agricultural stories in Marathi, corn plantation | Agrowon

मका लागवड तंत्रज्ञान

डॉ. मधुकर बेडिस
गुरुवार, 20 जून 2019

पेरणी

  •     खरीप हंगाम ः १५ जून ते १५ जुलै
  •     रबी हंगाम ः १५ ऑक्‍टोबर ते १५ नोव्हेंबर
  •     उन्हाळी ः १ जानेवारी ते १५ फेब्रुवारी

मशागत

  •     जमिनीची खोल (१५ ते २० सेंमी.) नांगरट करावी.
  •     कुळवाच्या २-३ पाळ्या देऊन जमीन भुसभुशीत करावी.
  •     शेणखत ः १० ते १२ टन/हे.
  •     हिरवळीचे खत जमिनीत गाडले असल्यास शेणखताची आवश्‍यकता नाही.

लागवडीच्या सुधारित पद्धती

पेरणी

  •     खरीप हंगाम ः १५ जून ते १५ जुलै
  •     रबी हंगाम ः १५ ऑक्‍टोबर ते १५ नोव्हेंबर
  •     उन्हाळी ः १ जानेवारी ते १५ फेब्रुवारी

मशागत

  •     जमिनीची खोल (१५ ते २० सेंमी.) नांगरट करावी.
  •     कुळवाच्या २-३ पाळ्या देऊन जमीन भुसभुशीत करावी.
  •     शेणखत ः १० ते १२ टन/हे.
  •     हिरवळीचे खत जमिनीत गाडले असल्यास शेणखताची आवश्‍यकता नाही.

लागवडीच्या सुधारित पद्धती

  •     खरीप ः सपाट जमिनीवर पेरणी
  •     रबी ः सरी वरंबा पद्धती

पेरणी अंतर

  •     उशिरा व मध्यम कालावधीच्या जातीसाठी ः ७५ x २० सेंमी.
  •     लवकर पक्व होणाऱ्या जातींसाठी ः ६० x २० सेंमी.

पीक जाती व वैशिष्ट्ये

  •     राजर्षी ः एकेरी संकरीत वाण - उत्पन्न ः १०० ते ११० क्विं./ हे.
  •     मांजरी  ः संमिश्र वाण - उत्पन्न ः ४० ते ५० क्विं./ हे.
  •     पंचगंगा ः संमिश्र वाण - उत्पन्न ः ४० ते ५० क्विं/ हे.
  •     करवीर ः संमिश्र वाण - उत्पन्न ः ५० ते ५५ क्विं./ हे.
  •     आफ्रिकन टॉल ः संमिश्र वाण. चाऱ्यासाठी
  • सर्वोत्तम. उत्पादन  ः ६० ते ७० टन हिरवा चारा/ हे.
  •  धान्य ः ४० ते ५० क्विंटल/ हे.

    बियाणे प्रमाण ः १५ ते २० किलो प्रतिहेक्टर.
    बीजप्रक्रिया ः पेरणीपूर्वी २ ते २.५
ग्रॅम थायरम प्रतिकिलो बियाणांस चोळावे.

पाणी व्यवस्थापन
    खरीप हंगामात पुरेसा पाऊस असल्यास पाणी देण्याची आवश्‍यकता नाही.
पाऊस नसल्यास किंवा रब्बीतील पाणी व्यवस्थापन

  •     पेरणी केल्यानंतर लगेच पाणी द्यावे.
  •     पेरणीनंतर २० ते ४० दिवसांनी (पिकाची शाकीय अवस्था)
  •     पेरणीनंतर ४० ते ६० दिवसांनी (पीक फुलोऱ्यात असताना)
  •     दाणे भरण्याचे वेळी ः पेरणीनंतर ७० ते ८० दिवस

आंतरमशागत ः तणनियंत्रण

  •     पेरणी संपताच चांगल्या वापशावर ॲट्राझीन २.५ किलो प्रतिहेक्‍टरी ५०० लि. पाण्यात मिसळून सम प्रमाणात जमिनीवर फवारावे.
  •     फवारणी केलेले क्षेत्र तुडवू नये.
  •     तणनाशक फवारणीनंतर १५ ते २० दिवसांपर्यंत आंतरमशागत करू नये.

मक्‍यामध्ये घ्यावयाची आंतरपिके

  •     कडधान्ये ः उडीद, मूग, चवळी
  •     तेलबिया ः भुईमूग, सोयाबीन
  •     भाजीपाला ः मेथी, कोबी, कोथिंबीर, पालक इत्यादी
  •     पेरभात + मका

खत व्यवस्थापन ः

रासायनिक खते द्यावयाची वेळ अन्नद्रव्य किलोग्रॅम/ हे.
नत्र (युरिया) स्फुरद (SSP) पालाश (MOP)
पेरणीच्या वेळी ४० (८८) ६० (३७८) ४० (६८)
पेरणीनंतर ३० दिवसांनी ४० (८८) ०० ००
पेरणीनंतर ४० ते ४५ दिवसांनी ४० (८८) ०० ००
एकूण १२० (२६४) ६० (३७८) ४० (६८)

(कंसातील आकडे युरिया, स्फुरद व MOP खतांचे आहेत.)

- डॉ. मधुकर बेडिस, ९८५०७७८२९०
०२४२६/ २३३४४७

(प्रमुख शास्त्रज्ञ, कडधान्य सुधार प्रकल्प, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, नगर.)


इतर तृणधान्ये
चाऱ्यासाठी ज्वारीचा नवा वाण ‘सीएसव्ही...चारा पीक म्हणून ज्वारी अत्यंत उपयुक्त आहे....
रहू, चटई पद्धतीने भात लागवडीचे नियोजनचटई पद्धतीने नवीन भात रोपवाटिका तयार करावी. या...
ज्वारी उत्पादनवाढीची सूत्रेज्वारी हे कमी पावसात धान्य व कडब्याचे हमखास...
शेतकरी नियोजन : भात शेतीत सेंद्रिय कर्ब...शेतकरी नियोजन शेतकरी ः नितीन चंद्रकांत गायकवाड...
खरीप ज्वारी लागवडीची सूत्रेअन्न आणि चारा उत्पादनासाठी महत्त्वाचे अन्नधान्य...
भात पुर्नलागवडीची चारसूत्री पद्धतीसूत्र १  भातपिकाच्या अवशेषांतील (तुसाचा व...
भात पिकासाठी सुधारित लागवड व्यवस्थापनभारतातील प्रमुख अन्नधान्याखालील पिकक्षेत्रापैकी...
धान्य, चाऱ्यासाठी बाजरीबाजरी हे पीक पाण्याच्या ताणाला सहनशील आणि...
भरघोस मका उत्पादनासाठी सुधारीत पद्धतीमहाराष्ट्रात रब्बी हंगामापेक्षा खरीप हंगामात मका...
तंत्र खरीप ज्वारी लागवडीचे..पेरणी १५ जून ते १० जूलै दरम्यान करावी. पेरणीसाठी...
साठवणूकीतील कीडी रोखण्यासाठी उपाययोजनाशेतीमालाच्या साठवणुकीच्या किफायतशीर आणि...
बाजरी मूल्यवर्धनातून वाढवा नफाबाजरीच्या पिठाचा वापर इतर पिठात मिसळून केल्यास...
आरोग्यदायी नाचणीनाचणीमध्ये कॅल्शियमबरोबरीने लोह, नायसीन, थायामीन...
असे करा ज्वारीवरील खोडकिडीचे नियंत्रण..ज्वारी हे मानवी खाद्य आणि पशुखाद्यासाठी कडबा अशा...
असे करा गव्हावरील तांबेरा रोगाचे...गहू पिकाचा हंगाम सुरू होऊन दोन महिने उलटून गेले...
असे करा ज्वारी, गव्हावरील खोडमाशीचे...रब्बी हंगामातील ज्वारी व गहू पिकावर खोडमाशीचा...
कृषी सल्ला : तूर, हरभरा, ज्वारी, कांदा...तूर शेंगा पक्वतेची अवस्था शेंग माशी, घाटे अळी...
असे करा गहू पिकावरील खोडमाशी व मावा...गहू पिकात बुटक्या आणि मध्यम बुटक्या वाणांचा...
उशिरा गहू पेरणीसाठी जाती व नियोजनया वर्षी परतीच्या पावसाने अधिक काळ मुक्काम...
नियोजन गव्हाच्या उशिरा पेरणीचे बागायत उशिरा पेरणीची शिफारस १६ नोव्हेंबर ते १५...