agricultural stories in marathi, AGROWON, Simple sampling method eases identification of foot and mouth disease outbreaks | Agrowon

लाळ्या खुरकूत नियंत्रणासाठी सातत्याने नमुने तपासणी ठरेल फायद्याची

वृत्तसेवा
शनिवार, 7 जुलै 2018

साध्या नमुने घेत राहण्याच्या पद्धतीमुळे लाळ्या खुरकूत रोगाचा उद्रेक ओळखण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. परिणामी, अचानक होणाऱ्या उद्रेकापासून बचाव करणे शक्य असल्याचे नेपाळ येथे झालेल्या प्रयोगात दिसून आले. त्याविषयी एक संशोधन अॅप्लाइड अॅण्ड एन्व्हायर्नमेंटल मायक्रोबायोलॉजी या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

साध्या नमुने घेत राहण्याच्या पद्धतीमुळे लाळ्या खुरकूत रोगाचा उद्रेक ओळखण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. परिणामी, अचानक होणाऱ्या उद्रेकापासून बचाव करणे शक्य असल्याचे नेपाळ येथे झालेल्या प्रयोगात दिसून आले. त्याविषयी एक संशोधन अॅप्लाइड अॅण्ड एन्व्हायर्नमेंटल मायक्रोबायोलॉजी या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

लाळ्या खुरकुत हा विषाणूजन्य रोग हा गायी, शेळ्या, वराह आणि अन्य खूर असलेल्या सस्तन प्राण्यांमध्ये आढळतो. सध्या आशिया, आफ्रिका आणि मध्यपूर्वेतील अनेक भागामध्ये लाळ्या खुरकुत रोगाचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात दिसतो. त्याचप्रमाणे लाळ्या खुरकूत रोगमुक्त असलेल्या देशांमध्येही अचानकपणे या रोगाचा उद्रेक होताना दिसतो. उदा. इंग्लंडमध्ये २००१ मध्ये असाच उद्रेक झाला होता. त्यामुळे जनावरांची कत्तल करण्यात आली. या उद्रेकामुळे सुमारे १२ अब्ज डॉलरचे नुकसान झाले. या स्थितीमध्ये जनावरांच्या परिसराचे सातत्याने निरीक्षण करणे, नमुने तपासणे ही पद्धती फायदेशीर ठरू शकते.

ग्रामीण भागामध्ये ज्या ठिकाणा जनावरांचे पालन मोठ्या प्रमाणात केले जाते, अशा ठिकाणी सातत्याने नमुने घेऊन, त्याचे जनुकीय विश्लेषण केल्यास रोगांचे निदान करण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. रोगाची लक्षणे दिसण्यापूर्वीच वैद्यकीय उपचाराची सोय होऊ शकते. विकसनशील देशामध्ये पशुवैद्यकांना असे नमुने घेत राहिल्यास त्याचा फायदा अल्पभूधारकांनाही चांगल्या प्रकारे होऊ शकते.

नेपाळ येथील काठमांडू खोऱ्यामध्ये नऊ ठिकाणावरील २४ अल्पभूधारकांच्या पशुगोठ्यांचा अभ्यास केला आहे. त्यासाठी पशुवैद्यकांनी घेतलेले नमुने इंग्लंड येथील पिरब्राईट इन्स्टिट्यूट येथे तपासणीसाठी पाठवण्यात आले. या नमुन्यामुळे जनावरांतील रोगाची लक्षणे ओळखण्यात यश आले. याविषयी माहिती देताना पिरब्राईट इन्स्टिट्यूट येथील संशोधक डॉ. क्लॅरी कोलेनट यांनी सांगितले, की गोठ्याच्या परिसरातील नमुन्यांचे विश्लेषण सातत्याने केल्यास त्यातून रोगाचा प्रादुर्भाव ओळखणे सोपे होऊ शकते. भविष्यात अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर असलेले लहान किट तयार केल्यास लाळ्या खुरकूत रोगाच्या निदानासाठी फायदा होणार आहे.

या अभ्यासासाठी घेण्यात आलेले बहुतांश गोठे हे अल्पभूधारक कुटुंबाचे आहेत. घराभोवती असलेल्या जागेमध्ये त्यांची जनावरे ठेवली जाते. लाळ्या खुरुकूत रोगासाठी माणूस संवेदनशील नाही. तसेच यात प्राण्याचा त्वरीत मृत्यू होत नसला तरी त्याच्या दूध आणि मांस उत्पादनावर मात्र विपरीत परिणाम होतो. त्याचा लहान शेतकऱ्यांच्या आर्थिक स्थितीवर तीव्रपणे होतो. त्याचप्रमाणे एकूण राष्ट्रीय उत्पन्नामध्ये या रोगाचा मोठा परिणाम होतो.

 


इतर ताज्या घडामोडी
परभणीत दीड लाख क्विंटल कापसाची खरेदीपरभणी :  भारतीय कापूस महामंडळाच्या वतीने (...
जळगाव जामोदमध्ये कापूस खरेदी सुरूबुलडाणा : कापूस पणन महासंघाच्या वतीने हमी भाव...
सटाणा तालुक्यात चार कोटींची नुकसानभरपाई...नाशिक  : सटाणा तालुक्यात ऑक्टोबर आणि...
भंडाऱ्यात ३४ कोटींची धान खरेदीभंडारा  : जिल्ह्यात आधारभूत दराने धान...
निम्न दुधानाचे बुधवारपासून आवर्तनपरभणी  : जिल्ह्यातील ब्रम्हवाकडी (ता. सेलू)...
भातपिकासह ट्रॅक्टर जळून खाकअस्वली स्टेशन, जि. नाशिक : इगतपुरी...
नगर जिल्ह्यात कांदा बियाण्याची टंचाईनगर (प्रतिनिधी) : नगर जिल्ह्यात यंदा खरीप व रब्बी...
ढगाळ वातावरणामुळे उसावर तांबेरासोमेश्वरनगर, जि. पुणे ः अतिवृष्टीपाठोपाठ आलेल्या...
आंब्यावरील कीड, रोग नियंत्रण व्यवस्थापनकोकणातील हवामानाची सद्यःस्थिती जाणून घेता काही...
बुलडाणा : कांद्याचे निकृष्ट बियाणे...बुलडाणा : मध्यंतरीच्या काळात कांद्याच्या...
रब्बीसाठी पहिले आवर्तन पाच डिसेंबरला ः...जळगाव : ‘‘रब्बी हंगामासाठी गिरणा धरणातून तीन...
धुळे जिल्ह्यातील रब्बी क्षेत्रात होणार...कापडणे, जि. धुळे : जिल्ह्यात खरीप हंगामात पावसाने...
कुंभार पिंपळगावात आगीत चार एकर ऊस खाककुंभार पिंपळगाव, जि.जालना : राजाटाकळी- अरगडे...
द्राक्ष निर्यातवाढीसाठी शासन सहकार्य...अंतापूर, ता. सटाणा : ‘‘द्राक्षाचा पीकविमा बाराही...
कपाशी पिकातील फरदड घेणे टाळा : डॉ. पवारअंबड, जि. जालना : ‘‘मराठवाड्यात कपाशीच्या...
मेथी उत्पादनाचा खर्च ४४०० आणि मिळाले...येवला  : महिन्यापूर्वी २५ ते ३० रुपयांना...
कृषिपंपांसाठी दिवसा वीजपुरवठा करा; `...नाशिक : ‘‘रात्रीच्या वेळी पाणी देताना होणारी...
सांगलीत जनावरांचे ई-टॅगिंग रखडणारसांगली (प्रतिनिधी) : तासगाव तालुक्‍यातील तब्बल...
नांदेड जिल्ह्यात सुरळीत विजेअभावी...नांदेड : खरिपात झालेली नुकसानभरपाई रब्बी हंगामात...
परभणी, हिंगोली जिल्ह्यातील नऊ...परभणी : यंदाच्या हंगामात परभणी जिल्ह्यातील पाच,...