agricultural stories in Marathi, agrowon, winter fodder crop plantation | Agrowon

लागवड ओट चारापिकाची...

डॉ. विठ्ठल कौठाळे, प्रमोदकुमार ताकवले
मंगळवार, 4 डिसेंबर 2018

संभाव्य चाराटंचाई लक्षात घेता उपलब्ध पाण्याचा विचार करून ओट या चारापिकांची लागवड करावी. ओट हे जोमाने वाढणारे पौष्टीक व पालेदार चारापीक आहे.

ओट  हे जोमाने वाढणारे लुसलुशीत, पौष्टीक, पालेदार एकदलवर्गीय चारापीक आहे. बरसीम, लूसर्ण या द्विदलवर्गीय चारापिकाबरोबर ओटचा चारा मिसळल्यास जनावरांना संतुलीत व पोषक आहार मिळतो. ओट हिरवा चारा म्हणून वापरतात. त्याचबरोबरीने जास्तीच्या हिरव्या चाऱ्याचे मूरघासामध्ये रूपांतर करून किंवा वाळवून जेव्हा चाऱ्याचा तुटवडा असेल तेव्हा त्याचा वापर करता येतो.

संभाव्य चाराटंचाई लक्षात घेता उपलब्ध पाण्याचा विचार करून ओट या चारापिकांची लागवड करावी. ओट हे जोमाने वाढणारे पौष्टीक व पालेदार चारापीक आहे.

ओट  हे जोमाने वाढणारे लुसलुशीत, पौष्टीक, पालेदार एकदलवर्गीय चारापीक आहे. बरसीम, लूसर्ण या द्विदलवर्गीय चारापिकाबरोबर ओटचा चारा मिसळल्यास जनावरांना संतुलीत व पोषक आहार मिळतो. ओट हिरवा चारा म्हणून वापरतात. त्याचबरोबरीने जास्तीच्या हिरव्या चाऱ्याचे मूरघासामध्ये रूपांतर करून किंवा वाळवून जेव्हा चाऱ्याचा तुटवडा असेल तेव्हा त्याचा वापर करता येतो.

पौष्टीकता ः
८ ते १० टक्के प्रथिने व १८ ते २० टक्के शुष्क पदार्थ.
चाऱ्याची पचनीयता ६५ ते ७० टक्के .

लागवडीचे तंत्र ः  

  • थंड व दमट हवामान ओटच्या वाढीसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे. धुके व अतिथंड हवामान पिकाच्या वाढीस मारक आहे. त्यामुळे सध्याच्या काळात पेरणी पूर्ण करावी.
  • पाण्याचा चांगला निचरा होणारी, मध्यम ते पोयट्याच्या जमिनीमध्ये चांगली वाढ होते. जमिनीचा सामू साधारणतः ७ ते ८ पर्यंत असावा. परंतु ८.५ च्या पुढे सामू असलेल्या जमिनीत ओट चांगले वाढत नाही.
  • पेरणी दोन ओळीतील अंतर २५ सें.मी. ठेवून पाभरीने करावी.
  • केंट, आर ओ -१९, जे एच ओ -८२२ या सुधारीत जातींची लागवड करावी. हेक्टरी १०० किलो बियाणे लागते. पेरणीपूर्वी प्रतिदहा किलो बियाण्यास २५० ग्रॅम अॅझोटोबॅक्टर आणि २५० ग्रॅम स्फुरद विरघळविणाऱ्या जिवाणू संवर्धकाची प्रक्रिया करावी.
  • जमीन नांगरटीनंतर आणि कुळवाच्या शेवटच्या पाळीपूर्वी हेक्टरी १२ ते १५ टन चांगले कुजलेले शेणखत समप्रमाणात पसरवून द्यावे. पेरणीच्या वेळेस हेक्टरी ४० किलो नत्र, ४० किलो स्फुरद व ४० किलो पालाश द्यावे. पेरणीनंतर ३० दिवसांनी हेक्टरी ४० किलो नत्र द्यावे.
  • पेरणी करण्यापूर्वी जमीन ओलवून घेतल्यास बियाण्याची उगवण चांगली होते. त्यासाठी पेरणीपूर्वी पाच ते सात दिवस अगोदर जमिनीची ओलवणी करावी. जमिनीत वापसा येताच बियाण्यांची पेरणी करावी. बियाण्यांच्या उगवणीनंतर पाण्याची पहिली पाळी आठवड्याने द्यावी. नंतरच्या पाण्याच्या पाळ्या दर पंधरा दिवसांच्या अंतराने द्याव्यात. याप्रमाणे साधारणतः चार ते पाच पाण्याच्या पाळ्यांमध्ये पीक कापणीस तयार होते.
  • या पिकात जंगली ओट व इतर रूंद पानांची तणे आढळून येतात. त्यामुळे पिकाची वाढ खुंटते, उत्पादन कमी येते. खुरपणी करून तण नियंत्रण करावे.

संपर्क  ः ०२०-२६९२६२६५
(बाएफ मध्यवर्ती संशोधन केंद्र, उरळी कांचन, जि. पुणे)


इतर चारा पिके
चारा ज्वारीचे लागवड तंत्रधान्यासाठी घेतल्या जाणाऱ्या संकरित व सुधारित...
चारा मक्यावरील लष्करी अळीचे प्रभावी...चारा मका हे पशुधन आणि कुक्कुटपालन खाद्य...
चाऱ्यासाठी वनशेतीमध्ये अंजन, निवडुंगदीर्घकाळ दुष्काळ सहन करण्याची अंजन या चारा...
मुरघासासाठी मका लागवडमक्याच्या आफ्रिकन टॉल जातीची  दोन ओळींमध्ये...
सकस चाऱ्यासाठी बायफ बाजरी-१अपुऱ्या हिरव्या चाऱ्यामुळे जनावरांच्या दूध...
हिरव्या चाऱ्यासाठी लुसर्नलुसर्न पिकाची पेरणी नोव्हेंबर महिन्यात पूर्ण...
पौष्टिक चाऱ्यासाठी बरसीम लागवड ठरते...द्विदल हिरव्या चाऱ्याची उपलब्धता हा...
पोषक चाऱ्यासाठी ओट लागवडजनावरांच्या हिरव्या चाऱ्यासाठी अधिक पोषणमूल्य...
चाऱ्यासाठी ज्वारीचा नवा वाण ‘सीएसव्ही...चारा पीक म्हणून ज्वारी अत्यंत उपयुक्त आहे....
धान्य, चाऱ्यासाठी बाजरीबाजरी हे पीक पाण्याच्या ताणाला सहनशील आणि...
सकस चाऱ्यासाठी पेरा बाजरी,मकाजनावरांच्या पोषणामध्ये हिरवा चारा महत्वाचा आहे....
उन्हाळी चारा मका पिकातील लष्करी अळीचे...बऱ्याच भागांमध्ये चाऱ्यासाठी उन्हाळ्यात मका...
उत्तम प्रतिच्या हिरव्या चाऱ्यासाठी चवळी...चवळी पिकापासून उत्तम प्रतिचा हिरवा चारा मिळवता...
चाऱ्याची पौष्टिकता वाढविण्यासाठी युरिया...उन्हाळ्यामध्ये पाणीटंचाईमुळे हिरवा चारा मिळत नाही...
चाऱ्यासाठी पर्यायी स्रोत - शेवगाशेवग्याच्या शेंगांचा समावेश मानवी आहारामध्ये...
हिरव्या चाऱ्याच्या पूर्ततेसाठी मुरघास...हिरव्या चाऱ्याच्या व्यवस्थापनावर उपाययोजना म्हणून...
जनावरांसाठी चारा म्हणून विविध...झाडांचा हिरवा पाला तुलनात्मकदृष्ट्या एकदल चारा...
हिवाळी हंगामात पौष्टिक चाऱ्यासाठी करा...बरसीम (शास्त्रीय नावः ट्रायफोलियम...
सकस चाऱ्या‍साठी बीएचएन - १० संकरित...महाग खुराकातील काही भाग स्वस्त चाऱ्या‍मधून देणे...
सकस चाऱ्यासाठी लसूण घासलसूण घास हे द्विदलवर्गीय पीक असून ६० ते ९० सें.मी...