agricultural stories in Marathi, dairy development in kadvanchi village | Agrowon

कडवंची : घरापुरते दूध अन् शेणखतासाठी पशुपालन
संतोष मुंढे
रविवार, 21 एप्रिल 2019

कडवंचीमधील शेतकऱ्यांनी द्राक्ष शेतीला संघटन कौशल्यातून प्रगतीच्या दिशेने नेण्याचा प्रयत्न केला आहे. द्राक्ष बागांसाठी पुरेसे शेणखत उपलब्ध व्हावे आणि कुटुंबापुरते दुभते राहावे म्हणून गायी, म्हशी, शेळीपालन केले जाते. गावकऱ्यांचे संघटन कौशल्य, मार्केटचा अभ्यास आणि जालना शहरातील दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांच्या विक्रीला असलेली संधी लक्षात घेता येत्या काळात गावात दूध प्रक्रिया व्यवसाय उभा राहू शकतो. कडवंचीमधील शेतकऱ्यांनी तशी तयारी दाखविल्यास पशुसंवर्धन विभाग याबाबत मार्गदर्शन तसेच शासकीय योजना राबविण्यासाठी तयार आहे.
- अमितकुमार दुबे,सहायक आयुक्‍त, पशुसंवर्धन विभाग, जालना

द्राक्षाचे गाव असलेल्या कडवंचीमधील प्रत्येक शेतकऱ्याचे पशुपालनाकडेही तेवढेच लक्ष आहे. प्रत्येकाच्या गोठ्यात गाय, म्हैस, बैल यांसह किमान चार शेळ्या, मेंढ्याही दिसतात. २०१२ मध्ये झालेल्या ऐकोणीसाव्या पशुगणनेनुसार कडवंचीमध्ये ४३६ बैल, ३०५ गायी, ९३ म्हशी, २०२ मेंढ्या आणि १९ शेळ्या होत्या. सध्या होत असलेल्या पशुगणनेत ही संख्या निश्‍चितच वाढलेली असेल.

गावात किरकोळ स्वरूपात शेतकरी दुग्ध व्यवसाय करतात. प्रामुख्याने दुभत्या गायी, म्हशी या केवळ घरापुरते दुभते राहावे आणि शेतीला पुरेसे शेणखत उपलब्धतेसाठीच सांभाळल्या जातात. शेतीकामाच्या व्यापातून वेळ मिळाला आणि थोडेफार अधिकचे दूध शिल्लक राहात असेल तर जालना-सिंदखेडराजा मार्गावर असलेल्या हॉटेल व्यावसायिकांना विक्री
केली जाते.

शेळीपालनाकडे कल वाढला

दुभती जनावरे, शेळ्या केवळ दुभत्यासाठी नाही तर शेतीला शेणखत मिळावे म्हणून आम्ही सांभाळतो. गावातील बहुतांश शेतकरी याच उद्देशाने शेळीपालन, म्हैसपालन, गाईपालन करतात. बायोगॅस स्लरीमुळे जमिनीचा पोत टिकवून ठेवण्यास आम्हाला मदत होते. माझ्याकडे दोन गीर व एक संकरीत गाय आहे. याशिवाय दहा शेळ्या आहेत. गावातील प्रत्येकाच्या गोठ्यात किमान दोन, तीन शेळ्या दिसतात. गेल्या काही वर्षात शेतकऱ्यांचा शेळीपालनाकडे कल वाढला आहे.
- कैलास क्षीरसागर, पशुपालक

 

फोटो गॅलरी

इतर यशोगाथा
क्षारयुक्त जमिनीत एकात्मिक शेतीचा आदर्श बारामती तालुक्यातील मळद (जि. पुणे) येथील प्रशांत...
आले पिकाने दिली आर्थिक सक्षमता बुलडाणा जिल्ह्यात खल्याळ गव्हाण येथील दिनकर व...
फळबागेतून शेती केली किफायतशीरकनका बुद्रुक (ता. मेहकर, जि. बुलडाणा) शिवारात...
आवळा प्रक्रिया उद्योगातून बनविली ओळखजाचकवस्ती (ता. इंदापूर, जि. पुणे) येथील सुमन...
युवा शेतकऱ्याने केले यशस्वी ब्रॉयलर...लातूर जिल्ह्यातील हडोळती येथील महेश गोजेवाड या...
कातळावर लिली; तर टायरमध्ये फुलला...रत्नागिरी जिल्ह्यातील मेर्वी येथील प्रगतिशील...
पिंपळगावकरांनी भाजीपाला शेतीतून साधली... बीड जिल्ह्यात अहमदनगर- अहमदपूर राज्य...
मोडून पडला संसार तरी मोडला नाही कणा,...‘मोडून पडला संसार, तरी मोडला नाही कणा’ ही ज्येष्ठ...
कमी खर्चातील चवळी झाले नगदी पीक नाशिक जिल्ह्यात पिंपळगाव गरुडेश्वर येथील संतोष...
भूमिहीन खवले यांनी करार शेतीतून उंचावले...भूमिहीन कुटुंब. मात्र करार पद्धतीने, प्रयोगशील...
गोशाळेतून गवसली आर्थिक विकासाची वाटबीड शहरालगत सौ. उमा सुनील औटे यांनी मुनोत...
ग्रामविकास, शिक्षण अन् शेतीतील दिशान्तरआर्थिक दुर्बल, भूमिहीन व अल्पभूधारक शेतकरी,...
सिंचन बळकटीकरणासह नगदी पिकांतून उंचावले...हिंगोली जिल्ह्यात वसमत तालुक्यातील गिरगाव येथील...
प्रतिकूलतेवर मात करीत बटण मशरूमचा...स्पर्धा परीक्षेतून हुलकावणी, त्यानंतर केळी...
विदर्भात यशस्वी खजूरशेती, दहा...नागपूर येथे स्थायिक झालेले सावी थंगावेल यांनी दहा...
दुष्काळी पळशीने मिळवली निर्यातक्षम...सांगली जिल्ह्यात पळशी हे कऱ्हाड-विजापूर मार्गावर...
संकटातही ऐंशीहजार लेअर पक्षी उत्पादनाची...अमरावती जिल्ह्यात खरवाडी येथे सुमारे ३० ते ३५...
प्रयत्नवाद, सातत्यातून शोधला दुष्काळात...शिक्षणानंतर शेतीची कास धरली, पण दुष्काळानं परवड...
फळबाग शेतीसह बारमाही भाजीपाला पिकांचा...धुळे जिल्ह्यातील चौगाव (ता. धुळे) येथील युवा...
संशोधक शेतकऱ्याने बनविला जीवामृत फिल्टर...नाशिक जिल्ह्यातील पिंपरी सय्यद येथील प्रयोगशील...