agricultural stories in Marathi, kadvanchi soil and water conservation work | Agrowon

कडवंची : पाणलोटाचं स्वप्न साकार
अमित गद्रे
रविवार, 21 एप्रिल 2019

कडवंची गावात जल, मृद संधारण, शेती विकासामध्ये लोकसहभाग, कृषी विज्ञान केंद्रातील तज्ज्ञांचा चांगला सहभाग होता. या प्रकल्पाबाबत मराठवाडा शेती सहाय्य मंडळातील साईट सुपरवायझर शिवाजी बागडे यांनी मांडलेले अनुभव...

कडवंची गावात जल, मृद संधारण, शेती विकासामध्ये लोकसहभाग, कृषी विज्ञान केंद्रातील तज्ज्ञांचा चांगला सहभाग होता. या प्रकल्पाबाबत मराठवाडा शेती सहाय्य मंडळातील साईट सुपरवायझर शिवाजी बागडे यांनी मांडलेले अनुभव...

मी १९८५ पासून मराठवाडा शेती साहाय्य मंडळामध्ये साईट सुपरवायझर म्हणून कार्यरत आहे. कडवंची गावात पहिल्यापासून पाण्याची समस्या होती. हे लक्षात घेऊन आम्ही गावकऱ्यांच्या सहकार्याने माथा ते पायथा शास्त्रीय पद्धतीने जल, मृद संधारणाची कामे केली. गावकऱ्यांनी डोंगर उतारावर श्रमदानातून सलग समतल चर घेतले. तेथे वनीकरणही केले. डोंगर उतारावरचे ओहोळ दगडी बंधारे घालून अडविले. त्यामुळे पाण्याच्या बरोबरीने मातीचे संधारण झाले. डोंगरावर केलेल्या जलसंधारणाच्या कामामुळे पाणी मुरले. उन्हाळ्यात गावकऱ्यांनी हंड्याने पाणी वाहून वनीकरणातील रोपे चांगल्या प्रकारे जगविली. पाणलोटाच्या कामामध्ये महिलांचादेखील चांगला सहभाग होता.

  डोंगर उताराच्या कामाबरोबरीने आम्ही प्रत्येक शेतकऱ्याच्या शेतीची बांधबंदिस्ती केली. हे शेती बांध घालताना आम्ही त्याला पाइपचे सांडवे केले. याचा फायदा असा झाला की, गावाच्या डोंगर उताराला असलेल्या शेतीपासून ते गावाच्या दुसऱ्या टोकाला असलेल्या नाल्यापर्यंतच्या शेतीमध्ये टप्प्याटप्प्याने पावसाचे पाणी मुरत जाते. डिसेंबरनंतर तळ गाठणाऱ्या विहिरींमध्ये पाणी टिकून राहू लागले. जलसंधारणाच्या कामाबरोबरीने पीक पद्धतीत बदल, फळबाग लागवडीला चालना मिळाली.

गावकऱ्यांच्या समितीतून निर्णय

पाणलोट कामाच्या नियोजनासाठी गावकऱ्यांची पाणलोट समिती स्थापन केली. त्यामुळे श्रमदान नियोजन, गावकऱ्यांच्या समस्या सोडविणे सोपे गेले. संपूर्ण गावाला जल, मृद संधारणाचे महत्त्व समजाऊन सांगणे शक्य झाले. पाणलोटातील प्रत्येक काम हे समितीला दाखविले जायचे. कामाचा ताळेबंद मांडून समितीची मान्यता घेऊन आम्ही पुढील कामाला सुरवात करायचो. पारदर्शक कारभारामुळे पाणलोटाच्या कामामुळे गती मिळाली.

फोटो गॅलरी

इतर अॅग्रो विशेष
परीक्षा शुल्क परतीचा खर्च सात लाख रुपयेयवतमाळ ः परीक्षा रद्द झाल्यानंतर उमेदवारांचे पैसे...
दुबार पेरणीसाठी सरकारची तयारीः डाॅ....पुणे: पावसाचा काही प्रमाणात खंड पडला आहे....
डोणगावात होणार खजूर लागवडअकोला ः पारंपरिक पिकांना पर्याय शोधण्यासाठी...
रक्तक्षय दूर करण्यासाठी लोहयुक्त तांदूळनाशिक : दैनंदिन आहारातून अत्यल्प प्रमाणात लोह...
असंमत बियाणे लागवडीला बोंडअळी कारणीभूत...नवी दिल्ली : देशात २०१८ मध्ये गुलाबी...
दुष्काळामुळे द्यावा लागणार पाणी...पुणे ः सततच्या दुष्काळामुळे आता पाणी...
पीक पोषणात महत्त्वाची अन्नद्रव्ये पिकांच्या सुदृढ वाढीसाठी १८ अन्नद्रव्यांची...
मिल्क केक बनविण्याची प्रक्रियामिल्क केक हा दिसायला कलाकंदप्रमाणे असला तरी...
मराठवाड्यात ठिकठिकाणी हलक्या ते जोरदार...पुणे ः राज्यात पावसासाठी पोषक वातावरण तयार...
सोयाबीनवरील कीडीची ओळख सोयाबीन हे राज्यातील महत्त्वाचे पीक असून, त्यावर...
नांदेड जिल्ह्यात अन्नधान्य पिकांच्या...नांदेड : जिल्ह्यात गुरुवारपर्यंत (ता. १८) ६ लाख...
एकाच गावातील ७५० एकरांत ७५०० कामगंध...जालना : गतवर्षी नियंत्रण मिळविलं म्हणून कपाशीवरील...
जलसंधारणाचा खामगाव पॅटर्न देशभरात जाणारअकोला ः राष्ट्रीय महामार्गाचे काम करताना त्यासाठी...
कृत्रीम शीतपेयांना शोधला कोकणी नैसर्गिक...कोकणातील निसर्गरम्य कोळथर (ता. दापोली, जि....
फुलांनी आणला आयुष्यात बहर, अॅग्रोवनची...पुणे जिल्ह्यात रुई येथील सुहास लावंड यांनी...
जलव्यवस्थापनातील हुशारीतून फुलतेय ...दुष्काळाशी लढताना औरंगाबाद जिल्ह्यातील गाढेजळगाव...
दुष्काळातही कडवंची गावच्या अर्थकारणाची...भूगर्भीय सर्वेक्षण आधारित पाणलोटाची कामे, मृद...
मातीची सुपीकता टिकविणे आव्हानात्मक: डॉ...कोल्हापूर : कोल्हापूर विभागात मातीची सुपीकता...
साखर कारखान्यांना कर्ज न देणाऱ्या...मुंबई: आगामी हंगामासाठी साखर कारखान्यांना...
कृषी कौशल्य विकासासाठी सहकार्याचा करारअकोला ः  केंद्र शासनाची पंतप्रधान कौशल्य...