agricultural stories in Marathi, agrowon, tomato Heliokarpa aarmigera pest management | Agrowon

टोमॅटोवरील फळे पोखरणाऱ्या अळीचे नियंत्रण
पंकज पाटील, डॉ. डी. एस. पोखरकर
शनिवार, 6 ऑक्टोबर 2018

खरीप हंगामाच्या अखेरच्या टप्प्यात भाजीपाला पिकामध्ये फळ पोखरणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव वाढतो. दुर्लक्ष झाल्यास या किडीच्या प्रादुर्भावामुळे पिकांचे ७० ते ८० टक्क्यांपर्यंत नुकसान होते. ते टाळण्यासाठी एकात्मिक व्यवस्थापन पद्धतीचा अवलंब करावा.  

 किडीचे नाव (शास्त्रीय नाव) ः फळे पोखरणारी अळी (हेलिकोव्हर्पा आर्मिजेरा)
 यजमान पिके ः टोमॅटो, वाटाणा, भेंडी, वाल, घेवडा, कोबीवर्गीय भाजी, बटाटे, मिरची

 जीवनक्रम

खरीप हंगामाच्या अखेरच्या टप्प्यात भाजीपाला पिकामध्ये फळ पोखरणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव वाढतो. दुर्लक्ष झाल्यास या किडीच्या प्रादुर्भावामुळे पिकांचे ७० ते ८० टक्क्यांपर्यंत नुकसान होते. ते टाळण्यासाठी एकात्मिक व्यवस्थापन पद्धतीचा अवलंब करावा.  

 किडीचे नाव (शास्त्रीय नाव) ः फळे पोखरणारी अळी (हेलिकोव्हर्पा आर्मिजेरा)
 यजमान पिके ः टोमॅटो, वाटाणा, भेंडी, वाल, घेवडा, कोबीवर्गीय भाजी, बटाटे, मिरची

 जीवनक्रम

  • चार अवस्था ः अंडी, अळी, कोष आणि प्रौढ.
  •  अंडी पिवळसर रंगाची असतात.  
  •  अळी सुरवातीला हिरव्या रंगाची असते. नंतर ती तपकिरी रंगाची होते. अंगावर राखाडी किंवा पांढऱ्या रंगाच्या रेषा असतात.
  •  कोष हा तपकिरी रंगाचा फळांच्या अवशेषात किंवा जमिनीत आढळतो.
  •  पतंग फिकट पिवळसर किंवा फिकट हिरव्या रंगाचा असतो.
  •  जीवनक्रम २५-३० दिवसात पूर्ण होतो.

 आर्थिक नुकसान पातळी ः एक अळीचा पतंग प्रतिमीटर रांगेत किंवा २ टक्के नुकसान.
 नुकसानीचा प्रकार : एक अळी ही २ ते ८ फळांचे नुकसान करू शकते. जवळपास ही कीड ७०-८० टक्के नुकसान करते.

 एकात्मिक नियंत्रण

  •  पुनर्लागवडीवेळी मुख्य पिकाच्या कडेने मका आणि चवळी लावावी. तसेच झेंडूही लावावा.
  •  लागवडीनंतर ४०-४५ दिवसांनी शेतात ट्रायकोग्रामा चिलोनिस हे मित्रकीटक १ लाख प्रतिहेक्टर या प्रमाणात ७ दिवसांच्या अंतराने २-३ वेळा सोडावेत. हे कीटक फळे पोखरणाऱ्या किडीची अंडी शोधून त्यात स्वतःची अंडी घालतात. परिणामी फळे पोखरणारी कीड अंडी अवस्थेतच नष्ट होते.
  •  फळे पोखरणारी अळीच्या नियंत्रणासाठी त्यांना रोगकारक ठरणाऱ्या विषाणूचां वापर करता येतो. हेलीकोव्हर्पा न्यूक्लिअर पाॅलिहायड्रॉसीस व्हायरस (एचएएनपीव्ही) १ मिलि प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे उन्हे कमी झाल्यानंतर संध्याकाळी फवारणी करावी.
  •  ५ टक्के निंबोळी अर्क किंवा कडूनिंब आधारित ॲझाडिरेक्टीन (३००० पीपीएम) २ मि.लि प्रतिलिटरप्रमाणे फवारणी करावी.
  •  बी. टी. जिवाणूजन्य किटकनाशक २ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणात करावी.
  •  शेतात एकरी ५ याप्रमाणात कामगंध सापळे लावावे.
  •     वेळोवेळी किडलेली फळे काढून खोल खड्ड्यात गाडून टाकावीत.
  •  रासायनिक कीड नियंत्रण (फवारणी प्रतिलिटर पाणी)

 किडीचा प्रादुर्भाव आर्थिक नुकसान पातळीजवळ असल्यास,
    क्विनॉलफाॅस (२५ ईसी) १ मिली किंवा इंडोक्झाकार्ब (१४.५ एससी) ०.८ मिली किंवा फ्लुबेंडिअमाईड (२० डब्लूजी) ०.५ ग्रॅम.

 या अळीचा प्रादुर्भाव आर्थिक नुकसान पातळीच्या वर गेल्यास, नोव्हॅल्युरॉन (१० ईसी) ०.७५ मिली किंवा क्लोरॲण्ट्रानिलीप्रोल (१८.५ एससी) ०.३ मिली.

 : पंकज पाटील, ७५८८९२११९६
(कीटकशास्त्र विभाग, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी)
 

इतर ताज्या घडामोडी
आचारसंहितेच्या धास्तीने जिल्हा परिषदेत...पुणे : आगामी विधानसभा निवडणुकीच्या...
नगर जिल्ह्यात टंचाईग्रस्तांना ३८३...नगर  : पावसाची रोहिणी, मृग, आर्द्रा,...
मराठवाड्यात हलक्या पावसाची हजेरीऔरंगाबाद, नांदेड : मराठवाड्यातील ३०९ मंडळांमध्ये...
महाजनादेश यात्रेत सावधगिरी म्हणून...नाशिक : मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी...
साताऱ्यात यंदा ऊस हंगाम तीन महिनेच सातारा : अतिवृष्टीमुळे निर्माण झालेल्या पूर...
संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम पथकाची...कोल्हापूर : महापुरामुळे झालेल्या नुकसानीची पाहणी...
सत्ताधाऱ्यांच्या चुकीच्या धोरणांने तरुण...बीड : सत्ताधाऱ्यांनी शेतकऱ्यांच्या हिताचा...
कृषी संजीवनी प्रकल्पात पाच हेक्टरपर्यंत...मुंबई : जागतिक बँकेच्या अर्थसाह्याने राबविण्यात...
बदल्यांचा धूमधडाका सुरूचपुणे : राज्यात खरीप हंगाम शेवटच्या टप्प्यात...
वानच्या पाण्यावर पहिला हक्क शेतकऱ्यांचाअकोला : शेती सिंचनासाठी निर्माण करण्यात आलेल्या...
विमा कंपनी कार्यालयात शेतकऱ्यांचा ठिय्यासोलापूर ः पीकविम्याच्या पैशाबाबत सातत्याने...
मक्यावरील लष्करी अळीच्या प्राथमिक...नागपूर : राज्यातील मका पिकावर आलेल्या अमेरिकन...
कृषी विद्यापीठांच्या संशोधन, विकासासाठी...मुंबई ः कृषी विद्यापीठाच्या संशोधन व विकासासाठी...
कोल्हापूर जिल्ह्यात पंधरा टक्के...कोल्हापूर : जिल्ह्यात सुमारे पंधरा टक्के...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात पावसाचा जोर...पुणे : बंगालच्या उपसागर आणि अरबी समुद्रात तयार...
जळगावात वांगी १५०० ते २८०० रुपये...जळगाव : कृषी उत्पन्न बाजार समितीत बुधवारी (ता.१८...
तुरुंगात गेलेल्यांनी विचारू नये, की...सोलापूर ः ‘‘मी घरच्यांना सांगून आलो आहे, आता...
मराठवाडा दुष्काळमुक्‍तीसाठी सरकारचे...औरंगाबाद : वॉटर ग्रिड, गोदावरीच्या तुटीच्या...
साताऱ्यातील धरणांमध्ये ९८ टक्‍क्‍यांवर...सातारा : जिल्ह्यातील प्रमुख धरणांच्या पाणलोट...
नियोजनशून्य कारभारामुळे ६० टक्केच निधी...मुंबई ः भाजप-शिवसेना युती सरकारची पाच वर्षांतील...