agricultural stories in marathi, AGROWON, Simple sampling method eases identification of foot and mouth disease outbreaks | Agrowon

लाळ्या खुरकूत नियंत्रणासाठी सातत्याने नमुने तपासणी ठरेल फायद्याची

वृत्तसेवा
शनिवार, 7 जुलै 2018

साध्या नमुने घेत राहण्याच्या पद्धतीमुळे लाळ्या खुरकूत रोगाचा उद्रेक ओळखण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. परिणामी, अचानक होणाऱ्या उद्रेकापासून बचाव करणे शक्य असल्याचे नेपाळ येथे झालेल्या प्रयोगात दिसून आले. त्याविषयी एक संशोधन अॅप्लाइड अॅण्ड एन्व्हायर्नमेंटल मायक्रोबायोलॉजी या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

साध्या नमुने घेत राहण्याच्या पद्धतीमुळे लाळ्या खुरकूत रोगाचा उद्रेक ओळखण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. परिणामी, अचानक होणाऱ्या उद्रेकापासून बचाव करणे शक्य असल्याचे नेपाळ येथे झालेल्या प्रयोगात दिसून आले. त्याविषयी एक संशोधन अॅप्लाइड अॅण्ड एन्व्हायर्नमेंटल मायक्रोबायोलॉजी या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

लाळ्या खुरकुत हा विषाणूजन्य रोग हा गायी, शेळ्या, वराह आणि अन्य खूर असलेल्या सस्तन प्राण्यांमध्ये आढळतो. सध्या आशिया, आफ्रिका आणि मध्यपूर्वेतील अनेक भागामध्ये लाळ्या खुरकुत रोगाचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात दिसतो. त्याचप्रमाणे लाळ्या खुरकूत रोगमुक्त असलेल्या देशांमध्येही अचानकपणे या रोगाचा उद्रेक होताना दिसतो. उदा. इंग्लंडमध्ये २००१ मध्ये असाच उद्रेक झाला होता. त्यामुळे जनावरांची कत्तल करण्यात आली. या उद्रेकामुळे सुमारे १२ अब्ज डॉलरचे नुकसान झाले. या स्थितीमध्ये जनावरांच्या परिसराचे सातत्याने निरीक्षण करणे, नमुने तपासणे ही पद्धती फायदेशीर ठरू शकते.

ग्रामीण भागामध्ये ज्या ठिकाणा जनावरांचे पालन मोठ्या प्रमाणात केले जाते, अशा ठिकाणी सातत्याने नमुने घेऊन, त्याचे जनुकीय विश्लेषण केल्यास रोगांचे निदान करण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. रोगाची लक्षणे दिसण्यापूर्वीच वैद्यकीय उपचाराची सोय होऊ शकते. विकसनशील देशामध्ये पशुवैद्यकांना असे नमुने घेत राहिल्यास त्याचा फायदा अल्पभूधारकांनाही चांगल्या प्रकारे होऊ शकते.

नेपाळ येथील काठमांडू खोऱ्यामध्ये नऊ ठिकाणावरील २४ अल्पभूधारकांच्या पशुगोठ्यांचा अभ्यास केला आहे. त्यासाठी पशुवैद्यकांनी घेतलेले नमुने इंग्लंड येथील पिरब्राईट इन्स्टिट्यूट येथे तपासणीसाठी पाठवण्यात आले. या नमुन्यामुळे जनावरांतील रोगाची लक्षणे ओळखण्यात यश आले. याविषयी माहिती देताना पिरब्राईट इन्स्टिट्यूट येथील संशोधक डॉ. क्लॅरी कोलेनट यांनी सांगितले, की गोठ्याच्या परिसरातील नमुन्यांचे विश्लेषण सातत्याने केल्यास त्यातून रोगाचा प्रादुर्भाव ओळखणे सोपे होऊ शकते. भविष्यात अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर असलेले लहान किट तयार केल्यास लाळ्या खुरकूत रोगाच्या निदानासाठी फायदा होणार आहे.

या अभ्यासासाठी घेण्यात आलेले बहुतांश गोठे हे अल्पभूधारक कुटुंबाचे आहेत. घराभोवती असलेल्या जागेमध्ये त्यांची जनावरे ठेवली जाते. लाळ्या खुरुकूत रोगासाठी माणूस संवेदनशील नाही. तसेच यात प्राण्याचा त्वरीत मृत्यू होत नसला तरी त्याच्या दूध आणि मांस उत्पादनावर मात्र विपरीत परिणाम होतो. त्याचा लहान शेतकऱ्यांच्या आर्थिक स्थितीवर तीव्रपणे होतो. त्याचप्रमाणे एकूण राष्ट्रीय उत्पन्नामध्ये या रोगाचा मोठा परिणाम होतो.

 


इतर ताज्या घडामोडी
पुणे जिल्ह्यात ज्वारी पिकावर चिकट्याचा...पुणे ः पुणे जिल्ह्याच्या पश्चिम जिरायत भागात...
प्रशासकीय कामकाज सेवा हमी कायद्यानुसार...अकोला ः शासकीय योजनांचा लाभ लाभार्थ्यांपर्यंत...
वीज रोहित्र ४८ तासांत बदलून द्या;...अकोला ः वीज रोहित्रांबाबत शेतकऱ्यांच्या असंख्य...
अर्थसंकल्पात शेतकऱ्यांना न्याय न...मुंबई ः केंद्र सरकारचे कृषीविषयक धोरण सातत्याने...
पुणे, मुंबई बाजार समितीच्या निवडणुका...पुणे ः उच्च न्यायालयाच्या आदेशाने सुरू असलेल्या...
फडणवीस सरकारच्या टेंडर मॅनेजमेंट...मुंबई ः काँग्रेस पक्षाने २६ ऑगस्ट २०१९ व २९ ऑगस्ट...
शेतीमाल निर्यातबंदी उठवण्यासाठी लढा...औरंगाबाद : शेतकऱ्यांना दिलेली आश्‍वासने पूर्ण...
साखर उद्योग सक्षम करण्यासाठी प्रयत्नशील...पुणे ः साखर उद्योगाचे एक चक्र असून, या उद्योगाला...
‘किसान सन्मान’ निधी : दोष प्रशासनाचा,...जळगाव : शासकीय यंत्रणेकडून बॅंक खात्यासंबंधीची...
एकरकमी एफआरपीसाठीचा ठिय्या लेखी...नांदेड : एफआरपीनुसार ऊस देयकाची रक्कम एकरकमी...
परभणी जिल्ह्यात ‘पोकरां’तर्गत साडेसात...परभणी : ‘‘नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पा(...
आटपाडी तालुक्‍यात शेतकऱ्यांच्या...आटपाडी, जि. सांगली : अवकाळी नुकसान अनुदान वाटपात...
कोपुरली येथे आदिवासी पाड्यावर...नाशिक : केंद्रीय खादी ग्रामोद्योग विभागाच्या...
कंदपिकांच्या दर्जेदार बेण्यांची उपलब्धताहवामानबदलाच्या काळात कंदपिके अन्नसुरक्षेसाठी...
महिला बचत गटातून पूरक उद्योगांना गतीगेल्या वर्षी मी लोकनियुक्त सरपंच झाले....
राज्यात द्राक्ष प्रतिक्विंटल १५०० ते...परभणीत ५४०० ते ७००० रुपये परभणी येथील पाथरी...
साखर उद्योगाच्या इंडोनेशियाकडून अपेक्षा...कोल्हापूर : निर्यातीसाठी महत्त्वाचा देश असणाऱ्या...
दूध, मांस, अंडी, लोकर उत्पादनवाढीसाठी...मुंबई  : राज्यात दूध, अंडी, मांस व लोकर...
थकीत एफआरपीसाठी साखर सहसंचालक...नांदेड : एफआरपीनुसार ऊस देयकाची रक्कम एकरकमी...
कृषी सहसंचालकपदाचा पदभार तात्पुरता...पुणे  : राज्याच्या ‘पोकरा’ प्रकल्पाचे कृषी...