agricultural stories in Marathi, agrowon, TECHNOWON, Houseplants could one day monitor home health | Agrowon

वनस्पतीयुक्त भिंती सांगतील घराचे आरोग्य
वृत्तसेवा
सोमवार, 13 ऑगस्ट 2018

वनस्पतिशास्त्र आणि इमारत आरेखनशास्त्र या दोहोंचा तसा पाहता काही संबंध दिसत नाही. फारतर घराचे सुशोभीकरणाच्या अनुषंगाने पूरक म्हणून वनस्पतिशास्त्राचा विचार होतो मात्र, भविष्यामध्ये या दोन शाखांच्या एकत्रिकरणाचा परीणाम मानवी आरोग्य टिकवण्यासाठीही होऊ शकतो. घरामध्ये राहणाऱ्या माणसांच्या आरोग्याचा सातत्यपूर्ण आढावा ते घर चांगल्या प्रकारे घेऊ शकेल, या विचारातून टेनिसी विद्यापीठातील कृषी संस्था संशोधन करत आहेत. त्यासाठी खास जनुकीय सुधारित घरगुती वनस्पती विकसित करण्यासाठी त्यांचे प्रयत्न सुरू आहे.

वनस्पतिशास्त्र आणि इमारत आरेखनशास्त्र या दोहोंचा तसा पाहता काही संबंध दिसत नाही. फारतर घराचे सुशोभीकरणाच्या अनुषंगाने पूरक म्हणून वनस्पतिशास्त्राचा विचार होतो मात्र, भविष्यामध्ये या दोन शाखांच्या एकत्रिकरणाचा परीणाम मानवी आरोग्य टिकवण्यासाठीही होऊ शकतो. घरामध्ये राहणाऱ्या माणसांच्या आरोग्याचा सातत्यपूर्ण आढावा ते घर चांगल्या प्रकारे घेऊ शकेल, या विचारातून टेनिसी विद्यापीठातील कृषी संस्था संशोधन करत आहेत. त्यासाठी खास जनुकीय सुधारित घरगुती वनस्पती विकसित करण्यासाठी त्यांचे प्रयत्न सुरू आहे. या वनस्पती घरे किंवा कार्यालयांतील व्यक्तींच्या आरोग्यासाठी वेळीच धोक्याचे, सावधानतेचे संदेश देऊ शकतील. ही संकल्पना सायन्स या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आली आहे.

आलिशान, देखणे घर ही प्रत्येकाची इच्छा असते. त्याबरोबरच ते आरोग्यपूर्ण असावे, हेही पाहिले जाते. टेनिसी विद्यापीठातील युटू हर्बर्ट कृषी महाविद्यालयातील वनस्पतिशास्त्र विभागातील प्रो. नील स्टुअर्ट आणि त्यांचे सहकारी भविष्यातील अत्याधुनिक घरांमध्ये जनुकीय सुधारित वनस्पतींच्या साह्याने या साऱ्या बाबी एकत्रित आणू पाहत आहेत. नील यांना ही कल्पना त्यांची पत्नी सुझान आणि इंटेरिअर आर्किटेक्चरचे सहायक प्रो. राणा अबुद्द्येह यांच्याशी झालेल्या संवादातून सुचली. यातील जैविक सेन्सर ही कल्पना तशी जुनीच असली तरी पर्यावरणातील अशा सेन्सरचा वापर प्रत्यक्ष घरामध्ये अंतर्गत सुशोभीकरणासाठी करण्याची कल्पना नावीन्यपूर्ण आहे. त्यासाठी जुनकीय सुधारणा तंत्रातून फायटोसेन्सर घरगुती वापराच्या वनस्पतीमध्ये अंतर्भूत करण्याचेही त्यांचे नियोजन आहे.

संकल्पना ः

  • विविध प्रकारच्या वातावरणामध्ये अगदी सामान्य वनस्पतीही वेगळे गुणधर्म दाखवतात. उदा. वातावरणामध्ये नायट्रोजनचे प्रमाण अधिक किंवा कमी असणे. खास तयार केलेल्या फिल्टरद्वारे त्याकडे पाहिल्यास हे बदल स्पष्ट दिसतात. भिंतीवरील वनस्पतींच्या समोर असे फिल्टर काचेच्या स्वरूपामध्ये लावल्यास वनस्पतींच्या रंगांमध्ये झालेला फरक डोळ्यांनाही दिसू शकेल. हा बदल जर आरोग्यासाठी हानिकारक पातळीपर्यंत पोचत असल्यास त्वरित त्यावर उपाययोजना करता येतील. भविष्यामध्ये हे तंत्रज्ञान व्यावसायिकरीत्या उपलब्ध करण्याचे नियोजन नील स्टुअर्ट करत आहेत.
  • घरामध्ये फुललेली फुले ही मानसिक स्वास्थ्यांसाठी चांगली असतातच, मात्र त्याबरोबरच आपल्या घरातील स्थितीबाबतही भाष्य करू शकतात. त्यांची भाष्य करण्याची पद्धती वेगळी असते. त्याविषयी माहिती देताना नील स्टुअर्ट म्हणाले, की नैसर्गिकरीत्याही वनस्पती बाह्य स्थितीविषयी आपले मत आपल्या अवयवातील रंग, गंध यातून दर्शवत असते. पानांचे रंग बदलतात. मात्र, त्याही आधी त्यातून वेगवेगळी रसायने बाहेर फेकली जातात. (जी संप्लवनशील असल्याने त्वरीत हवेत विरून जातात.) आता हे गुणधर्म अधिक वेगाने व स्पष्ट दर्शवण्यासाठी योग्य त्या जनुकांचा अंतर्भाव या वनस्पतींमध्ये करण्याचे नियोजन केले आहे.
  • अशा जैवसेन्सरचे प्रमाण अधिक असण्याच्या दृष्टीने वनस्पतींयुक्त भिंतीचे प्रारुप उत्तम ठरेल, अशा विश्वास संशोधकांना आहे. ते सजावटीच्या दृष्टीनेही निसर्गाच्या अत्यंत जवळ नेणारे ठरू शकते, असा दावा अबुद्द्येह यांनी केला. अशा संरचनेतून जागेची बचत साधण्याबरोबरच घराचा एकात्मिक भाग बनून जातील.

इतर टेक्नोवन
पशुखाद्य निर्मितीसाठी आवश्यक यंत्रे माणसांप्रमाणेच पाळीव पशुपक्ष्यांच्याही पोषकतेच्या...
देवलापूरच्या संस्थेतर्फे देशी शेण,...नागपूर जिल्ह्यातील देवलापार येथील गोविज्ञान...
हळद पिकातील महिलांच्या कामांसाठी...हळद पिकातील लागवडीपासून काढणीपश्चात कामांतील...
दुधी भोपळ्यापासून गर, रस निर्मितीदुधी भोपळ्याचे आरोग्यदायी गुणधर्माविषयी अलीकडे...
सौर ऊर्जाचलित आळिंबी उत्पादन संयंत्र गेल्या काही वर्षांत शहरी ग्राहक तसेच हॉटेल...
स्वयंचलित सेन्सर मोजेल जमिनीतील ओलावा विज्ञान आश्रम (पाबळ, जि. पुणे) येथील फॅब-लॅबमध्ये...
ट्रॅक्टरची बाजारपेठेची आशादायक वाटचालशेतीमध्ये यंत्र असा उल्लेख जरी झाला तरी आपल्या...
ऊर्जाबचत करणारे सौर वाळवणी यंत्र,...पदार्थाची चव, रंग व गुणवत्ता कायम ठेवून कमीत कमी...
पोषक आहारात हवी फळे, भाज्यांची स्मुदीआरोग्यदायी आहारामध्ये दूध, फळे आणि भाज्यांचा...
पिकानुसार प्लॅस्टिक आच्छादन ठरेल...आच्छादनामुळे बाष्पीभवन कमी झाल्याने पिकाची...
खवा बनविण्याची सुधारित पद्धतपारंपरिक पद्धतीमध्ये खवा बनविण्यासाठी सातत्याने...
यंत्राने करा पेरणी, आंतरमशागतसध्या खरीप हंगामातील पेरणी सुरू झाली आहे. काही...
गुळासाठी नवीन ऊस वाण : फुले ०९०५७ गूळ निर्मिती योग्य ऊस जातीची लागवड, वेळेवर तोडणी...
लेट्यूस पिकासाठी स्वतः शिकणारी यंत्रेकृत्रिम बुद्धीमत्तायुक्त तंत्रज्ञान किंवा यंत्रे...
पशुखाद्यामध्ये सागरी वनस्पती करतील...पशुपालनाद्वारे उत्सर्जित होणाऱ्या मिथेनचे प्रमाण...
बायोगॅसने दिली विविध यंत्रांना ऊर्जाबीड जिल्ह्यातील महाजनवाडी येथील जगदाळे कुटुंबाने...
काजू प्रक्रिया लघू उद्योगकाजू प्रक्रियेमध्ये उद्योजकतेच्या मोठ्या संधी...
सोयाबीन पेरणीसाठी बीबीएफ तंत्र फायदेशीररुंद वरंबा सरी पद्धतीत सोयाबीन पेरणी वरंब्यावर...
नियंत्रित तापमानामध्ये प्रयोग करणे झाले...विविध प्रकारच्या तापमानाचे पिकांवरील परिणाम...
मखना लाह्यानिर्मिती प्रक्रियेचे केले...बिहारसह पू्र्वेकडील राज्यांमध्ये तलावामध्ये...