agricultural stories in Marathi, agrowon, wheat pest management | Agrowon

गहू पिकावरील कीड नियंत्रण
श्रीकांत खैरनार, जुनेद बागवान, विठ्ठल गीते
बुधवार, 30 जानेवारी 2019

गहू पिकावर सध्या मावा, तुडतुडे, कोळी अशा किडींचा प्रादुर्भाव दिसत आहे.

मावा –

लक्षणे:

गहू पिकावर सध्या मावा, तुडतुडे, कोळी अशा किडींचा प्रादुर्भाव दिसत आहे.

मावा –

लक्षणे:

  • ही कीड फिकट पिवळसर- काळपट, हिरवट रंगाची साधारणपणे दोन ते तीन मि.मी. लांबीची असते. या किडीच्या शरीराच्या पाठीमागच्या बाजूस दोन नलिकांसारखे अवयव असतात.
  • या किडीचे पिल्ले व प्रौढ पानांच्या पाठीमागील बाजूस, कोवळे शेंडे तसेच खोडावरील पेशीरस शोषून घेतात.
  • गहू पिकाचे पाने पिवळसर, रोगट होतात.
  • ही कीड मधाप्रमाणे गोड चिकट द्रव विष्ठेद्वारे पानांवर, खोडावर व गव्हाच्या कोवळ्या शेंड्यांवर टाकते. त्यावर बुरशी वाढून पानाची प्रकाशसंश्‍लेषण क्रिया बंद होते.
  • परिणामी, गहू रोपे किंवा झाडे मरतात. पीक उत्पादनात मोठी घट येते.

नियंत्रण-
आर्थिक नुकसान संकेत पातळी - दहा मावा कीड प्रतिरोप.
वरील मर्यादा ओलांडल्यानंतर फवारणी प्रतिलिटर पाणी
व्हर्टिसिलियम लेकॅनी ५ ग्रॅम किंवा मेटारायझियम ५ ग्रॅम - १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने दोन वेळा फवारावे.
थायामिथोक्‍झाम (२५ डब्ल्यूजी) ०.१ ग्रॅम किंवा ॲसिटामिप्रीड ०.५ ग्रॅम.

तुडतुडे

लक्षणे :

  • तुडतुडे हे कीटक तीन ते चार मि.मी. लांब, पाचरीच्या आकाराचे हिरवट- राखाडी रंगाचे असतात. हे पानांवर दोन्ही बाजूंस तिरकस चालताना आढळून येतात.
  • तुडतुडे पानातील अन्नरस शोषून घेतात.
  • पानांचे शेंडे पिवळे पडतात व रोपाची वाढ खुंटते.

नियंत्रण –
फवारणी प्रतिलिटर पाणी
डायमिथोएट (३० ईसी) १.५ मि.लि.
पिकावर मावा आणि तुडतुडे एकत्रितपणे आढळून आल्यास मावा किडीच्या नियंत्रणासाठी शिफारस केलेल्या उपायांचा वापर करावा.

कोळी :

लक्षणे:
ही कीड लांब वर्तुळाकार, लाल- पिवळसर, पांढरट तपकिरी रंगाची असून ती पानांच्या पाठीमागच्या बाजूस राहून पानांतील रस शोषण करते.

नियंत्रण – फवारणी प्रतिलिटर पाणी
गंधक (८० डब्ल्यूपी पाण्यात मिसळणारे) २ ग्रॅम किंवा डायकोफॉल १ मि.लि. किंवा डायमिथोएट १.५ मि.लि. किंवा ॲबामेक्‍टिन ०.३ मि.लि.
पुढील फवारणी १० ते १२ दिवसांच्या अंतराने कीटकनाशक बदलून घ्यावी.

श्रीकांत खैरनार; ८८०५७५७५२७
(अखिल भारतीय समन्वित गहू संशोधन प्रकल्प, आघारकर संशोधन संस्था, महाराष्ट्र विज्ञान वर्धिनी, पुणे.)

इतर तृणधान्ये
पेरणी पद्धतीने भात लागवडभाताची लागवड १५ जुलै पर्यंत पूर्ण करावी. दोन...
ज्वारी वाणाची विविधता : मूल्यवर्धनातून...कित्येक वर्षांपासून शेतकऱ्यांनी ज्वारीचे विविध...
मका लागवड तंत्रज्ञानपेरणी     खरीप हंगाम ः १५...
तयारी खरिपाची : भात लागवडीचे सुधारित...भारतातील सुमारे २/३ लोकांच्या दररोजच्या आहारात...
आहारात असावी आरोग्यदायी ज्वारीज्वारीमध्ये लोह मोठ्या प्रमाणात असते. ॲनिमियाचा...
गहू पिकावरील रोग नियंत्रणयंदाचा हंगाम आतापर्यंत गहू पिकासाठी अत्यंत पोषक...
गहू पिकावरील कीड नियंत्रणगहू पिकावर सध्या मावा, तुडतुडे, कोळी अशा किडींचा...
गहू पिकावरील मावा, तुडतुडे किडींचे...गहू पिकावरील मावा आणि तुडतुडे या किडींवर वेळीच...
ज्वारीवरील खोडकिडा, रसशोषक किडींचा...कीडीमुळे ज्वारी पिकाचे सुमारे ५० टक्क्यांपर्यंत...
ज्वारीस द्या संरक्षित पाणीसर्वसाधारणपणे ७० ते ७५ दिवसांत ज्वारी फुलोऱ्यात...
निर्यातीसाठी ड्यूरम गहू लागवडीचे करा...भारतामध्ये आपली देशांतर्गत गरज भागवून उर्वरित...
गहू पीक सल्ला१) वेळेवर पेरणीसाठी दर हेक्‍टरी १२० किलो नत्र, ६०...
गव्हाच्या उशिरा पेरणीसाठी निवडा योग्य...बागायती गव्हाच्या वेळेवर पेरणीसाठी नोव्हेंबर...
मक्यावरील अमेरिकन लष्करी अळीचे नियंत्रणशास्त्रीय नाव ः स्पोडोप्टेरा फ्रुजीपर्डा  ...
खपली गहू लागवडीचे सुधारित तंत्रगेल्या काही दशकांमध्ये कमी उत्पादकतेमुळे खपली गहू...
जिरायती गहू पिकासाठी ओलावा महत्त्वाचाजिरायती गव्हाच्या लागवडीमध्ये ओलाव्याचे महत्त्व...
जिरायती गहू लागवडीतील तंत्रेजिरायती गव्हाची लागवड ऑक्‍टोबरअखेर ते...
जमिनीच्या खोलीनुसार पेरा ज्वारीचे वाणरब्बी हंगामामध्ये ज्वारी हे महत्त्वाचे पीक आहे....
भातावरील तुडतुडे प्रादुर्भावाकडे...सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी...
नियोजन रब्बी ज्वारी लागवडीचे...रब्बी ज्वारी लागवडीसाठी मूलस्थानी जलसंधारण...