agricultural stories in Marathi, group farming goal, timetable should be done | Agrowon

गटशेतीचे ध्येय, उद्दिष्ट, वेळापत्रक ठरवा

टीम अॅग्रोवन
मंगळवार, 4 जून 2019

शेती शाश्वत व किफायतशीर होण्यासाठी एकट्याने शेती करण्यापेक्षा शेतकऱ्यांनी एकत्रित येऊन गटशेती करावी. गटांमार्फत राज्यात यशस्वी शेतकरी उत्पादक कंपन्या तयार व्हाव्यात यावर राज्यशासनाचा भर आहे. यासाठी पंतप्रधान कौशल विकास योजनेंतर्गत महाराष्ट्र राज्य कौशल्य विकास संस्थेच्या वतीने राज्यातील तीन लाख शेतकऱ्यांसाठी छत्रपती राजाराम महाराज उद्योजकता व कौशल्य विकास अभियानांतर्गत कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रम राबविण्यात येत आहेत. पुणे येथील सिमॅसिस लर्निंग एलएलपी यांच्याद्वारे या अभियानाची अंमलबजावणी केली जात आहे.

उद्दिष्ट  

शेती शाश्वत व किफायतशीर होण्यासाठी एकट्याने शेती करण्यापेक्षा शेतकऱ्यांनी एकत्रित येऊन गटशेती करावी. गटांमार्फत राज्यात यशस्वी शेतकरी उत्पादक कंपन्या तयार व्हाव्यात यावर राज्यशासनाचा भर आहे. यासाठी पंतप्रधान कौशल विकास योजनेंतर्गत महाराष्ट्र राज्य कौशल्य विकास संस्थेच्या वतीने राज्यातील तीन लाख शेतकऱ्यांसाठी छत्रपती राजाराम महाराज उद्योजकता व कौशल्य विकास अभियानांतर्गत कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रम राबविण्यात येत आहेत. पुणे येथील सिमॅसिस लर्निंग एलएलपी यांच्याद्वारे या अभियानाची अंमलबजावणी केली जात आहे.

उद्दिष्ट  

  • गटशेतीच्या नोंदणीपूर्वी विशेष बैठक बोलावून ध्येय व उद्दिष्ट ठरवावे. ध्येय ठरविताना सर्व सभासदांनी विचारमंथन करून ज्या पिकावर आधारित गटशेती करायची आहे अशा संदर्भात ध्येय ठरवावे. उदा. ज्या पिकाची गटशेती असेल त्या पिकाच्या उत्पादन प्रक्रिया, बाजार यातून जास्त उत्पन्न कसे मिळविता येईल हे ध्येय असावे.
  • त्यानंतर उद्दिष्ट ठरविताना तीन ते चार महत्त्वाचे टप्पे त्यात असावे. उदा. गटशेतीमध्ये अ) जास्त उत्पादनसाठी नवीन वाण व तंत्रज्ञानाचा वापर ब) मजूर खर्चात बचत करण्यासाठी यांत्रिकीकरणाचा अवलंब क) दर्जेदार पीकनिर्मिती ड) योग्य बाजारभाव मिळविणे.
  • ध्येय व उद्दिष्ट ठरविल्यानंतर त्यानुसार कृती कार्यक्रम आखून त्याची अंमलबजावणी करणे हे तितकेच महत्त्वाचे आहे.        

वेळापत्रक
गटशेतीतील वेगवेगळ्या कामाचे नियोजन वेळापत्रक बनवावे. त्यात दैनंदिन करावयाची कामे, साप्ताहिक, मासिक व वार्षिक कामांची यादी करून ही कामे वेळापत्रकात टाकावीत. पीक लागवडीपूर्वी मशागतीपासून ते उत्पादनानंतर माल विक्रीपर्यंत सर्व घटक वेळापत्रकात असावेत.
उदा. मशागत, पेरणी, आंतरमशागत, फवारणी, काढणी, मळणी, साठवण इ. कामे वेळेत करणे आवश्यक असते. अशा तारखा नोंदवाव्यात. त्याची दैनंदिन वेळापत्रकातही नोंद करावी. साप्ताहिक वेळापत्रकामध्ये निविष्ठा खरेदी करणे, यंत्रसामुग्रीची उपलब्धता तपासणे या कामांची नोंद करावी. महिन्याच्या वेळापत्रकात निविष्ठा पुरवठादार ठरविणे, यंत्रखरेदी, शेतमाल खरेदीदार शोधून ठेवणे तसेच बाजाराविषयी माहिती गोळा करणे इ. नोंदी कराव्यात. अशाप्रकारे वेळापत्रक बनवून ठेवल्यास कामाचे उत्कृष्ट नियोजन, अंमलबजावणी करता येते. त्यातून गटशेती सक्षम व फायदेशीर होऊ शकते.

योजनांचे लाभ
समविचारी शेतकरी गट स्थापन झाल्यानंतर गटशेतीसाठी एकसंघ करावेत. गटाची ध्येय, उद्दिष्ट ठरवून व नामकरण करून एक औपचारिक संघ-रचना तयार होते. यानंतर शेतकरी गट नोंदणीसाठी सज्ज होतो. त्यानुसार जिल्हाधिकारी अथवा आत्मा येथे नामनिर्देशित अधिकाऱ्याकडे गटाची नोंदणी करावी.

टॅग्स

इतर कृषी सल्ला
राज्यात चांगल्या पावसाचा अंदाजभारतीय हवामान शास्त्र विभागाच्या कृषी मोसम...
कृषी सल्ला : सूर्यफूल, बाजरी, कापूस,...सूर्यफूल पेरणी वाणांची निवड :  अ)...
कोरडवाहू शेतीमध्ये मूलस्थानी जलसंधारणकमी कालावधीमध्ये जास्त पाऊस पडल्यामुळे पावसाचे...
कृषी सल्ला (कापूस, तूर, सोयाबीन, भुईमूग...पेरणीयोग्य पाऊस झालेल्या ठिकाणी वाफसा आल्यानंतर,...
तंत्र मका लागवडीचे...पावसाचे प्रमाण तसेच जमिनीच्या मगदुराप्रमाणे...
रेशीम कीटकांवर होणारा हवामानाचा परिणामरेशीम उत्पादनासाठी आवश्यक खर्चाचे प्रमाण अत्यल्प...
नियोजन केळी लागवडीचेकेळी लागवडीसाठी कंद मुनवे, निरोगी आणि जातिवंत...
पावसाळी वातावरणातील द्राक्षबागेतील...गेल्या आठवड्यात ठिकठिकाणी पाऊस झाला, तर काही...
जमीन सुधारणेसाठी भूसुधारकांचा वापरजमीन वारंवार लागवडीखाली असल्याने किंवा चुकीच्या...
शाश्वत उत्पादनासाठी सेंद्रिय खतांचे...जमिनीची सुपीकता आणि उत्पादकता टिकवून ठेवायची असेल...
'फर्टिगेशन' तंत्राद्वारे खत वापरात बचतठिबक सिंचनातून पाणी आणि खतांचे व्यवस्थापन...
जिवाणू खतांचा वापर फायदेशीरजिवाणू खते वातावरणातील नत्र स्थिर करून जमिनीत...
एकात्मिक अन्नद्रव्य व्यवस्थापनाची...माती परीक्षण अहवालानुसार म्हणजेच मृद...
कपाशी लागवडीमध्ये नवा दृष्टिकोन हवा दरवर्षी कपाशीचे पीक घेणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी हे...
निंबोळी अर्काची निर्मिती, वापरसध्या पावसाळ्याच्या सुरुवातीला कडुनिंबाच्या...
पिकातील सूक्ष्मवातावरण बदलासाठी काटेकोर...या वर्षी पावसाचा अंदाज समाधानकारक सांगितला आहे....
कोकणात मुसळधार तर उर्वरित महाराष्ट्रात...भारतीय हवामानशास्त्र विभागाच्या कृषी मोसम विज्ञान...
कृषी सल्ला : कापूस, तूर, सोयाबीन,...हुमणीच्या नियंत्रणासाठी, निंब, बाभूळ व बोर या...
मृग बहरातील फळपिकांसाठी विमाविविध हवामान धोक्यांमुळे फळपिकांचे मोठे नुकसान...
कोरडवाहू शेतीसाठी विविध पीकपद्धतीकोरडवाहू शेतीमध्ये कोणत्याही एका पिकाचा विचार...