agricultural stories in Marathi, agrowon, teak Teak Defoliator & Teak Skeletonizer management | Agrowon

सागावरील पाने खाणाऱ्या, चाळणी करणाऱ्या अळीचे व्यवस्थापन

डॉ. प्रमोद मगर, डॉ. सुरेश नेमाडे, मयूर ढोले
गुरुवार, 2 ऑगस्ट 2018

सागावरील पाने खाणारी अळी व पानांची चाळणी
करणारी अळी या प्रमुख किडी आहेत. या किडींचा प्रादुर्भाव रोपवाटिका, लागवडीतील साग किंवा जंगलातील झाडांवरही आढळतो. दरवर्षी जुलै ते ऑगस्ट महिन्यांत पावसानंतर सागाच्या झाडाला फुटलेल्या नवीन पालवीवर पाने खाणाऱ्या अळ्यांचा प्रादुर्भाव होताना दिसतो. त्यानंतर पावसाळा कमी होताना साग झाडावरील पाने जुनी होत असताना पानांची चाळणी करणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव वाढू लागतो. या दोन्ही किडींचा जीवनक्रम कमी दिवसांचा असून, कमी काळात हा प्रादुर्भाव वाढू शकतो.

सागावरील पाने खाणारी अळी व पानांची चाळणी
करणारी अळी या प्रमुख किडी आहेत. या किडींचा प्रादुर्भाव रोपवाटिका, लागवडीतील साग किंवा जंगलातील झाडांवरही आढळतो. दरवर्षी जुलै ते ऑगस्ट महिन्यांत पावसानंतर सागाच्या झाडाला फुटलेल्या नवीन पालवीवर पाने खाणाऱ्या अळ्यांचा प्रादुर्भाव होताना दिसतो. त्यानंतर पावसाळा कमी होताना साग झाडावरील पाने जुनी होत असताना पानांची चाळणी करणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव वाढू लागतो. या दोन्ही किडींचा जीवनक्रम कमी दिवसांचा असून, कमी काळात हा प्रादुर्भाव वाढू शकतो.

 पाने खाणारी अळी
(इंग्रजी नाव - Teak Defoliator,
शा. नाव - Hyblaea puera)

  • ओळख ः अळी हिरवी, करड्या रंगाची असून, शरीराच्या वरील भागावर लालसर पट्टा असतो. शरीरावर काळसर किंवा धूरसर उभ्या रेषा असतात. पतंगाच्या पुढील पंखांची जोडी लालसर तपकिरी रंगाची, तर मागील पंखांची जोडी काळसर गडद तपकिरी रंगाची असते. त्यावर नारंगी रंगाचे मोठे पट्टे असतात.
  • प्रादुर्भावाचा प्रकार व लक्षणे ः ही अळी पावसाळ्याच्या सुरवातीला येणाऱ्या सागाच्या कोवळ्या पानांवर उपजीविका करते. अळी संपूर्ण पान खाऊन टाकते. फक्त शिराच शिल्लक राहतात.

  पानांची चाळणी करणारी अळी
(इंग्रजी नाव - Teak Skeletonizer,
शा. नाव - Paliga machoeralis)

  • ओळख ः अळी हिरवी, पांढऱ्या रंगाची असून, डोके भुरकट तपकिरी रंगाचे असते. पतंगाच्या समोरील पंखांवर आडव्या रेषा असतात, तर मागील पंखांच्या जोडीवर मोठे पट्टे असतात.   
  • प्रादुर्भावाचा प्रकार व लक्षणे ः अळी पावसाळ्याच्या शेवटच्या काळात जुन्या पानांवर उपजीविका करते. मोठ्या पट्ट्यात सागाची पाने जाळीदार खाल्लेली दिसतात. कालांतराने झाडावरची पाने खाली जमिनीवर गळून पडतात. अधिक पानझड झाल्यास झाडाच्या फांद्यासुद्धा वाळतात. मिश्र जंगलापेक्षा शुद्ध सागवनाचे या किडीमुळे जास्त नुकसान होते. अधिक प्रादुर्भावाच्या स्थितीत पाने वाळून तपकिरी रंगाचा सागवानाचा पट्टा दिसतो.

व्यवस्थापन -

  • रोपवाटिकेतील प्रादुर्भावग्रस्त झाडांची पाने तोडून किंवा गळालेली पाने गोळा करून अळीसह नष्ट करावीत.
  • रोपवाटिकेमध्ये प्रादुर्भाव आढळल्यास निंबोळी अर्क ५% किंवा कडुनिंब आधारित कीडनाशक - अॅझाडिरेक्टीन (१००० पीपीएम) ५ मि.लि. प्रतिलिटर प्रमाणेची फवारणी करावी.  किडींचा प्रादुर्भाव कमी राखण्यासाठी मिश्र झाडांची लागवड करावी. अळ्यांचे पतंग आकर्षित करून नष्ट करण्यासाठी प्रकाश सापळ्यांचा वापर करावा.
  • वरील दोन्ही अळ्यांच्या प्रभावी व्यवस्थापनाकरिता बॅसिलस थुरिंजिएन्सिस कुरस्तकी (Bacillus thuringiensis var. kurstaki) या कीटकनाशकाची (०.२५% द्रावण) २.५ मि.लि. प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी.

 संपर्क : डॉ. प्रमोद मगर, ७७५७०८१८८५
          : डॉ. सुरेश नेमाडे, ७९७२२२३२७०

         (कृषिविज्ञान केंद्र, यवतमाळ)


फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
हिवरे बाजार येथे कृषी सप्ताहास प्रारंभनगर  ः माजी मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांची...
शेतकऱ्यांच्या घामाला न्याय द्यावा :...नाशिक  : स्वतःच्या जिवावर उदार होऊन...
शेतकऱ्यांचा सन्मान करुन अमरावती कृषी...अमरावती: कृषीदिनाच्या पारंपरिक सोहळ्यांना फाटा...
कृषी शास्त्रज्ञांनी समर्पित भावनेने काम...परभणी  ः आधुनिक कृषी तंत्रज्ञान...
जैवऊर्जा निर्मितीतून ग्रामीण विकास शक्य...नगर : जैव इंधनासह बांबूसारख्या पिकांपासून...
नाशिक जिल्हा बँकेतर्फे नवीन सामोपचार...नाशिक : नाशिक जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेला...
धानखरेदीला ३१ जुलैपर्यंत मुदतवाढगोंदिया ः रब्बी हंगामातील धानखरेदीला लॉकडाउनचा...
डिझेलच्या दरवाढीमुळे वाहतूक व्यवसाय...नाशिक : डिझेलच्या दरात दिवसेंदिवस होत असलेली वाढ...
सोयाबीन बियाणे कंपनीचा परवाना रद्द...अकोला ः सोयाबीन बियाणे न उगवलेल्या शेतकऱ्यांना...
मुख्य सचिव संजय कुमार यांनी स्वीकारला...मुंबई : राज्याच्या मुख्य सचिवपदी नियुक्ती...
अतिवृष्टीने नुकसानीचे २४ तासांत पंचनामे...बुलडाणा : संग्रामपूर तालुक्यात २७ जूनच्या पहाटे...
बियाणे कंपन्यांविरोधात १० जुलैला आंदोलनपुणे ः सोयाबीन, बाजरीचे न उगवलेल्या बियाण्यांच्या...
जळगाव जिल्ह्यात पीककर्जाचे अत्यल्प वाटपजळगाव ः जिल्ह्यात खरीप हंगामासाठी आत्तापर्यंत...
पुण्यात पाझर तलावांमध्ये मत्स्योत्पादन...पुणे : जिल्हा परिषदेमार्फत जिल्ह्यातील १०० सहस्र...
शेतकरी दांपत्यात पाहिले विठ्ठल-...नाशिक : कृषी संजीवनी सप्ताहाच्या निमित्ताने...
डाळिंबाच्या विम्याचे निकष बदलण्याची...सोलापूर ः डाळिंबाच्या फळपीक विम्यासाठी घातलेल्या...
नगर जिल्हा बॅंकेतर्फे वैयक्तिक हमीवर...नगर : कोरोनामुळे निर्माण झालेल्या स्थितीचा विचार...
पटवर्धन कुरोलीत वीज उपकेंद्राच्या...पटवर्धन कुरोली, जि. सोलापूर  ः पटवर्धन...
जालना जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना...जालना : जिल्ह्यातील सहा खरेदी केंद्रांवरून ९३...
शेतीचा शाश्वत विकास करा : डॉ. डी. एल...औरंगाबाद : ‘‘शेतीतील उत्पन्न वाढवण्याची गरज आहे....