साधारणतः सहा महिने किंवा...
ऊस पीक सल्ला१) साधारणपणे १५ ऑक्टोबर ते १५ नोव्हेंबरपर्यंत...
गुलाबी बोंड अळीच्या नियंत्रणासाठी ...सध्या कापूस पीक हे फुलोरा ते बोंडे लागण्याच्या...
कपाशीतील बोंड सडणे विकृतीचे व्यवस्थापनमागील दोन वर्षांपासून राज्यातील विदर्भ, मराठवाडा...
पूरबाधित क्षेत्रातील उसाचे व्यवस्थापन पुराच्या पाण्याचा कालावधी, पाण्याचा गढूळपणा आणि...
नारळ बागेत मसाला पिकांची लागवड    नारळ बागेमध्ये नारळाच्या...
गुलाबी बोंड अळीला रोखण्यासाठी एकात्मिक...गुलाबी बोंड अळ्यांना खाण्यासाठी व पतंगाना अंडी...
आडसाली उसासाठी एकात्मिक खत व्यवस्थापन जमिनीची सुपीकता टिकवण्यासाठी एकात्मिक अन्नद्रव्य...
ऊस बियाणे निर्मितीसाठी ‘सुपरकेन नर्सरी...अलीकडे प्रो ट्रे किंवा पिशव्यांमध्ये उसाची रोपे...
दुष्काळाशी लढा देत हळदीची उत्कृष्ट शेतीअमळनेर (जि. जळगाव) येथील अश्पाक मुनीर पिंजारी व...
डाळिंब बागेतील मर रोगाचे नियंत्रणडाळिंब लागवड शक्यतो गादी वाफ्यावर करावी, त्यामुळे...
खरीप कांदा लागवड तंत्रज्ञानविशेषतः विदर्भात रब्बी हंगामातील कांद्याचे...
खरीप नियोजन : कपाशीतील असमतोल वाढ,...गेल्या काही वर्षांमध्ये कपाशी लागवड समस्यांत वाढ...
ऊसवाढीच्या टप्‍प्यानुसार द्या पुरेसे...जमिनीच्या प्रकारानुसार योग्य ठिबक सिंचन पद्धतीची...
ऊस पीक व्यवस्थापन सध्याच्या काळात जमिनीतील ओलावा टिकवणे, पाण्याचा...
दर्जेदार कृषी उत्पादनासाठी...आपण शेती उत्पादनामध्ये बऱ्यापैकी स्वयंपूर्ण झालो...
उसावरील लोकरी माव्याचे एकात्मिक नियंत्रणजुलै २००२ मध्ये सांगली जिल्ह्यात उसावर सर्वप्रथम...
गुलाबी बोंड अळी नियंत्रणासाठी फरदड;...केंद्रीय कापूस संशोधन संस्था, नागपूरद्वारे तयार...
खोडवा उसाला द्या शिफारशीत खतमात्रापाण्याची उपलब्धता लक्षात घेऊन रासायनिक खतांचा...