agricultural stories in Marathi, farmers planning of Onion crop | Agrowon

शेतकरी नियोजन पीक : कांदा

मुकुंद पिंगळे
बुधवार, 28 जुलै 2021

माझी धोडंबे (ता. चांदवड) येथे एकूण ६.५ एकर शेती आहे. त्यामध्ये कांदा, सोयाबीन, कांदा, टोमॅटो, भुईमूग ही पिके खरीप हंगामात घेतो. त्यापैकी कांदा हे मुख्य पीक असते. प्रामुख्याने ४ एकर क्षेत्रावर खरीप हंगामात पोळ कांदा लागवडीचे दरवर्षी नियोजन करत असतो.

शेतकरी : नंदकुमार काशिनाथ उशीर
गाव : धोडंबे, ता. चांदवड, जि. नाशिक
एकूण क्षेत्र : ६.५ एकर
कांदा लागवड क्षेत्र : ४ एकर

माझी धोडंबे (ता. चांदवड) येथे एकूण ६.५ एकर शेती आहे. त्यामध्ये कांदा, सोयाबीन, कांदा, टोमॅटो, भुईमूग ही पिके खरीप हंगामात घेतो. त्यापैकी कांदा हे मुख्य पीक असते. प्रामुख्याने ४ एकर क्षेत्रावर खरीप हंगामात पोळ कांदा लागवडीचे दरवर्षी नियोजन करत असतो.

घरगुती कांदा बीजोत्पादन :
दरवर्षी खरीप कांदा लागवडीसाठी कांदा बीजोत्पादनाचे नियोजन केले जाते. त्यासाठी खरीप कांदा निघाल्यानंतर दरवर्षी निवड पद्धतीने कांदे काढून डेंगळे लागवड केली जाते. त्यापासून सरासरी २५ किलो बियाणे तयार होते. त्याचा वापर कांदा रोपवाटिका तयार करण्यासाठी मी करत असतो. चालू सप्ताहाच्या सुरुवातीला १० किलो बियाणे टाकले आहे.

शास्त्रीय पद्धतीने रोपवाटिका :
लागवडीसाठी रोपांची योग्य वाढ झाली पाहिजे. रोपांची अतिवाढ होऊन न देता ती मध्यम हवी.
रोपांची काडी परिपक्व व निरोगी हवी. त्यांच्या मुळांची चांगली वाढ झालेली असावी. या अनुषंगाने रोपवाटिकेचे नियोजन केले जाते. कांदा लागवडीत दर्जेदार रोप हा महत्त्वाचा घटक असतो. त्यावरच पिकाची रोगप्रतिकारक शक्ती, वाढ व आगामी उत्पादन अवलंबून असल्याने त्यावर मुख्य लक्ष केंद्रित करून रोपनिर्मिती करण्याकडे कल असतो. घरगुती लागवड करून उर्वरित रोपांची मी विक्री करतो.

रोपवाटिकेसाठी जमीन निवड :

कांदा रोपवाटिकेचे नियोजन काळ्या व हलक्या जमिनीत करतो. ही जमीन उताराची पाण्याचा निचरा होणारी आहे. यामुळे पावसाचे पाणी वाफ्यात साचत नाही. योग्य पाणी निचरा होण्यासाठी ३ फूट बाय २० फूट आकाराचे सपाट वाफे तयार केले आहेत. रब्बी हंगामात घेतल्या जाणाऱ्या ज्वारी, हरभरा या क्षेत्रावर ही रोपवाटिका असते.

व्यवस्थापनातील प्रमुख बाबी :

  • रोपवाटिका तयार करताना वाफ्यांमध्ये बियाणे टाकण्यापूर्वी निंबोळी पेंड २५ किलो आणि ट्रायकोडर्मा १ किलो यांचे मिश्रण वापरतो.
  • मूळकूज, शेंडा करपा नये यासाठी रासायनिक बुरशीनाशकांची मात्रा चोळली. त्यानंतर ट्रायकोडर्माचीही बीजप्रक्रिया हलक्या हाताने केली जाते. नंतर बियाणे सुकवून वाफ्यांमध्ये वापरले जाते.
  • पावसाळ्यात बियाणे अंकुरल्यानंतर वाफसा पद्धतीनेच रोपवाटिकेला पाणी दिले जाते. साधारण पाण्याच्या ४ ते ५ पाळ्या दिल्या जातात. मात्र पाऊस असताना त्यापूर्वी अंदाज घेतला जातो.
  •  बीजप्रक्रियेमुळे बहुतांश रोगांचा प्रादुर्भाव रोखला जातो. तरीही रोपांचा पिवळेपणा, शेंडे मर, जमिनीतील हानिकारक बुरशीमुळे होणारी मर, मुळकूज या रोगासह किडीच्या प्रादुर्भावाकडे लक्ष ठेवतो. आवश्यकतेनुसार नियंत्रणाच्या उपाययोजना करतो.
  • रासायनिक खतांचा मर्यादित वापर करतो.

पुढील नियोजन :

  •  दररोज रोपवाटिका पाहणी करून रोग व कीटक निरीक्षण व त्यानुसार उपाययोजना
  •  पाऊस आल्यानंतर वाफ्यात पाणी साचून मूळकूज होऊ नये यासाठी पाण्याचा निचरा करण्याकडे लक्ष ठेवणे.
  •  अलीकडे जैविक घटकांची आळवणीवर भर देतो. त्यातही रोपांच्या पांढरी मुळांची वाढ होण्यासाठी प्रयत्न करतो.
  • रोप टाकल्यानंतर ४० दिवसांत रोपांची पुनर्लागवड नियोजन आहे.

नंदकुमार उशीर, ९८५०८५५७५१
(शब्दांकन : मुकुंद पिंगळे)


इतर ताज्या घडामोडी
मुंबै बँकेची चौकशी केवळ सुडाने आणि...मुंबई ः मुंबै बँकेच्या विरोधात चौकशी करण्याचा...
नाशिक जिल्ह्याच्या पश्चिम भागात पावसाची...नाशिक : जिल्ह्यात पावसाने ओढ दिल्यानंतर पुन्हा...
तापी, वाघूर, गिरणा नदीला पुन्हा पूरजळगाव  : जिल्ह्यात महत्त्वाच्या मानल्या...
‘येलदरी’च्या १०, ‘सिद्धेश्‍वर’च्या १२...परभणी ः परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत बुधवारी (ता. २२...
‘मांजरा’ ४२ वर्षांत पंधरा वेळा भरलेलातूर ः लातूर, उस्मानाबाद आणि बीड जिल्ह्यांच्या...
परभणी : ‘ई-पीक पाहणी’वर ७७ हजार...परभणी ः ‘‘ई-पीक पाहणी मोबाईल ॲपद्वारे यंदाच्या...
पुण्यातील धरणांच्या पाणलोटात पावसाचा...पुणे : गेल्या दोन दिवसांपासून धरणक्षेत्रात...
साताऱ्यात ई-पीक पाहणीस अल्प प्रतिसाद सातारा : सातारा जिल्ह्यात ई-पीक पाहणी प्रक्रियेस...
बुलडाण्यात ७४ टक्के शेतकऱ्यांना मिळाले...बुलडाणा : यंदाच्या खरीप हंगामासाठी नियोजित...
नांदेड : पीकविमा कंपनीच्या विरोधात धरणे...नांदेड : मुखेड तालुक्यात इफ्को टोकियो पीकविमा...
जनावरांचे बाजार कोल्हापुरात सुरू कोल्हापूर : कोरोनामुळे बंद असलेले जनावरांचे बाजार...
अकोला : पावसामुळे सोयाबीन, कापूस...अकोला : आठवडाभराच्या विश्रांतीनंतर या भागात...
नागपुरात पीक नुकसानीचे  पंचनामे सुरू...नागपूर : गेल्या काही दिवसांत नागपूर जिल्ह्यात...
‘कृषी’ शिक्षक म्हणून कृषी, संलग्न ...कोल्हापूर : शालेय शिक्षणात कृषी विषयाचा समावेश...
शिसोदे समितीची आज तातडीची बैठकपुणे ः जलयुक्त शिवार कामांमध्ये झालेल्या कोट्यवधी...
शेतीमाल, दुग्धजन्य पदार्थ निर्यात...पुणे : कृषी व प्रक्रियायुक्त अन्न उत्पादन निर्यात...
बुडताना दिसले अन् काही क्षणांत दिसेनासे...वरुड, जि. अमरावती : डोळ्यांसमोर सारे बुडताना दिसत...
‘जनधन’मुळे मदत गरजूंपर्यंत : केंद्रीय...औरंगाबाद : जनधन, आधार आणि बँक खात्याशी मोबाईल...
पूर्वसूचना अर्ज भरण्यासाठी निलंग्यात...निलंगा, जि. लातूर : ऑफलाइन पद्धतीने विमा कंपनीस...
शेतकऱ्यांसाठी महावितरणने हप्ते बांधून...पुणे : कोरोनामुळे महावितरण कंपनीवरही आर्थिक ताण...