agricultural stories in Marathi, agrowon,fruit crop management advice | Agrowon

फळपीक व्यवस्थापन सल्ला
डॉ. विजय अमृतसागर
बुधवार, 22 ऑगस्ट 2018

अंजीर ः
१) जमिनीपासून तीन फुटापर्यंत एकच खोड ठेऊन त्यावर ४ ते ५ प्राथमिक फांद्या राखाव्यात.
२) फळ पक्वतेच्या काळात बागेस पाणी देण्याची व्यवस्था करावी.
३) फळांची गुणवत्ता व आकारमान वाढण्यासाठी फेरस सल्फेट (५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी) किंवा चिलेटेड लोह (१० ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी ) फवारणी करावी.
४) परागीकरणासाठी बागेत एकरी १५ मधमाश्‍यांच्या पेट्या ठेवाव्यात.

अंजीर ः
१) जमिनीपासून तीन फुटापर्यंत एकच खोड ठेऊन त्यावर ४ ते ५ प्राथमिक फांद्या राखाव्यात.
२) फळ पक्वतेच्या काळात बागेस पाणी देण्याची व्यवस्था करावी.
३) फळांची गुणवत्ता व आकारमान वाढण्यासाठी फेरस सल्फेट (५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी) किंवा चिलेटेड लोह (१० ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी ) फवारणी करावी.
४) परागीकरणासाठी बागेत एकरी १५ मधमाश्‍यांच्या पेट्या ठेवाव्यात.

कागदी लिंबू ः
१) कागदी लिंबू फळबागेसाठी हस्तबहार नियोजन करत असताना सप्टेंबरमध्ये १५० ग्रॅम नत्र द्यावे. त्यानंतर जानेवारीमध्ये १५० ग्रॅम नत्र प्रति झाड द्यावे. याचबरोबरीने व्हॅम ५०० ग्रॅम, स्फुरद विरघळविणारे जिवाणू संवर्धक १०० ग्रॅम, ॲझोस्पिरिलम १०० ग्रॅम, ट्रायकोडर्मा हरजियानम १०० ग्रॅम जमिनीत मिसळून द्यावे.
२) सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची कमतरता दिसल्यास झिंक सल्फेट (५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी), मॅग्नेशियम सल्फेट (५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी), मॅगेनिज सल्फेट (५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी), फेरस सल्फेट (३ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी) आणि कॉपर सल्फेट (२ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी) या सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची एकत्रित फवारणी करावी.
३) परागीकरणासाठी एकरी १५ मधमाश्‍यांच्या पेट्या ठेवाव्यात.

पेरू ः
१) हस्तबहर नियोजन करत असताना, ऑगस्ट-सप्टेंबरमध्ये नत्र ४५० ग्रॅम प्रतिझाड दिल्यानंतर पाणी व्यवस्थापन करावे.
२) प्रतिझाड २५ ग्रॅम ट्रायकोडर्मा, २५ ग्रॅम अझोटोबॅक्‍टर, २५ ग्रॅम पीएसबी झाडाच्या आळ्यात मिसळून द्यावे.
३) परागीकरणासाठी एकरी १५ मधमाश्‍यांच्या पेट्या ठेवाव्यात.

सीताफळ ः
१) पूर्ण वाढलेल्या झाडास चांगला ओलावा असताना १५ ते २० किलो शेणखत, नत्र १२५ ग्रॅम, स्फुरद १२५ ग्रॅम आणि पालाश १२५ ग्रॅम प्रति झाड आळे पद्धतीने द्यावे. तसेच हंगाम धरण्याच्या वेळी प्रति झाड एक किलो उत्तम प्रतीचे गांडूळ खत, अर्धाकिलो कोंबडी खत व २५ ग्रॅम ट्रायकोड्रर्मा आळ्यातील मातीत मिसळून द्यावे.
२) चांगली फळधारणा होण्यासाठी बाग फुलोऱ्यात असताना एक संरक्षित हलके पाणी देण्याची व्यवस्था करावी.
३) परागीकरणासाठी प्रतिएकरी १५ मधमाश्‍यांच्या पेट्या ठेवाव्यात.

बोर ः
१) जास्तीचा फुटवा वेळोवेळी काढून टाकावा तसेच बाजूच्या फांद्या वाढण्यासाठी शेंडा खुडावा.
२) फळांची गुणवत्ता व आकारमान वाढण्यासाठी फेरस सल्फेट (५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी) किंवा चिलेटेड लोह (१० ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी) फवारणी करावी.
३) बागेत प्रतिएकरी १५ मधमाश्‍यांच्या पेट्या ठेवाव्यात.

आवळा ः
१) पूर्ण वाढलेल्या झाडास चांगला ओलावा असताना १५ ते २० किलो शेणखत, नत्र २५० ग्रॅम, स्फुरद २५० ग्रॅम आणि पालाश २५० ग्रॅम प्रतिझाड आळे पद्धतीने द्यावे. तसेच, हंगाम धरण्याच्या वेळी प्रतिझाड एक किलो उत्तम प्रतिचे गांडूळ खत, अर्धाकिलो कोंबडी खत व २५ ग्रॅम ट्रायकोड्रर्मा द्यावे.
२) फळाची चांगली वाढ होण्यासाठी बाग फुलोऱ्यात असताना एक संरक्षित हलके पाणी देण्याची व्यवस्था करावी.
३) जमिनीमध्ये वाफसा स्थिती टिकवण्यासाठी सेंद्रिय पदार्थांचा आच्छादन म्हणून वापर करावा.
४) फळांची गुणवत्ता व आकारमान वाढण्यासाठी फेरस सल्फेट(५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी) किंवा चिलेटेड लोह(१० ग्रॅम प्रति लिटर पाणी ) फवारणी करावी.
५) परागीकरणासाठी बागेत एकरी १५ मधमाश्‍यांच्या पेट्या ठेवाव्यात.

शेवगा ः
१) प्रतिवर्षी २० किलो शेणखत, ७५ ग्रॅम नत्र (१६५ ग्रॅम युरिया), ७५ ग्रॅम स्फुरद (४५५ ग्रॅम सिंगल सुपर फॉस्फेट) व ७५ ग्रॅम पालाश (१२० ग्रॅम म्युरेट ऑफ पोटॅश) द्यावे.
२) खते देण्यासाठी प्रत्येक झाडाला त्याच्या विस्ताराप्रमाणे १५ ते २० सें.मी. खोलीचे गोलाकार आळे करावे. अशा अळ्यामध्ये काडीकचरा, झाड/ झुडपांचा पाला पसरवून त्यावर संपूर्ण शेणखत, स्फुरद, पालाश आणि निम्मे नत्र देऊन आळी बुजवून घ्यावीत. एक महिन्यानंतर उर्वरित नत्राची मात्रा द्यावी.
३) नवीन लागवड केलेल्या रोपांची मर होऊ नये म्हणून लागवड केल्यानंतर पावसाळ्यात रोपांच्या सभोवताली पाणी साठू देऊ नये.
४) शेंगाची चांगली वाढ होण्यासाठी बाग फुलोऱ्यात असताना एक संरक्षित हलके पाणी देण्याची व्यवस्था करावी.

संपर्क ः डॉ. विजय अमृतसागर ः ९४२१५५८८६७
(विभागीय कृषी संशोधन केंद्र, सोलापूर)

इतर कृषी सल्ला
पीक पोषणात महत्त्वाची अन्नद्रव्ये पिकांच्या सुदृढ वाढीसाठी १८ अन्नद्रव्यांची...
उशिरा पेरणीसाठी पीक नियोजन आतापर्यंत पडलेला पाऊस व पुढे येणारा पाऊस याचा...
सोयाबीनवरील कीडीची ओळख सोयाबीन हे राज्यातील महत्त्वाचे पीक असून, त्यावर...
सुधारित सोयाबीन आंतरपीक पद्धती राज्यामध्ये सोयाबीनच्या क्षेत्रात झपाट्याने वाढ...
नत्र स्थिरीकरणावर परिणाम करणारे घटक गेल्या भागापासून आपण मार्टीन ॲलेक्झांडर यांच्या...
सांडपाणी प्रक्रियेची ‘रीड बेड पद्धती’रीड बेड पद्धतीची सांडपाणी शुद्धीकरणाची...
जरूर करा पेरणीपूर्व बीजप्रक्रिया बऱ्याच ठिकाणी पेरणीयोग्य पाऊस झाला असून, शेतकरी...
एकात्मिक कीड नियंत्रणात कामगंध...पिकातील किडीच्या नियंत्रणासाठी एकात्मिक कीड...
पावसाळी वातावरणात द्राक्षबागेचे...गेल्या आठवड्यात द्राक्षबागेत सर्वत्र पाऊस सुरू...
व्यवस्थापन लिंबू फळबागेचेलिंबू फळबाग लागवडीसाठी योग्य जमीन, जात यांची निवड...
नत्र चक्राचे फायदे घेण्यासाठी...गेल्या भागापासून आपण मार्टीन ॲलेक्झांडर यांच्या...
कृषी सल्ला : भात, नागली, नारळ, सुपारी,...भात अवस्था - रोपवाटिका भात क्षेत्रातील...
गरज सांडपाणी व्यवस्थापनाची...जिथे लोकसंख्या एकत्रित झालेली असते, तिथे निर्माण...
शेतकरी उत्पादन कंपनीचा उद्योग उभारताना...शेतकरी उत्पादक कंपनी स्थापन झाल्यानंतर पुढील...
कृषी सल्ला : कापूस, तूर, भुईमूगपुढील पाचही दिवस आकाश ढगाळ राहील. काही ठिकाणी...
मांडा जलसंधारणाच्या कामाचे गणित...मागच्या भागात आपण नागरी आणि ग्रामीण भागातील...
शेतकरी उत्पादक कंपनीची नोंदणी करतानाशेतकरी उत्पादक कंपनी चालवत असताना प्रायव्हेट...
योग्य नियोजनातून कपाशीचे भरघोस उत्पादन शेतकरी ः अशोक देशमाने मंगरूळ, ता. मानवत, जि....
सेंद्रिय, रासायनिक खतांच्या संतुलित...शेतकरी ः राजू जठार नातेपुते, ता. माळशिरस, जि....
कृषी भूसुक्ष्मजीवशास्त्रातील तथ्येमागील भागामध्ये उल्लेख आलेल्या डॉ. रंगास्वामी...