agricultural stories in Marathi, group farming goal, timetable should be done | Agrowon

गटशेतीचे ध्येय, उद्दिष्ट, वेळापत्रक ठरवा

टीम अॅग्रोवन
मंगळवार, 4 जून 2019

शेती शाश्वत व किफायतशीर होण्यासाठी एकट्याने शेती करण्यापेक्षा शेतकऱ्यांनी एकत्रित येऊन गटशेती करावी. गटांमार्फत राज्यात यशस्वी शेतकरी उत्पादक कंपन्या तयार व्हाव्यात यावर राज्यशासनाचा भर आहे. यासाठी पंतप्रधान कौशल विकास योजनेंतर्गत महाराष्ट्र राज्य कौशल्य विकास संस्थेच्या वतीने राज्यातील तीन लाख शेतकऱ्यांसाठी छत्रपती राजाराम महाराज उद्योजकता व कौशल्य विकास अभियानांतर्गत कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रम राबविण्यात येत आहेत. पुणे येथील सिमॅसिस लर्निंग एलएलपी यांच्याद्वारे या अभियानाची अंमलबजावणी केली जात आहे.

उद्दिष्ट  

शेती शाश्वत व किफायतशीर होण्यासाठी एकट्याने शेती करण्यापेक्षा शेतकऱ्यांनी एकत्रित येऊन गटशेती करावी. गटांमार्फत राज्यात यशस्वी शेतकरी उत्पादक कंपन्या तयार व्हाव्यात यावर राज्यशासनाचा भर आहे. यासाठी पंतप्रधान कौशल विकास योजनेंतर्गत महाराष्ट्र राज्य कौशल्य विकास संस्थेच्या वतीने राज्यातील तीन लाख शेतकऱ्यांसाठी छत्रपती राजाराम महाराज उद्योजकता व कौशल्य विकास अभियानांतर्गत कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रम राबविण्यात येत आहेत. पुणे येथील सिमॅसिस लर्निंग एलएलपी यांच्याद्वारे या अभियानाची अंमलबजावणी केली जात आहे.

उद्दिष्ट  

  • गटशेतीच्या नोंदणीपूर्वी विशेष बैठक बोलावून ध्येय व उद्दिष्ट ठरवावे. ध्येय ठरविताना सर्व सभासदांनी विचारमंथन करून ज्या पिकावर आधारित गटशेती करायची आहे अशा संदर्भात ध्येय ठरवावे. उदा. ज्या पिकाची गटशेती असेल त्या पिकाच्या उत्पादन प्रक्रिया, बाजार यातून जास्त उत्पन्न कसे मिळविता येईल हे ध्येय असावे.
  • त्यानंतर उद्दिष्ट ठरविताना तीन ते चार महत्त्वाचे टप्पे त्यात असावे. उदा. गटशेतीमध्ये अ) जास्त उत्पादनसाठी नवीन वाण व तंत्रज्ञानाचा वापर ब) मजूर खर्चात बचत करण्यासाठी यांत्रिकीकरणाचा अवलंब क) दर्जेदार पीकनिर्मिती ड) योग्य बाजारभाव मिळविणे.
  • ध्येय व उद्दिष्ट ठरविल्यानंतर त्यानुसार कृती कार्यक्रम आखून त्याची अंमलबजावणी करणे हे तितकेच महत्त्वाचे आहे.        

वेळापत्रक
गटशेतीतील वेगवेगळ्या कामाचे नियोजन वेळापत्रक बनवावे. त्यात दैनंदिन करावयाची कामे, साप्ताहिक, मासिक व वार्षिक कामांची यादी करून ही कामे वेळापत्रकात टाकावीत. पीक लागवडीपूर्वी मशागतीपासून ते उत्पादनानंतर माल विक्रीपर्यंत सर्व घटक वेळापत्रकात असावेत.
उदा. मशागत, पेरणी, आंतरमशागत, फवारणी, काढणी, मळणी, साठवण इ. कामे वेळेत करणे आवश्यक असते. अशा तारखा नोंदवाव्यात. त्याची दैनंदिन वेळापत्रकातही नोंद करावी. साप्ताहिक वेळापत्रकामध्ये निविष्ठा खरेदी करणे, यंत्रसामुग्रीची उपलब्धता तपासणे या कामांची नोंद करावी. महिन्याच्या वेळापत्रकात निविष्ठा पुरवठादार ठरविणे, यंत्रखरेदी, शेतमाल खरेदीदार शोधून ठेवणे तसेच बाजाराविषयी माहिती गोळा करणे इ. नोंदी कराव्यात. अशाप्रकारे वेळापत्रक बनवून ठेवल्यास कामाचे उत्कृष्ट नियोजन, अंमलबजावणी करता येते. त्यातून गटशेती सक्षम व फायदेशीर होऊ शकते.

योजनांचे लाभ
समविचारी शेतकरी गट स्थापन झाल्यानंतर गटशेतीसाठी एकसंघ करावेत. गटाची ध्येय, उद्दिष्ट ठरवून व नामकरण करून एक औपचारिक संघ-रचना तयार होते. यानंतर शेतकरी गट नोंदणीसाठी सज्ज होतो. त्यानुसार जिल्हाधिकारी अथवा आत्मा येथे नामनिर्देशित अधिकाऱ्याकडे गटाची नोंदणी करावी.

टॅग्स

इतर कृषी सल्ला
हवामान बदलाचे सेंद्रिय कर्बावरील परिणामजागतिक हवामान बदल आणि जागतिक तापमान वाढ हे शब्द...
काही भागात पावसाच्या उघडिपीची शक्यता महाराष्ट्रावर बुधवार (ता.२३) पर्यंत  १००४...
तृणधान्य पिकांमध्ये प्रक्रियेला संधीशेती व्यवसायाच्या प्राथमिक अवस्थेपासून...
बियाणासाठी घरचे सोयाबीन ठेवताना...बियाण्यासाठी निवड करण्यात आलेल्या प्लॉटमध्ये...
फळबाग लागवडीसाठी जमिनीची निवड महत्त्वाचीसामान्यपणे फळबागा अयशस्वी होण्यामध्ये किंवा...
गरज संरक्षित जल सिंचनाचीसंरक्षित सिंचन व्यवस्था हा एक चांगला पर्याय...
फळबाग सल्ला (कोकण विभाग) आंबा  वाढीची अवस्था  पावसाची...
भातसल्ला (कोकण विभाग)पुढील पाच दिवस मध्यम स्वरूपाच्या पावसाची शक्यता...
कृषी सल्ला (सोयाबीन, ऊस, खरीप ज्‍वारी,...संत्रा / मोसंबी फळबागेत रसशोषक पतंगांच्‍या व्‍...
केळी बाग व्यवस्थापनसध्या केळी बागेतील मृगबाग मुख्य वाढीच्या तर...
हवामान घटकांचा पिकावर होणारा परिणामहवामान घटकांमध्ये प्रामुख्याने ऊन, वारा, पाऊस,...
काही ठिकाणी चांगला पाऊस; काही ठिकाणी...या आठवड्याच्या सुरुवातीपासून बुधवारपर्यंत (ता.१६...
कोरायनेस्पोरा बुरशीजन्य पानांवरील ठिपके...कपाशीचे पीक हे सध्या ६० ते ७५ दिवसांचे आहे....
लिंबूवर्गीय फळपिकावरील कोळीचे व्यवस्थापनकोळी किडीचा प्रादुर्भाव वर्षभर दिसून येत असला तरी...
कृषी सल्ला (ऊस, भात, मूग/उडीद, तूर,...बऱ्याच ठिकाणी नदी, नाले किंवा ओढे यांच्यामुळे...
केळीवरील फुलकिडीचे नियंत्रण ​सद्यःस्थितीत केळीवर मोठ्या प्रमाणावर फुलकिडींचा...
काडीची परिपक्वता, पानगळ या समस्यांकडे...गेल्या चार दिवसापासून लागवडीखाली विभागामध्ये...
कीटकनाशके हाताळताना घ्यावयाची काळजीएकात्मिक कीड व्यवस्थापनात किडीची संख्या आर्थिक...
बहुउपयोगी, आरोग्यदायी शेवगाशेवगा त्याच्या विविध आरोग्यवर्धक गुणांमुळे...
ऑगस्टअखेर मराठवाड्यात सरासरीपेक्षा अधिक...मागील भागात आपण मराठवाडा विभागातील मान्सूनचे आगमन...