agricultural stories in Marathi, agrowon, tomato Heliokarpa aarmigera pest management | Agrowon

टोमॅटोवरील फळे पोखरणाऱ्या अळीचे नियंत्रण
पंकज पाटील, डॉ. डी. एस. पोखरकर
शनिवार, 6 ऑक्टोबर 2018

खरीप हंगामाच्या अखेरच्या टप्प्यात भाजीपाला पिकामध्ये फळ पोखरणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव वाढतो. दुर्लक्ष झाल्यास या किडीच्या प्रादुर्भावामुळे पिकांचे ७० ते ८० टक्क्यांपर्यंत नुकसान होते. ते टाळण्यासाठी एकात्मिक व्यवस्थापन पद्धतीचा अवलंब करावा.  

 किडीचे नाव (शास्त्रीय नाव) ः फळे पोखरणारी अळी (हेलिकोव्हर्पा आर्मिजेरा)
 यजमान पिके ः टोमॅटो, वाटाणा, भेंडी, वाल, घेवडा, कोबीवर्गीय भाजी, बटाटे, मिरची

 जीवनक्रम

खरीप हंगामाच्या अखेरच्या टप्प्यात भाजीपाला पिकामध्ये फळ पोखरणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव वाढतो. दुर्लक्ष झाल्यास या किडीच्या प्रादुर्भावामुळे पिकांचे ७० ते ८० टक्क्यांपर्यंत नुकसान होते. ते टाळण्यासाठी एकात्मिक व्यवस्थापन पद्धतीचा अवलंब करावा.  

 किडीचे नाव (शास्त्रीय नाव) ः फळे पोखरणारी अळी (हेलिकोव्हर्पा आर्मिजेरा)
 यजमान पिके ः टोमॅटो, वाटाणा, भेंडी, वाल, घेवडा, कोबीवर्गीय भाजी, बटाटे, मिरची

 जीवनक्रम

  • चार अवस्था ः अंडी, अळी, कोष आणि प्रौढ.
  •  अंडी पिवळसर रंगाची असतात.  
  •  अळी सुरवातीला हिरव्या रंगाची असते. नंतर ती तपकिरी रंगाची होते. अंगावर राखाडी किंवा पांढऱ्या रंगाच्या रेषा असतात.
  •  कोष हा तपकिरी रंगाचा फळांच्या अवशेषात किंवा जमिनीत आढळतो.
  •  पतंग फिकट पिवळसर किंवा फिकट हिरव्या रंगाचा असतो.
  •  जीवनक्रम २५-३० दिवसात पूर्ण होतो.

 आर्थिक नुकसान पातळी ः एक अळीचा पतंग प्रतिमीटर रांगेत किंवा २ टक्के नुकसान.
 नुकसानीचा प्रकार : एक अळी ही २ ते ८ फळांचे नुकसान करू शकते. जवळपास ही कीड ७०-८० टक्के नुकसान करते.

 एकात्मिक नियंत्रण

  •  पुनर्लागवडीवेळी मुख्य पिकाच्या कडेने मका आणि चवळी लावावी. तसेच झेंडूही लावावा.
  •  लागवडीनंतर ४०-४५ दिवसांनी शेतात ट्रायकोग्रामा चिलोनिस हे मित्रकीटक १ लाख प्रतिहेक्टर या प्रमाणात ७ दिवसांच्या अंतराने २-३ वेळा सोडावेत. हे कीटक फळे पोखरणाऱ्या किडीची अंडी शोधून त्यात स्वतःची अंडी घालतात. परिणामी फळे पोखरणारी कीड अंडी अवस्थेतच नष्ट होते.
  •  फळे पोखरणारी अळीच्या नियंत्रणासाठी त्यांना रोगकारक ठरणाऱ्या विषाणूचां वापर करता येतो. हेलीकोव्हर्पा न्यूक्लिअर पाॅलिहायड्रॉसीस व्हायरस (एचएएनपीव्ही) १ मिलि प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे उन्हे कमी झाल्यानंतर संध्याकाळी फवारणी करावी.
  •  ५ टक्के निंबोळी अर्क किंवा कडूनिंब आधारित ॲझाडिरेक्टीन (३००० पीपीएम) २ मि.लि प्रतिलिटरप्रमाणे फवारणी करावी.
  •  बी. टी. जिवाणूजन्य किटकनाशक २ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणात करावी.
  •  शेतात एकरी ५ याप्रमाणात कामगंध सापळे लावावे.
  •     वेळोवेळी किडलेली फळे काढून खोल खड्ड्यात गाडून टाकावीत.
  •  रासायनिक कीड नियंत्रण (फवारणी प्रतिलिटर पाणी)

 किडीचा प्रादुर्भाव आर्थिक नुकसान पातळीजवळ असल्यास,
    क्विनॉलफाॅस (२५ ईसी) १ मिली किंवा इंडोक्झाकार्ब (१४.५ एससी) ०.८ मिली किंवा फ्लुबेंडिअमाईड (२० डब्लूजी) ०.५ ग्रॅम.

 या अळीचा प्रादुर्भाव आर्थिक नुकसान पातळीच्या वर गेल्यास, नोव्हॅल्युरॉन (१० ईसी) ०.७५ मिली किंवा क्लोरॲण्ट्रानिलीप्रोल (१८.५ एससी) ०.३ मिली.

 : पंकज पाटील, ७५८८९२११९६
(कीटकशास्त्र विभाग, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी)
 

इतर फळभाज्या
भेंडी पिकावरील किडींचे नियंत्रण भेंडी पिकावरील महत्त्वाच्या किडींची ओळख आणि...
खरीप कांद्यावरील रोगांचे नियंत्रण खरीप हंगामात कांदा पिकावर प्रामुख्याने करपा व मर...
वांग्यावरील शेंडा व फळे पोखरणाऱ्या...वांगी पिकामध्ये येणाऱ्या शेंडा व फळे पोखरणारी...
तंत्र शेवगा लागवडीचेमहाराष्ट्रातील सुमारे ८४ टक्के क्षेत्र कोरडवाहू...
कोबीवरील मावा, चौकोनी ठिपक्याचा पतंगाचे...कोबी व फुलकोबी ही थंड हवामानातील पिके असून,...
भाजीपाला पिकांची रोपवाटिका तयार करतानाभाजीपाला पिकांची रोपवाटिका करताना योग्य ती काळजी...
टोमॅटोवरील फळे पोखरणाऱ्या अळीचे...खरीप हंगामाच्या अखेरच्या टप्प्यात भाजीपाला...
सुधारित तंत्राने करा बटाटा लागवडबटाटा पीक यशस्वी होण्यामध्ये जमिनीच्या...
भेंडीची वेळेवर लागवड आवश्यकभाजीपाला पिकांमध्ये भेंडी पिकाची लागवड वाढत आहे....
भाजीपाला रोपवाटिका तयार करताना...रोपवाटिकानिर्मिती करताना जागेची निवड खूप...
माळरानावर साकारले फायदेशीर शेतीचे स्वप्नमनात जिद्द आणि कष्ट करण्याची तयारी असेल, तर...
कोरडवाहूसाठी शेवगा लागवड फायदेशीरपावसाचे प्रमाण कमी असलेल्या ठिकाणी व कोरडवाहू...
भाजीपाला सल्ला वेलवर्गीय भाजीपाला : काकडी, कारली फळमाशी :...
खरीप हंगामातील भाजीपाला पिकांतील...भाजीपाला पिकांच्या उत्पादनामध्ये तणांमुळे मोठ्या...
मिरची-ऊस-टोमॅटोतून उंचावला आर्थिक आलेखसुमारे १२ वर्षांपासून मिरची पिकात सातत्य,...
खरीप हंगामातील भाजीपाला लागवडआपल्या देशात भाजीपाल्यासाठी योग्य हवामा­न,...
फळवर्गीय भाजीपाला पीक सल्ला सद्यःस्थितीत मिरचीवर चुरडा-मुरडा...
कांदा, लसूण पीक सल्लासद्यस्थितीत कांदा पिकाच्या बीजोत्पादनासाठी...
कांदा पीक सल्लामे महिन्यात खरीप कांदा पिकासाठी रोपवाटिका तयार...