agricultural stories in marathi, AGROWON, Simple sampling method eases identification of foot and mouth disease outbreaks | Agrowon

लाळ्या खुरकूत नियंत्रणासाठी सातत्याने नमुने तपासणी ठरेल फायद्याची
वृत्तसेवा
शनिवार, 7 जुलै 2018

साध्या नमुने घेत राहण्याच्या पद्धतीमुळे लाळ्या खुरकूत रोगाचा उद्रेक ओळखण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. परिणामी, अचानक होणाऱ्या उद्रेकापासून बचाव करणे शक्य असल्याचे नेपाळ येथे झालेल्या प्रयोगात दिसून आले. त्याविषयी एक संशोधन अॅप्लाइड अॅण्ड एन्व्हायर्नमेंटल मायक्रोबायोलॉजी या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

साध्या नमुने घेत राहण्याच्या पद्धतीमुळे लाळ्या खुरकूत रोगाचा उद्रेक ओळखण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. परिणामी, अचानक होणाऱ्या उद्रेकापासून बचाव करणे शक्य असल्याचे नेपाळ येथे झालेल्या प्रयोगात दिसून आले. त्याविषयी एक संशोधन अॅप्लाइड अॅण्ड एन्व्हायर्नमेंटल मायक्रोबायोलॉजी या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

लाळ्या खुरकुत हा विषाणूजन्य रोग हा गायी, शेळ्या, वराह आणि अन्य खूर असलेल्या सस्तन प्राण्यांमध्ये आढळतो. सध्या आशिया, आफ्रिका आणि मध्यपूर्वेतील अनेक भागामध्ये लाळ्या खुरकुत रोगाचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात दिसतो. त्याचप्रमाणे लाळ्या खुरकूत रोगमुक्त असलेल्या देशांमध्येही अचानकपणे या रोगाचा उद्रेक होताना दिसतो. उदा. इंग्लंडमध्ये २००१ मध्ये असाच उद्रेक झाला होता. त्यामुळे जनावरांची कत्तल करण्यात आली. या उद्रेकामुळे सुमारे १२ अब्ज डॉलरचे नुकसान झाले. या स्थितीमध्ये जनावरांच्या परिसराचे सातत्याने निरीक्षण करणे, नमुने तपासणे ही पद्धती फायदेशीर ठरू शकते.

ग्रामीण भागामध्ये ज्या ठिकाणा जनावरांचे पालन मोठ्या प्रमाणात केले जाते, अशा ठिकाणी सातत्याने नमुने घेऊन, त्याचे जनुकीय विश्लेषण केल्यास रोगांचे निदान करण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. रोगाची लक्षणे दिसण्यापूर्वीच वैद्यकीय उपचाराची सोय होऊ शकते. विकसनशील देशामध्ये पशुवैद्यकांना असे नमुने घेत राहिल्यास त्याचा फायदा अल्पभूधारकांनाही चांगल्या प्रकारे होऊ शकते.

नेपाळ येथील काठमांडू खोऱ्यामध्ये नऊ ठिकाणावरील २४ अल्पभूधारकांच्या पशुगोठ्यांचा अभ्यास केला आहे. त्यासाठी पशुवैद्यकांनी घेतलेले नमुने इंग्लंड येथील पिरब्राईट इन्स्टिट्यूट येथे तपासणीसाठी पाठवण्यात आले. या नमुन्यामुळे जनावरांतील रोगाची लक्षणे ओळखण्यात यश आले. याविषयी माहिती देताना पिरब्राईट इन्स्टिट्यूट येथील संशोधक डॉ. क्लॅरी कोलेनट यांनी सांगितले, की गोठ्याच्या परिसरातील नमुन्यांचे विश्लेषण सातत्याने केल्यास त्यातून रोगाचा प्रादुर्भाव ओळखणे सोपे होऊ शकते. भविष्यात अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर असलेले लहान किट तयार केल्यास लाळ्या खुरकूत रोगाच्या निदानासाठी फायदा होणार आहे.

या अभ्यासासाठी घेण्यात आलेले बहुतांश गोठे हे अल्पभूधारक कुटुंबाचे आहेत. घराभोवती असलेल्या जागेमध्ये त्यांची जनावरे ठेवली जाते. लाळ्या खुरुकूत रोगासाठी माणूस संवेदनशील नाही. तसेच यात प्राण्याचा त्वरीत मृत्यू होत नसला तरी त्याच्या दूध आणि मांस उत्पादनावर मात्र विपरीत परिणाम होतो. त्याचा लहान शेतकऱ्यांच्या आर्थिक स्थितीवर तीव्रपणे होतो. त्याचप्रमाणे एकूण राष्ट्रीय उत्पन्नामध्ये या रोगाचा मोठा परिणाम होतो.

 

इतर ताज्या घडामोडी
दुष्काळमुक्त महाराष्ट्रासाठी...सिंधुदुर्ग  ः कर्जमुक्त आणि दुष्काळमुक्त असा...
मागण्या मंजूर झाल्याने ग्रामसेवकांचे...अकोला  ः विविध मागण्यांसाठी राज्यात २२...
उदयनराजे भोसले यांचा अखेर भाजपमध्ये...नवी दिल्ली  : राष्ट्रवादी काँग्रेसचे...
औषधी गुणधर्म लक्षात घेता, पेरू, शेवगा...सोलापूर ः ‘‘पेरू आणि शेवगा ही तशी दुर्लक्षित पिके...
वंचित, कष्टकरी संघटना विधानसभा लढविणार...पुणे  : राज्य आणि केंद्र सरकारच्या विरोधात...
भंडारा जिल्‍ह्यात पावसामुळे शेकडो हेक्‍...भंडारा ः मध्य प्रदेशातील संततधारेमुळे जिल्ह्यात...
सांगली येथे गूळ ३२०० ते ३८७५ रुपये...सांगली  : येथील बाजार समितीत शनिवारी (ता. १४...
`कांदा आयातीचे धोरण शेतकऱ्यांना...पुणे  : कांदा आयात करण्याचे केंद्र सरकारचे...
स्मार्ट ग्रामअंतर्गत सायखेडा, गिरोली,...वाशीम ः जिल्हा परिषद पंचायत विभागातर्फे...
जळगाव जामोद येथे फिरते मासळी विक्री...बुलडाणा  : मत्स्यव्यवसाय आणि नियोजन...
साठवणीसाठी खरेदी नसल्याने चीनमध्ये...चीनी आहारामध्ये लसणांचा वापर मोठ्या प्रमाणात होत...
अकोला जिल्हा बँकेची पूरग्रस्तांना १६...अकोला  ः सांगली व कोल्हापूर जिल्ह्यांतील...
शासन हस्तक्षेपाची पोल्ट्री...नागपूर ः खाद्याच्या दरात झालेली वाढ तुलनेत कमी...
सूज, अतिसारावर मायाळू उपयोगी स्थानिक नाव    : मायाळू, भजीचा वेल...
परभणीत काकडी प्रतिक्विंटल ३०० ते ६००...परभणी ः येथील पाथरी रस्त्यावरील फळे भाजीपाला...
लोकांशी नीट वागा तरच निवडून याल ः...नगर ः राज्यात काँग्रेस-राष्ट्रवादीला सत्ता दिली...
लोकांच्या कामात येईल त्या अधिकाऱ्याला...पुणे : ‘‘लोकांचे काहीही काम सांगितले की सरकारी...
कापसाला एक हजार रुपये बोनस जाहीर करा ः...पुणे ः भारतीय कापूस महामंडळाकडे (सीआयआय)...
विधानसभा निवडणुकीसाठी यंत्रणा सज्जमुंबई ः चौदाव्या विधानसभा निवडणुकीसाठी...
पुणे : पाणलोटातील पावसामुळे धरणांतून...पुणे : पुणे जिल्ह्याच्या धरण क्षेत्रात गुरुवारी...