agricultural stories in Marathi, agrowon, sugercane wooly aphid management | Agrowon

उसावरील लोकरी माव्याचे एकात्मिक नियंत्रण

बोकन एस. सी., डॉ. बी. व्ही. भेदे
शुक्रवार, 29 मार्च 2019

जुलै २००२ मध्ये सांगली जिल्ह्यात उसावर सर्वप्रथम लोकरी माव्याची नोंद झाली. त्यानंतर या किडीचा प्रादुर्भाव बहुतांश सर्व ऊस क्षेत्रावर दिसून येत आहे.

किडींची ओळख :
मादीच्या पोटातून नुकतीच बाहेर पडलेली बाल्यावस्थेतील पिल्ले ही पिवळसर किंवा हिरवट पिवळसर रंगाची असून, अतिशय चपळ असतात. बाल्यावस्थेमध्ये चार वेळा कात टाकली जाते. तिसऱ्या अवस्थेपासून किडीच्या पाठीवर पांढऱ्या लोकरी सारखे तंतू दिसून येतात. लोकरी माव्याचे प्रौढ हे काळे असून, पारदर्शक पंखाच्या दोन जोड्या असतात.

नुकसानीचा प्रकार :

जुलै २००२ मध्ये सांगली जिल्ह्यात उसावर सर्वप्रथम लोकरी माव्याची नोंद झाली. त्यानंतर या किडीचा प्रादुर्भाव बहुतांश सर्व ऊस क्षेत्रावर दिसून येत आहे.

किडींची ओळख :
मादीच्या पोटातून नुकतीच बाहेर पडलेली बाल्यावस्थेतील पिल्ले ही पिवळसर किंवा हिरवट पिवळसर रंगाची असून, अतिशय चपळ असतात. बाल्यावस्थेमध्ये चार वेळा कात टाकली जाते. तिसऱ्या अवस्थेपासून किडीच्या पाठीवर पांढऱ्या लोकरी सारखे तंतू दिसून येतात. लोकरी माव्याचे प्रौढ हे काळे असून, पारदर्शक पंखाच्या दोन जोड्या असतात.

नुकसानीचा प्रकार :

  • लोकरी मावा उसाच्या पानावरील रस शोषतो. कीडग्रस्त पानाच्या मुख्य शिरेच्या दोन्ही बाजूला व पानावर पिवळसर ठिपके दिसतात. पाने कोरडी पडून वाळतात, त्यामुळे ऊस कमकुवत होतो. वाढ खुंटून उत्पादन व साखर उताऱ्यात घट येते.
  • लोकरी माव्याच्या शरीरातून बाहेर टाकलेल्या मधासारख्या चिकट द्रवामुळे पानावर काळ्या रंगाच्या परोपजिवी बुरशींची वाढ होते.  संपूर्ण पान काळे पडल्याने त्यांची अन्न निर्मितीची प्रक्रिया मंदावते.

नियंत्रण
मशागतीय उपाय :

  • कीडग्रस्त भागात उसाची पट्टा अथवा रुंद सरी पद्धतीने लागवड करावी. प्रादुर्भाव झाल्यानंतर नियंत्रणाचे उपाय करणे सोपे होते.
  • कीडग्रस्त ऊस बेण्यासाठी वापरू नये. बेणे निवडून झाल्यानंतर उसाची पाने जाळून टाकावीत.
  • ऊस लागवडीपूर्वी बेणे प्रक्रिया करावी. मॅलाथिऑन ३ मि.ली. प्रति लिटर पाणी या द्रावणाणध्ये बेणे १५ मिनिटे बुडवून घ्यावे.
  • रासायनिक खताचा संतुलीत वापर करावा. नत्रयुक्त खतांचा वापर जास्त प्रमाणात केल्यास किडीला प्रोत्साहन मिळते.
  • मावाग्रस्त उसाची हिरवी अथवा कोरडी पाने एका शेतातून दुसऱ्या शेतात किंवा एका भागातून दुसऱ्या भागात नेऊ नयेत.

जैविक उपाय :

  • कोनोबाथ्रा ॲफिडीव्हारा १००० अळया किंवा मायक्रोमस इगोरोटास २५०० अळ्या किंवा क्रायसोपर्ला कार्निया या मित्रकिटकांची २५०० अंडी प्रति हेक्टरी सोडाव्यात. क्रायसोपर्ला कार्निया हा परभक्षक मित्रकिटक मऊ शरीराच्या किडीवर उपजीविका करतो. मित्र किटक शेतात सोडल्यानंतर किटकनाशकाची फवारणी ३ ते ४ आठवडे करू नये.
  • कडूनिंब आधारित किटकनाशक ॲझाडिरॅक्टीन (५ टक्के) ३७५ मि.ली. प्रति ७५० लिटर पाणी या प्रमाणे प्रति हेक्टरी फवारणी करावी.
  • उसात किडीचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात असल्यास व त्याच्या नियंत्रणासाठी किटकनाशकांचा वापर केलेला असल्यास त्यानंतर १५ दिवसांनी परभक्षक किटक सोडावेत. परभक्षक किटकाच्या अळ्या किडीस नष्ट करतात. प्रादुर्भावग्रस्त उसात फक्त परभक्षक सोडल्यास कीड नियंत्रण त्वरित होते.

रासायनिक उपाय :
जास्तीचा प्रादुर्भाव दिसून आल्यास, फवारणी प्रतिलिटर पाणी
क्लोरपायरीफॉस (२० टक्के इ.सी.) ०.७५ ते १.५ मि.लि. किंवा ॲसिफेट २ ग्रॅम.

टीप ः मोठ्या उसात गटूर किंवा पावर पंप वापरुन फवारणी करावी. त्यामुळे किटकनाशकांचे द्रावण जास्त दाबाने फवारले जाऊन किड त्वरित मरते. द्रावणास चिकटपणा येण्यासाठी उत्तम दर्जाचे चिकटद्रव्य १ मि.ली प्रति लिटर द्रावणामध्ये मिसळावे.

 ः बोकन एस. सी.
(पीएच.डी. स्कॉलर), ९९२१७५२०००
 ः डॉ. बी. व्ही. भेदे
(सहाय्यक प्राध्यापक), ७५८८०८२०२८

(कृषी कीटकशास्त्र विभाग, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी.)


इतर ताज्या घडामोडी
पुणे जिल्ह्यात ज्वारी पिकावर चिकट्याचा...पुणे ः पुणे जिल्ह्याच्या पश्चिम जिरायत भागात...
प्रशासकीय कामकाज सेवा हमी कायद्यानुसार...अकोला ः शासकीय योजनांचा लाभ लाभार्थ्यांपर्यंत...
वीज रोहित्र ४८ तासांत बदलून द्या;...अकोला ः वीज रोहित्रांबाबत शेतकऱ्यांच्या असंख्य...
अर्थसंकल्पात शेतकऱ्यांना न्याय न...मुंबई ः केंद्र सरकारचे कृषीविषयक धोरण सातत्याने...
पुणे, मुंबई बाजार समितीच्या निवडणुका...पुणे ः उच्च न्यायालयाच्या आदेशाने सुरू असलेल्या...
फडणवीस सरकारच्या टेंडर मॅनेजमेंट...मुंबई ः काँग्रेस पक्षाने २६ ऑगस्ट २०१९ व २९ ऑगस्ट...
शेतीमाल निर्यातबंदी उठवण्यासाठी लढा...औरंगाबाद : शेतकऱ्यांना दिलेली आश्‍वासने पूर्ण...
साखर उद्योग सक्षम करण्यासाठी प्रयत्नशील...पुणे ः साखर उद्योगाचे एक चक्र असून, या उद्योगाला...
‘किसान सन्मान’ निधी : दोष प्रशासनाचा,...जळगाव : शासकीय यंत्रणेकडून बॅंक खात्यासंबंधीची...
एकरकमी एफआरपीसाठीचा ठिय्या लेखी...नांदेड : एफआरपीनुसार ऊस देयकाची रक्कम एकरकमी...
परभणी जिल्ह्यात ‘पोकरां’तर्गत साडेसात...परभणी : ‘‘नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पा(...
आटपाडी तालुक्‍यात शेतकऱ्यांच्या...आटपाडी, जि. सांगली : अवकाळी नुकसान अनुदान वाटपात...
कोपुरली येथे आदिवासी पाड्यावर...नाशिक : केंद्रीय खादी ग्रामोद्योग विभागाच्या...
कंदपिकांच्या दर्जेदार बेण्यांची उपलब्धताहवामानबदलाच्या काळात कंदपिके अन्नसुरक्षेसाठी...
महिला बचत गटातून पूरक उद्योगांना गतीगेल्या वर्षी मी लोकनियुक्त सरपंच झाले....
राज्यात द्राक्ष प्रतिक्विंटल १५०० ते...परभणीत ५४०० ते ७००० रुपये परभणी येथील पाथरी...
साखर उद्योगाच्या इंडोनेशियाकडून अपेक्षा...कोल्हापूर : निर्यातीसाठी महत्त्वाचा देश असणाऱ्या...
दूध, मांस, अंडी, लोकर उत्पादनवाढीसाठी...मुंबई  : राज्यात दूध, अंडी, मांस व लोकर...
थकीत एफआरपीसाठी साखर सहसंचालक...नांदेड : एफआरपीनुसार ऊस देयकाची रक्कम एकरकमी...
कृषी सहसंचालकपदाचा पदभार तात्पुरता...पुणे  : राज्याच्या ‘पोकरा’ प्रकल्पाचे कृषी...