agricultural stories in marathi, AGROWON, Simple sampling method eases identification of foot and mouth disease outbreaks | Agrowon

लाळ्या खुरकूत नियंत्रणासाठी सातत्याने नमुने तपासणी ठरेल फायद्याची

वृत्तसेवा
शनिवार, 7 जुलै 2018

साध्या नमुने घेत राहण्याच्या पद्धतीमुळे लाळ्या खुरकूत रोगाचा उद्रेक ओळखण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. परिणामी, अचानक होणाऱ्या उद्रेकापासून बचाव करणे शक्य असल्याचे नेपाळ येथे झालेल्या प्रयोगात दिसून आले. त्याविषयी एक संशोधन अॅप्लाइड अॅण्ड एन्व्हायर्नमेंटल मायक्रोबायोलॉजी या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

साध्या नमुने घेत राहण्याच्या पद्धतीमुळे लाळ्या खुरकूत रोगाचा उद्रेक ओळखण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. परिणामी, अचानक होणाऱ्या उद्रेकापासून बचाव करणे शक्य असल्याचे नेपाळ येथे झालेल्या प्रयोगात दिसून आले. त्याविषयी एक संशोधन अॅप्लाइड अॅण्ड एन्व्हायर्नमेंटल मायक्रोबायोलॉजी या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

लाळ्या खुरकुत हा विषाणूजन्य रोग हा गायी, शेळ्या, वराह आणि अन्य खूर असलेल्या सस्तन प्राण्यांमध्ये आढळतो. सध्या आशिया, आफ्रिका आणि मध्यपूर्वेतील अनेक भागामध्ये लाळ्या खुरकुत रोगाचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात दिसतो. त्याचप्रमाणे लाळ्या खुरकूत रोगमुक्त असलेल्या देशांमध्येही अचानकपणे या रोगाचा उद्रेक होताना दिसतो. उदा. इंग्लंडमध्ये २००१ मध्ये असाच उद्रेक झाला होता. त्यामुळे जनावरांची कत्तल करण्यात आली. या उद्रेकामुळे सुमारे १२ अब्ज डॉलरचे नुकसान झाले. या स्थितीमध्ये जनावरांच्या परिसराचे सातत्याने निरीक्षण करणे, नमुने तपासणे ही पद्धती फायदेशीर ठरू शकते.

ग्रामीण भागामध्ये ज्या ठिकाणा जनावरांचे पालन मोठ्या प्रमाणात केले जाते, अशा ठिकाणी सातत्याने नमुने घेऊन, त्याचे जनुकीय विश्लेषण केल्यास रोगांचे निदान करण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. रोगाची लक्षणे दिसण्यापूर्वीच वैद्यकीय उपचाराची सोय होऊ शकते. विकसनशील देशामध्ये पशुवैद्यकांना असे नमुने घेत राहिल्यास त्याचा फायदा अल्पभूधारकांनाही चांगल्या प्रकारे होऊ शकते.

नेपाळ येथील काठमांडू खोऱ्यामध्ये नऊ ठिकाणावरील २४ अल्पभूधारकांच्या पशुगोठ्यांचा अभ्यास केला आहे. त्यासाठी पशुवैद्यकांनी घेतलेले नमुने इंग्लंड येथील पिरब्राईट इन्स्टिट्यूट येथे तपासणीसाठी पाठवण्यात आले. या नमुन्यामुळे जनावरांतील रोगाची लक्षणे ओळखण्यात यश आले. याविषयी माहिती देताना पिरब्राईट इन्स्टिट्यूट येथील संशोधक डॉ. क्लॅरी कोलेनट यांनी सांगितले, की गोठ्याच्या परिसरातील नमुन्यांचे विश्लेषण सातत्याने केल्यास त्यातून रोगाचा प्रादुर्भाव ओळखणे सोपे होऊ शकते. भविष्यात अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर असलेले लहान किट तयार केल्यास लाळ्या खुरकूत रोगाच्या निदानासाठी फायदा होणार आहे.

या अभ्यासासाठी घेण्यात आलेले बहुतांश गोठे हे अल्पभूधारक कुटुंबाचे आहेत. घराभोवती असलेल्या जागेमध्ये त्यांची जनावरे ठेवली जाते. लाळ्या खुरुकूत रोगासाठी माणूस संवेदनशील नाही. तसेच यात प्राण्याचा त्वरीत मृत्यू होत नसला तरी त्याच्या दूध आणि मांस उत्पादनावर मात्र विपरीत परिणाम होतो. त्याचा लहान शेतकऱ्यांच्या आर्थिक स्थितीवर तीव्रपणे होतो. त्याचप्रमाणे एकूण राष्ट्रीय उत्पन्नामध्ये या रोगाचा मोठा परिणाम होतो.

 


इतर ताज्या घडामोडी
खानदेशात भिज पावासाने पिकांना लाभजळगाव  ः खानदेशात मागील दोन दिवस भिज पाऊस...
सोलापूर जिल्ह्यात मूगाची पाने पिवळी पडू...सोलापूर  ः जिल्ह्यात पावसाने वेळेवर हजेरी...
प्राथमिक शिक्षकांच्या प्रशासकीय बदल्या...कुसुंबा, जि. धुळे ः सर्वांत मोठा नोकर वर्ग म्हणून...
बार्शीतील रेशनच्या धान्य...सोलापूर  ः बार्शी तालुक्यातील रेशनचे धान्य...
शेत जमिनीच्या मोजणीसाठी चार हजार...सोलापूर ः पती-पत्नीच्या नावावर असलेल्या...
‘आयआयएचआर’चे बियाणे आता ऑनलाइन नाशिक : भारतीय कृषी संशोधन परिषदेच्या बंगळुरू...
मराठवाड्यात पीक कर्जाचे ४०.८३ टक्केच...औरंगाबाद : मराठवाड्यात शेतकऱ्यांना खरीप पीक...
पुणे जिल्ह्यातील सहा धरणांत ८०...पुणे ः धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात पावसाचा जोर कायम...
सातारा जिल्हा बँकेतर्फे १३४ टक्के...सातारा : जिल्हा वार्षिक पत आराखाड्यात २०२०-२१...
जनावरांमध्ये `लंपी स्किन`चा संसर्ग नांदेड  ः अर्धापूर परिसरात गाय, बैल आदी...
नांदेड जिल्ह्यातील एक लाख ९२ हजार...नांदेड  ः यंदा जिल्ह्यातील २ लाख ६८ हजार...
ओसंडून वाहतोय आडोळ प्रकल्पशिरपूरजैन, जि. वाशीम ः दमदार पावसामुळे येथील आडोळ...
काटेपूर्णा प्रकल्प तुडुंब, पाणी साठ्यात...अकोला ः यंदाच्या मोसमात आत्तापर्यंत वेगवेगळ्या...
अकोला जिल्ह्यात युरिया खताचा वापर वाढलाअकोला ः जिल्ह्यामध्ये मागील वर्षाच्या तुलनेत...
राधानगरी धरणाचे दोन दरवाजे खुलेचकोल्हापूर : जिल्ह्याच्या पश्‍चिमेकडील...
नाशिक शहरात बैलपोळा साहित्याच्या...नाशिक : गेल्या वर्षांपासून शेतीमालाचे नुकसान व...
मालेगाव तालुक्यात भाजीपाल्यासह खरीप...नाशिक : मालेगाव तालुक्यातील पश्चिम भागात झालेल्या...
येलदरीच्या दोन दरवाजातून विसर्गपरभणी : बुलडणा जिल्ह्यातील खडकपूर्णा धरणातील...
सांगली जिल्ह्यात पावसाचा जोर ओसरलासांगली ः जिल्ह्यात पावसाचा जोर कमी झाला आहे....
नाशिकमध्ये ढोबळी मिरची प्रतिक्विंटल...नाशिक  : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...