agricultural stories in Marathi, management of Banana crop | Agrowon

केळी पीक व्यवस्थापन सल्ला

प्रा. के. बी पवार
शनिवार, 9 फेब्रुवारी 2019

उन्हाळ्यातील अधिक तापमान, वेगाने वाहणारे वारे तसेच गारपीट इत्यांदीचे मृग बागेवर होणारे विपरीत परिणाम लक्षात घेता केळी संशोधन केंद्राने फेब्रुवारी महिन्यात केळी लागवडीची शिफारस केली आहे. फेब्रुवारीच्या पहिल्या आठवड्यात ५ बाय ५ फूट अंतरावर केळीची लागवड करून शिफारशीप्रमाणे पाणी व पोषक अन्नद्रव्याचे योग्य व्यवस्थापन करावे.

उन्हाळ्यातील अधिक तापमान, वेगाने वाहणारे वारे तसेच गारपीट इत्यांदीचे मृग बागेवर होणारे विपरीत परिणाम लक्षात घेता केळी संशोधन केंद्राने फेब्रुवारी महिन्यात केळी लागवडीची शिफारस केली आहे. फेब्रुवारीच्या पहिल्या आठवड्यात ५ बाय ५ फूट अंतरावर केळीची लागवड करून शिफारशीप्रमाणे पाणी व पोषक अन्नद्रव्याचे योग्य व्यवस्थापन करावे.

फेब्रुवारी महिन्यात लागवड केलेली केळी पुढच्या जानेवारी- फेब्रुवारीपर्यंत कापणीस तयार होते. उन्हापासून संरक्षणासाठी केळीच्या लागवडीत दोन ओळींच्या मध्ये ताग किंवा धैंचा ही हिरवळीची पिके घ्यावीत. बागे भोवती २ मीटर अंतरावर सजीव कुंपण करण्यासाठी केळी लागवड करते वेळेस शेवरीची लागवड करावी. त्यामुळे वादळी वाऱ्यामुळे केळीची पाने फाटणे व उन्हाळयातील उष्ण व हिवाळ्यातील थंड वाऱ्यापासून बागेचे संरक्षण होते. वाऱ्यामुळे झाडे कोलमडून होणारे आर्थिक नुकसान टळते.

खत व्यवस्थापन

  •   मृग बागेस लागवडी नंतर २१० दिवसांनी जमिनीतून द्यावयाची नत्राची मात्रा ३६ ग्रॅम प्रति झाड युरियामधून द्यावी. आंतर मशागत करून वाफ्यातील जमीन भुसभुसीत ठेवावी. झाडांना मातीने आधार द्यावा.
  •   नवीन कांदे बागेसाठी खतांचा दुसरा हप्ता ८२ ग्रॅम नत्र युरियामधून द्यावा. मृग तसेच कांदेबागेसाठी दुसऱ्या आठवड्यापासून १७ ते २८ आठवड्यापर्यंत ठिंबक सिंचनातून १ हजार झाडांसाठी १३ किलो युरिया प्रति आठवडा व ८.५ किलो म्युरेट आॅफ पोटॅश प्रति आठवडा द्यावा.

पाणी व्यवस्थापन
पाण्यातील एकूण विद्राव्य क्षारांचे प्रमाण, सामू, सोडियमचे गुणोत्तर व पिकांची विम्लता सहन करण्याची शक्ती इ. घटकांवर पाण्याची प्रतवारी अवलंबून असते आणि पिकाची पाण्याची गरज ही पिकाच्या वाढीची अवस्था, जमिनीचा प्रकार तसेच हंगाम यावर अवलंबून असते. या महिन्यात मृग तसेच कांदे बागेला लागवडी नंतर ५ ते ९ महिन्यापर्यंत ९ ते ११ लिटर पाणी प्रति झाड प्रति दिवस याप्रमाणे ठिंबक सिंचनातून द्यावे.

फळाची गुणवत्ता वाढण्यासाठी

  •     या महिन्यात मृग बाग केळी निसवण्यास सुरवात होईल. अशा निसवलेल्या घडातील पूर्ण फण्या उमलल्यानंतर त्याचे केळ फूल वेळीच कापावे व बागेबाहेर नेऊन नष्ट करावे. केळी फणीवरील केळपत्री अलगद काढावी.
  •     घडावर ५० ग्रॅम (०.५ टक्के) पोटॅशिअयम डाय हायड्रोजन फॉस्फेट अधिक १०० ग्रॅम (१ टक्के) युरिया अधिक १० मिलि स्टीकर मिसळून फवारणी करावी.
  •     निर्यातयोग्य केळी मिळण्यासाठी घडावर ८ ते १० फण्या ठेवून घडाची विरळणी करावी. घडाचे व घडदांड्याचे सरंक्षण होण्यासाठी घडावर ६ टक्के सच्छिद्रता असलेल्या पांढऱ्या स्कर्टिंग बॅगने घड झाकावा. पिशवीचे वरील तोंड दांड्याला बांधावे तर खालील तोंड मोकळे सोडावे.

करपा रोगाचे नियंत्रण  

  • रोगग्रस्त पानाचा भाग किंवा रोगग्रस्त पाने कापून बागेबाहेर नेऊन नष्ट करावीत.
  • फवारणी ः  प्रति लिटर पाणी
  • मॅन्कोझेब २.५ ग्रॅम किंवा कार्बेन्डाझिम १ ग्रॅम किंवा प्रॉपिकोनॅझॉल १ मिलि.

फुलकिडीचे नियंत्रण  

  •  केळी निसवत असताना केळ कमळात फुलकिड्यांचा प्रादुर्भाव होतो. फुलकिडे फळाची साल खरवडतात. त्यामुळे फळावर लालसर डाग दिसतात, फळांची प्रत खालावते. त्यामुळे फुलकिडीच्या नियंत्रणासाठी व्हर्टिसिलियम लेकॅनी या जैविक बुरशीनाशकाची ३ ग्रॅम प्रति लिटर पाण्यात मिसळून घडावर फवारणी करावी किंवा
  •  निंबोळीवर आधारित कीडनाशक(१०००० पीपीएम अझाडिरेक्टीन) पाच मिलि प्रतिलिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.
  •  घड निसवतेवेळी ॲसिटामीप्रीड १.२५ ग्रॅम प्रति दहा लिटर पाण्यात मिसळून (नॅपसॅक पंपासाठीचे प्रमाण) फवारणी करावी.

प्रा. के. बी पवार, ९८२२४४३६९२
(केळी संशोधन केंद्र, जळगाव)

टॅग्स

इतर कृषी सल्ला
आव्हानाला सामोरे जाण्यासाठी शेतकरी...हवामान बदलाच्या समस्येला सामोरे जाण्यासाठी शेतकरी...
असे करा ज्वारीवरील खोडकिडीचे नियंत्रण..ज्वारी हे मानवी खाद्य आणि पशुखाद्यासाठी कडबा अशा...
..हे आहेत सुपीकता, उत्पादकतेवर परिणाम...पिके मोठ्या प्रमाणावर जमिनीमधून नत्र आणि पालाश...
दर्जेदार केळी उत्पादनाचे तंत्रकेळी घडातील फळांच्या आकारात एकसमान बदल होऊन घड...
असे करा रुगोज चक्राकार पांढरी माशीचे...थंडी वाढू लागल्यानंतर कडाक्याच्या थंडीला सुरुवात...
मत्स्यपालन : तंत्र बायोफ्लॉक उत्पादनाचे...फ्लॉकची इष्टतम पातळी ही संवर्धनयोग्य माश्यांच्या...
या आठवड्यात ढगाळ, थंड, कोरडे हवामान...महाराष्ट्राच्या मध्य भागावर पूर्व व पश्‍चिम...
सुधारित पद्धतीने करा हळद काढणीसर्वसाधारणपणे जातीपरत्वे हळद काढण्यास ७ ते ९...
असे करा संत्रा बागेत आंबिया बहरासाठी खत...संत्रा-मोसंबी बागेपासून आर्थिक उत्पादन...
कृषी सल्लावाल  फुलोरा अवस्था वाल पिकावरील शेंगा...
तुरीवरील शेंगमाशीचे नियंत्रणतूर हे महाराष्ट्रातील प्रमुख डाळवर्गीय पीक आहे....
भविष्यासाठी नद्या जपण्याची गरजप्रत्यक्ष जीवनामध्ये हवामानाचे विविध बदल जाणवून...
फळबागेत आच्छादन कराफळपिकांमध्ये साधारणपणे १० अंश सेल्सिअसपेक्षा...
अशी करा नवीन द्राक्ष लागवडीची तयारीद्राक्ष लागवडीसाठी हा कालावधी महत्त्वाचा आहे....
राज्यात थंडीचे प्रमाण सामान्य राहील सह्याद्री पर्वतरांगांवर हवेचा दाब १०१४...
एल निनो म्हणजे नेमके काय ?हवामानाविषयी माहितीमध्ये सातत्याने ऐकू येणाऱ्या...
गारपीटग्रस्त संत्रा बागेसाठी उपाययोजनामराठवाड्यातील काही भागांसह विदर्भात पुन्हा पाऊस व...
असे करा आंब्यावरील तुडतुड्यांचे नियंत्रणलांबलेल्या पावसामुळे आंबा पिकातील पालवीचा कालावधी...
असे करा वाढीच्या अवस्थेनुसार गहू...गव्हाच्या अधिक उत्पादनासाठी योग्य पाणी...
असे करा गव्हावरील तांबेरा रोगाचे...गहू पिकाचा हंगाम सुरू होऊन दोन महिने उलटून गेले...