agricultural stories in Marathi, agrowon, Wheat aphids, jassids management | Agrowon

गहू पिकावरील मावा, तुडतुडे किडींचे एकात्मिक व्यवस्थापन
डॉ. संजय पाटील, डॉ. बबनराव इल्हे, सुरेश दोडके
गुरुवार, 17 जानेवारी 2019

गहू पिकावरील मावा आणि तुडतुडे या किडींवर वेळीच उपाययोजना न केल्यास उत्पादनात २५ ते ३० टक्के नुकसान होऊ शकते. त्यामुळे प्रादुर्भावाची तीव्रता लक्षात घेऊन निरीक्षणे नोंदवून एकात्मिक व्यवस्थापन करावे.

गहू पिकावरील मावा आणि तुडतुडे या किडींवर वेळीच उपाययोजना न केल्यास उत्पादनात २५ ते ३० टक्के नुकसान होऊ शकते. त्यामुळे प्रादुर्भावाची तीव्रता लक्षात घेऊन निरीक्षणे नोंदवून एकात्मिक व्यवस्थापन करावे.

यंदा गहू पिकाच्या पेरणीला नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यापासून सुरवात झाली. ज्या ठिकाणी उसाचे क्षेत्र होते त्या ठिकाणी डिसेंबरअखेर पर्यंत पेरणी पूर्ण झाली. सद्य परिस्थितीत रात्रीचे तापमान ३ ते ८ अंश सेल्सिअस आणि दिवसाचे तापमान २६ ते २८ अंश सेल्सिअस सातत्याने टिकून असल्याचे दिसून येत आहे. पेरणीपासून टिकून असणारी थंडी जशी गहू पिकाच्या वाढीसाठी उपयुक्त ठरत आहे, तशीच मावा आणि तुडतुडे या किडींच्या प्रादुर्भावासाठीही अनुकूल झालेली आहे. अशा वातावरणामुळे सध्या पिकावर तुडतुडे आणि मावा किडीचा प्रादुर्भाव झाल्याचे दिसून येत आहे.

१) मावा

  • पिले व प्रौढ पानांच्या पाठीमागच्या बाजूस, कोवळे शेंडे तसेच खोडावर समूहाने एकवटलेली दिसून येतात व त्यातील पेशीरस शोषून घेतात. त्यामुळे पाने पिवळसर रोगट होतात.
  • मधाप्रमाणे चिकट द्रव विष्ठेवाटे पांनांवर, खोडावर व गव्हाच्या कोवळ्या शेंड्यांवर टाकते, त्यावर काळी बुरशी वाढुन पानाची प्रकाश संश्‍लेषण क्रिया बंद होते, परिणामी रोपे मरतात आणि पीक उत्पादनात मोठी घट येते.

२) तुडतुडे

तुडतुडे पानातील अन्नरस शोषून घेतात. त्यामुळे पानांचे शेंडे गळून पाने पिवळी पडू लागतात आणि रोपांची वाढ खुंटते.

एकात्मिक व्यवस्थापन

  • शेतामध्ये एकरी १०-१२ पिवळे चिकट सापळे लावावेत. त्यामुळे प्रादुर्भावाचे प्रमाण लक्षात येते आणि योग्य त्या उपाययोजना करता येतात.
  • मावा किडीची आर्थिक नुकसान पातळी म्हणजे साधारणपणे दहा मावा कीड (पिले/प्रौढ) प्रति झाड किंवा फुटवा दिसल्यानंतर त्वरित उपाययोजना कराव्यात.
  • जैविक उपायांमध्ये व्हर्टीसीलीअम लेकॅनी किंवा मेटॅऱ्हाझिअम अॅनिसोप्ली ४० ग्रॅम प्रति १० लिटर पाण्यात मिसळून १० ते १५ दिवसाच्या अंतराने दोन वेळा फवारणी करावी.

रासायनिक नियंत्रण (फवारणी प्रति लिटर पाणी)
मावा किडीच्या नियंत्रणासाठी
थायोमिथोक्झाम (२५ टक्के) ०.१ ग्रॅम

तुडतुड्यांच्या नियंत्रणासाठी
डायमिथोएट (३० ईसी) १ मिली किंवा मावा किडीच्या नियंत्रणासाठी सुचविलेल्या उपाययोजना कराव्यात.

संपर्क ः डॉ. संजय पाटील, ०७५८८०३६४४८
(सहायक प्राध्यापक, कीटकशास्त्र, कृषी संशोधन केंद्र, निफाड)

फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
आचारसंहितेच्या धास्तीने जिल्हा परिषदेत...पुणे : आगामी विधानसभा निवडणुकीच्या...
नगर जिल्ह्यात टंचाईग्रस्तांना ३८३...नगर  : पावसाची रोहिणी, मृग, आर्द्रा,...
मराठवाड्यात हलक्या पावसाची हजेरीऔरंगाबाद, नांदेड : मराठवाड्यातील ३०९ मंडळांमध्ये...
महाजनादेश यात्रेत सावधगिरी म्हणून...नाशिक : मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी...
साताऱ्यात यंदा ऊस हंगाम तीन महिनेच सातारा : अतिवृष्टीमुळे निर्माण झालेल्या पूर...
संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम पथकाची...कोल्हापूर : महापुरामुळे झालेल्या नुकसानीची पाहणी...
सत्ताधाऱ्यांच्या चुकीच्या धोरणांने तरुण...बीड : सत्ताधाऱ्यांनी शेतकऱ्यांच्या हिताचा...
कृषी संजीवनी प्रकल्पात पाच हेक्टरपर्यंत...मुंबई : जागतिक बँकेच्या अर्थसाह्याने राबविण्यात...
बदल्यांचा धूमधडाका सुरूचपुणे : राज्यात खरीप हंगाम शेवटच्या टप्प्यात...
वानच्या पाण्यावर पहिला हक्क शेतकऱ्यांचाअकोला : शेती सिंचनासाठी निर्माण करण्यात आलेल्या...
विमा कंपनी कार्यालयात शेतकऱ्यांचा ठिय्यासोलापूर ः पीकविम्याच्या पैशाबाबत सातत्याने...
मक्यावरील लष्करी अळीच्या प्राथमिक...नागपूर : राज्यातील मका पिकावर आलेल्या अमेरिकन...
कृषी विद्यापीठांच्या संशोधन, विकासासाठी...मुंबई ः कृषी विद्यापीठाच्या संशोधन व विकासासाठी...
कोल्हापूर जिल्ह्यात पंधरा टक्के...कोल्हापूर : जिल्ह्यात सुमारे पंधरा टक्के...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात पावसाचा जोर...पुणे : बंगालच्या उपसागर आणि अरबी समुद्रात तयार...
जळगावात वांगी १५०० ते २८०० रुपये...जळगाव : कृषी उत्पन्न बाजार समितीत बुधवारी (ता.१८...
तुरुंगात गेलेल्यांनी विचारू नये, की...सोलापूर ः ‘‘मी घरच्यांना सांगून आलो आहे, आता...
मराठवाडा दुष्काळमुक्‍तीसाठी सरकारचे...औरंगाबाद : वॉटर ग्रिड, गोदावरीच्या तुटीच्या...
साताऱ्यातील धरणांमध्ये ९८ टक्‍क्‍यांवर...सातारा : जिल्ह्यातील प्रमुख धरणांच्या पाणलोट...
नियोजनशून्य कारभारामुळे ६० टक्केच निधी...मुंबई ः भाजप-शिवसेना युती सरकारची पाच वर्षांतील...