agricultural stories in Marathi, group farming goal, timetable should be done | Agrowon

गटशेतीचे ध्येय, उद्दिष्ट, वेळापत्रक ठरवा

टीम अॅग्रोवन
मंगळवार, 4 जून 2019

शेती शाश्वत व किफायतशीर होण्यासाठी एकट्याने शेती करण्यापेक्षा शेतकऱ्यांनी एकत्रित येऊन गटशेती करावी. गटांमार्फत राज्यात यशस्वी शेतकरी उत्पादक कंपन्या तयार व्हाव्यात यावर राज्यशासनाचा भर आहे. यासाठी पंतप्रधान कौशल विकास योजनेंतर्गत महाराष्ट्र राज्य कौशल्य विकास संस्थेच्या वतीने राज्यातील तीन लाख शेतकऱ्यांसाठी छत्रपती राजाराम महाराज उद्योजकता व कौशल्य विकास अभियानांतर्गत कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रम राबविण्यात येत आहेत. पुणे येथील सिमॅसिस लर्निंग एलएलपी यांच्याद्वारे या अभियानाची अंमलबजावणी केली जात आहे.

उद्दिष्ट  

शेती शाश्वत व किफायतशीर होण्यासाठी एकट्याने शेती करण्यापेक्षा शेतकऱ्यांनी एकत्रित येऊन गटशेती करावी. गटांमार्फत राज्यात यशस्वी शेतकरी उत्पादक कंपन्या तयार व्हाव्यात यावर राज्यशासनाचा भर आहे. यासाठी पंतप्रधान कौशल विकास योजनेंतर्गत महाराष्ट्र राज्य कौशल्य विकास संस्थेच्या वतीने राज्यातील तीन लाख शेतकऱ्यांसाठी छत्रपती राजाराम महाराज उद्योजकता व कौशल्य विकास अभियानांतर्गत कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रम राबविण्यात येत आहेत. पुणे येथील सिमॅसिस लर्निंग एलएलपी यांच्याद्वारे या अभियानाची अंमलबजावणी केली जात आहे.

उद्दिष्ट  

  • गटशेतीच्या नोंदणीपूर्वी विशेष बैठक बोलावून ध्येय व उद्दिष्ट ठरवावे. ध्येय ठरविताना सर्व सभासदांनी विचारमंथन करून ज्या पिकावर आधारित गटशेती करायची आहे अशा संदर्भात ध्येय ठरवावे. उदा. ज्या पिकाची गटशेती असेल त्या पिकाच्या उत्पादन प्रक्रिया, बाजार यातून जास्त उत्पन्न कसे मिळविता येईल हे ध्येय असावे.
  • त्यानंतर उद्दिष्ट ठरविताना तीन ते चार महत्त्वाचे टप्पे त्यात असावे. उदा. गटशेतीमध्ये अ) जास्त उत्पादनसाठी नवीन वाण व तंत्रज्ञानाचा वापर ब) मजूर खर्चात बचत करण्यासाठी यांत्रिकीकरणाचा अवलंब क) दर्जेदार पीकनिर्मिती ड) योग्य बाजारभाव मिळविणे.
  • ध्येय व उद्दिष्ट ठरविल्यानंतर त्यानुसार कृती कार्यक्रम आखून त्याची अंमलबजावणी करणे हे तितकेच महत्त्वाचे आहे.        

वेळापत्रक
गटशेतीतील वेगवेगळ्या कामाचे नियोजन वेळापत्रक बनवावे. त्यात दैनंदिन करावयाची कामे, साप्ताहिक, मासिक व वार्षिक कामांची यादी करून ही कामे वेळापत्रकात टाकावीत. पीक लागवडीपूर्वी मशागतीपासून ते उत्पादनानंतर माल विक्रीपर्यंत सर्व घटक वेळापत्रकात असावेत.
उदा. मशागत, पेरणी, आंतरमशागत, फवारणी, काढणी, मळणी, साठवण इ. कामे वेळेत करणे आवश्यक असते. अशा तारखा नोंदवाव्यात. त्याची दैनंदिन वेळापत्रकातही नोंद करावी. साप्ताहिक वेळापत्रकामध्ये निविष्ठा खरेदी करणे, यंत्रसामुग्रीची उपलब्धता तपासणे या कामांची नोंद करावी. महिन्याच्या वेळापत्रकात निविष्ठा पुरवठादार ठरविणे, यंत्रखरेदी, शेतमाल खरेदीदार शोधून ठेवणे तसेच बाजाराविषयी माहिती गोळा करणे इ. नोंदी कराव्यात. अशाप्रकारे वेळापत्रक बनवून ठेवल्यास कामाचे उत्कृष्ट नियोजन, अंमलबजावणी करता येते. त्यातून गटशेती सक्षम व फायदेशीर होऊ शकते.

योजनांचे लाभ
समविचारी शेतकरी गट स्थापन झाल्यानंतर गटशेतीसाठी एकसंघ करावेत. गटाची ध्येय, उद्दिष्ट ठरवून व नामकरण करून एक औपचारिक संघ-रचना तयार होते. यानंतर शेतकरी गट नोंदणीसाठी सज्ज होतो. त्यानुसार जिल्हाधिकारी अथवा आत्मा येथे नामनिर्देशित अधिकाऱ्याकडे गटाची नोंदणी करावी.

टॅग्स

इतर कृषी सल्ला
वातावरणातील बदलाचे रोगकिडीवर होणारे...वातावरणातील घटकांचे ज्या प्रमाणे मानवावर परिणाम...
उष्ण, कोरडे हवामान , काही जिल्ह्यात...महाराष्ट्रावर १००६ हेप्टापास्कल इतका हवेचा कमी...
सामुहिक पद्धतीने करा रानडुक्करांचे...रानडुक्कर प्रामुख्याने रात्री आणि पहाटे...
जास्तीच्या ओलाव्यामुळे येणाऱ्या ...गेल्या आठवड्यात बऱ्याच भागात पाऊस झाला व काही...
कोरडवाहू शेतीकरीता मुलस्थानी जलसंधारणकोरडवाहु शेती संपूर्णपणे पावसाच्या पाण्यावर...
खरीपासाठी निवडा दर्जेदार बियाणे...लॉकडाऊनचा चौथा टप्पा सुरू झाला असला तरी शासनाने...
कृषी सल्ला (कोकण विभाग)शुक्रवार ते रविवार (ता. १५ ते १७) दरम्यान तुरळक...
...अशी तपासा बियाणांची उगवणक्षमताबीजोत्पादित केलेल्या बियाणांची उगवण क्षमता...
घडनिर्मिती, डोळा फुटणे अन् स्कॉर्चिंग...गेल्या दोन दिवसापूर्वी द्राक्ष विभागामध्ये पाऊस,...
गुलाबी बोंडअळी रोखण्यासाठी पूर्वहंगामी...कपाशी पिकामध्ये गुलाबी बोंडअळीच्या...
उन्हाळी पिकांसाठी सल्लाविदर्भासह विविध ठिकाणी उन्हाळी पिकांमध्ये खालील...
गारपीटीनंतर बागेतील उपाययोजनाद्राक्षबागेत वेलीच्या कालपर्यंत व्यवस्थितरीत्या...
हवामानाच्या अंदाजानुसार करा हंगामाचे...प्रत्येक कामांच्या नियोजनापूर्वी दैनंदिन हवामान...
उष्ण कोरडे हवामान अन् पावसाची शक्‍यतामहाराष्ट्रावरील हवेचा दाब १००८ हेप्टापास्कल इतका...
जमिनीतील सेंद्रिय कर्ब वाढवा...सेंद्रिय कर्बांचे प्रमाण जमिनीच्या आरोग्यासाठी...
द्राक्षबागेत जाणवणाऱ्या समस्यावरील...द्राक्षबागेतील वातावरणाचा आढावा घेतल्यास बऱ्याच...
योग्य पद्धतीने करा पीक व्यवस्थापनरब्बी पिके निघालेल्या शेताची त्वरीत नांगरणी करावी...
कृषी सल्ला : कापूस, मका, गहू, उन्हाळी...मध्य महाराष्ट्रामध्ये पुढील पाच दिवसात तुरळक...
पश्‍चिम महाराष्ट्र, कोकणात वादळी...महाराष्ट्रावरील हवेचा दाब १००८ हेप्टापास्कल इतका...
..असे करा अचानक वेली सुकत असलेल्या...ज्या भागात कोरडे वातावरण आहे, पाणी जास्त प्रमाणात...