agricultural stories in Marathi, agrowon, teak Teak Defoliator & Teak Skeletonizer management | Agrowon

सागावरील पाने खाणाऱ्या, चाळणी करणाऱ्या अळीचे व्यवस्थापन
डॉ. प्रमोद मगर, डॉ. सुरेश नेमाडे, मयूर ढोले
गुरुवार, 2 ऑगस्ट 2018

सागावरील पाने खाणारी अळी व पानांची चाळणी
करणारी अळी या प्रमुख किडी आहेत. या किडींचा प्रादुर्भाव रोपवाटिका, लागवडीतील साग किंवा जंगलातील झाडांवरही आढळतो. दरवर्षी जुलै ते ऑगस्ट महिन्यांत पावसानंतर सागाच्या झाडाला फुटलेल्या नवीन पालवीवर पाने खाणाऱ्या अळ्यांचा प्रादुर्भाव होताना दिसतो. त्यानंतर पावसाळा कमी होताना साग झाडावरील पाने जुनी होत असताना पानांची चाळणी करणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव वाढू लागतो. या दोन्ही किडींचा जीवनक्रम कमी दिवसांचा असून, कमी काळात हा प्रादुर्भाव वाढू शकतो.

सागावरील पाने खाणारी अळी व पानांची चाळणी
करणारी अळी या प्रमुख किडी आहेत. या किडींचा प्रादुर्भाव रोपवाटिका, लागवडीतील साग किंवा जंगलातील झाडांवरही आढळतो. दरवर्षी जुलै ते ऑगस्ट महिन्यांत पावसानंतर सागाच्या झाडाला फुटलेल्या नवीन पालवीवर पाने खाणाऱ्या अळ्यांचा प्रादुर्भाव होताना दिसतो. त्यानंतर पावसाळा कमी होताना साग झाडावरील पाने जुनी होत असताना पानांची चाळणी करणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव वाढू लागतो. या दोन्ही किडींचा जीवनक्रम कमी दिवसांचा असून, कमी काळात हा प्रादुर्भाव वाढू शकतो.

 पाने खाणारी अळी
(इंग्रजी नाव - Teak Defoliator,
शा. नाव - Hyblaea puera)

  • ओळख ः अळी हिरवी, करड्या रंगाची असून, शरीराच्या वरील भागावर लालसर पट्टा असतो. शरीरावर काळसर किंवा धूरसर उभ्या रेषा असतात. पतंगाच्या पुढील पंखांची जोडी लालसर तपकिरी रंगाची, तर मागील पंखांची जोडी काळसर गडद तपकिरी रंगाची असते. त्यावर नारंगी रंगाचे मोठे पट्टे असतात.
  • प्रादुर्भावाचा प्रकार व लक्षणे ः ही अळी पावसाळ्याच्या सुरवातीला येणाऱ्या सागाच्या कोवळ्या पानांवर उपजीविका करते. अळी संपूर्ण पान खाऊन टाकते. फक्त शिराच शिल्लक राहतात.

  पानांची चाळणी करणारी अळी
(इंग्रजी नाव - Teak Skeletonizer,
शा. नाव - Paliga machoeralis)

  • ओळख ः अळी हिरवी, पांढऱ्या रंगाची असून, डोके भुरकट तपकिरी रंगाचे असते. पतंगाच्या समोरील पंखांवर आडव्या रेषा असतात, तर मागील पंखांच्या जोडीवर मोठे पट्टे असतात.   
  • प्रादुर्भावाचा प्रकार व लक्षणे ः अळी पावसाळ्याच्या शेवटच्या काळात जुन्या पानांवर उपजीविका करते. मोठ्या पट्ट्यात सागाची पाने जाळीदार खाल्लेली दिसतात. कालांतराने झाडावरची पाने खाली जमिनीवर गळून पडतात. अधिक पानझड झाल्यास झाडाच्या फांद्यासुद्धा वाळतात. मिश्र जंगलापेक्षा शुद्ध सागवनाचे या किडीमुळे जास्त नुकसान होते. अधिक प्रादुर्भावाच्या स्थितीत पाने वाळून तपकिरी रंगाचा सागवानाचा पट्टा दिसतो.

व्यवस्थापन -

  • रोपवाटिकेतील प्रादुर्भावग्रस्त झाडांची पाने तोडून किंवा गळालेली पाने गोळा करून अळीसह नष्ट करावीत.
  • रोपवाटिकेमध्ये प्रादुर्भाव आढळल्यास निंबोळी अर्क ५% किंवा कडुनिंब आधारित कीडनाशक - अॅझाडिरेक्टीन (१००० पीपीएम) ५ मि.लि. प्रतिलिटर प्रमाणेची फवारणी करावी.  किडींचा प्रादुर्भाव कमी राखण्यासाठी मिश्र झाडांची लागवड करावी. अळ्यांचे पतंग आकर्षित करून नष्ट करण्यासाठी प्रकाश सापळ्यांचा वापर करावा.
  • वरील दोन्ही अळ्यांच्या प्रभावी व्यवस्थापनाकरिता बॅसिलस थुरिंजिएन्सिस कुरस्तकी (Bacillus thuringiensis var. kurstaki) या कीटकनाशकाची (०.२५% द्रावण) २.५ मि.लि. प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी.

 संपर्क : डॉ. प्रमोद मगर, ७७५७०८१८८५
          : डॉ. सुरेश नेमाडे, ७९७२२२३२७०

         (कृषिविज्ञान केंद्र, यवतमाळ)

फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
दुष्काळमुक्त महाराष्ट्रासाठी...सिंधुदुर्ग  ः कर्जमुक्त आणि दुष्काळमुक्त असा...
मागण्या मंजूर झाल्याने ग्रामसेवकांचे...अकोला  ः विविध मागण्यांसाठी राज्यात २२...
उदयनराजे भोसले यांचा अखेर भाजपमध्ये...नवी दिल्ली  : राष्ट्रवादी काँग्रेसचे...
औषधी गुणधर्म लक्षात घेता, पेरू, शेवगा...सोलापूर ः ‘‘पेरू आणि शेवगा ही तशी दुर्लक्षित पिके...
वंचित, कष्टकरी संघटना विधानसभा लढविणार...पुणे  : राज्य आणि केंद्र सरकारच्या विरोधात...
भंडारा जिल्‍ह्यात पावसामुळे शेकडो हेक्‍...भंडारा ः मध्य प्रदेशातील संततधारेमुळे जिल्ह्यात...
सांगली येथे गूळ ३२०० ते ३८७५ रुपये...सांगली  : येथील बाजार समितीत शनिवारी (ता. १४...
`कांदा आयातीचे धोरण शेतकऱ्यांना...पुणे  : कांदा आयात करण्याचे केंद्र सरकारचे...
स्मार्ट ग्रामअंतर्गत सायखेडा, गिरोली,...वाशीम ः जिल्हा परिषद पंचायत विभागातर्फे...
जळगाव जामोद येथे फिरते मासळी विक्री...बुलडाणा  : मत्स्यव्यवसाय आणि नियोजन...
साठवणीसाठी खरेदी नसल्याने चीनमध्ये...चीनी आहारामध्ये लसणांचा वापर मोठ्या प्रमाणात होत...
अकोला जिल्हा बँकेची पूरग्रस्तांना १६...अकोला  ः सांगली व कोल्हापूर जिल्ह्यांतील...
शासन हस्तक्षेपाची पोल्ट्री...नागपूर ः खाद्याच्या दरात झालेली वाढ तुलनेत कमी...
सूज, अतिसारावर मायाळू उपयोगी स्थानिक नाव    : मायाळू, भजीचा वेल...
परभणीत काकडी प्रतिक्विंटल ३०० ते ६००...परभणी ः येथील पाथरी रस्त्यावरील फळे भाजीपाला...
लोकांशी नीट वागा तरच निवडून याल ः...नगर ः राज्यात काँग्रेस-राष्ट्रवादीला सत्ता दिली...
लोकांच्या कामात येईल त्या अधिकाऱ्याला...पुणे : ‘‘लोकांचे काहीही काम सांगितले की सरकारी...
कापसाला एक हजार रुपये बोनस जाहीर करा ः...पुणे ः भारतीय कापूस महामंडळाकडे (सीआयआय)...
विधानसभा निवडणुकीसाठी यंत्रणा सज्जमुंबई ः चौदाव्या विधानसभा निवडणुकीसाठी...
पुणे : पाणलोटातील पावसामुळे धरणांतून...पुणे : पुणे जिल्ह्याच्या धरण क्षेत्रात गुरुवारी...