agricultural stories in Marathi, management of grape vine in high temperature | Agrowon

द्राक्ष बागेचे वाढत्या तापमानातील व्यवस्थापन
डॉ. आर. जी. सोमकुंवर
गुरुवार, 25 एप्रिल 2019

नव्या आणि जुन्या द्राक्ष बागांचा विचार केला असता येत्या आठवड्यामध्ये उपलब्ध वातावरणाचा आढावा घेऊन नियोजन करणे फायद्याचे ठरू शकते. पुढील आठ दिवसांमध्ये सर्व भागामध्ये थोडे अधिक ढगाळ वातावरण राहण्याची शक्यता आहे. या काळात बागेतील तापमान ३ ते ४ अंश सेल्सिअसने वाढण्याची शक्यता आहे. सर्वच भागामध्ये १० ते ११ तास सूर्यप्रकाश उपलब्ध असेल. सांगली, सोलापूर, उस्मानाबाद या भागामध्ये ढगाळ वातावरण अधिक राहण्याची शक्यता असून, त्यामुळे तापमान कमी होऊ शकेल. थोडक्यात या भागामध्ये खरड छाटणी झालेल्या बागेमध्ये डोळे फुटण्याकरिता अडचणी येणार नाही. जत, मिरज व अथणी भागामध्ये सोमवार, मंगळवार (ता.

नव्या आणि जुन्या द्राक्ष बागांचा विचार केला असता येत्या आठवड्यामध्ये उपलब्ध वातावरणाचा आढावा घेऊन नियोजन करणे फायद्याचे ठरू शकते. पुढील आठ दिवसांमध्ये सर्व भागामध्ये थोडे अधिक ढगाळ वातावरण राहण्याची शक्यता आहे. या काळात बागेतील तापमान ३ ते ४ अंश सेल्सिअसने वाढण्याची शक्यता आहे. सर्वच भागामध्ये १० ते ११ तास सूर्यप्रकाश उपलब्ध असेल. सांगली, सोलापूर, उस्मानाबाद या भागामध्ये ढगाळ वातावरण अधिक राहण्याची शक्यता असून, त्यामुळे तापमान कमी होऊ शकेल. थोडक्यात या भागामध्ये खरड छाटणी झालेल्या बागेमध्ये डोळे फुटण्याकरिता अडचणी येणार नाही. जत, मिरज व अथणी भागामध्ये सोमवार, मंगळवार (ता. २९, ३०) रोजी अल्प प्रमाणात पावसाची शक्यता असेल किंवा पावसाळी वातावरण होईल. अशा स्थितीमध्ये या पूर्वी छाटणी केलेल्या बागेमध्ये आता सबकेन तयार झाले असल्यास पाने जुने होण्याची स्थिती असेल. या वेळी कॅनोपीमध्ये भुरी रोगाची समस्या वाढू शकते.

जास्त तापमान वाढत असलेल्या भागामध्ये आर्द्रतेचे प्रमाण फारच कमी राहील. उदा. नाशिक भागात ४२ अंश सेल्सिअसच्या पुढे तापमान वाढण्याची शक्यता दिसते. या वेळी वातावरणातील आर्द्रता २५ ते ३० टक्क्यांपर्यंतच असेल. या भागामध्ये खरड छाटणीनंतर डोळे फुटणे अडचणीचे होईल. अशा वेळी ओलांड्यावर पाण्याची फवारणी करणे, बागेत शेडनेटचा वापरणे अशा गोष्टी महत्त्वाच्या ठरतील. ज्या बागेमध्ये पाणी कमी उपलब्ध आहे, अशा ठिकाणी ७ ते ८ पाने अवस्थेपासून ताणरोधकांची फवारणी महत्त्वाची असेल. वाढलेल्या तापमानामुळे बाष्पीभवनाचा वेग (१० ते ११.३ मि.लि.) जास्त असेल. बागेतील पाण्याची गरज वाढेल. ही परिस्थिती सोलापूर, जालना, लातूर भागामध्ये दिसून येण्याची शक्यता असून, बागेचे उन्हापासून संरक्षणासाठी प्रयत्न करावेत.

नवीन रिकट घेतलेल्या बागेमध्ये काही ठिकाणी झाडे अचानक सुकताना दिसून येतील. पाने सुकणे किंवा पूर्ण वेल अचानक सुकण्याची समस्याही दिसून येईल. हलक्या जमिनी किंवा पाणी कमी असलेल्या ठिकाणी ही समस्या आढळेल. पाणी कमी असल्याच्या स्थितीमध्ये वाढ नियंत्रणात राहते. याचा अर्थ वेलीमध्ये सायटोकायनीनचे प्रमाण जिब्रलीन्सपेक्षा जास्त असते. वेलीवर ओलांडा तयार होत असताना त्यात सूक्ष्म घडनिर्मिती व्हावी, या उद्देशाने आपण ६ बीए व युरासीलची फवारणी जास्त प्रमाणात करतो. यासोबत बाजारातील उपलब्ध पोषक घटकांचाही वापर केला जातो. परिणामी वेलीमध्ये आधीच वाढलेल्या सायटोकायनीनमध्ये पुन्हा भर पडते. त्याचे परिणाम काडीवर गाठी दिसतील. काडी काही ठिकाणी फुगलेली दिसेल, तर काही ठिकाणी पाने अचानक सुकताना दिसून येतील. जास्त तापमान वाढत असलेल्या बागेमध्ये हे प्रमाण जास्त दिसेल.

या समस्येवरील उपाययोजना

  • बागेमध्ये पाणी एकतर सकाळी किंवा सायंकाळी देणे.
  • संजीवकांची फवारणी जास्त प्रमाणात टाळणे. सूर्यप्रकाश पुरेसा असल्यामुळे या वेळी संजीवकाची फारशी गरज नाही.
  • काडीची वाढ कमी प्रमाणात होत आहे. अशा बागेमध्ये नत्राचा पुरवठा थोड्या फार जास्त प्रमाणात वाढवावा. यासोबत १ ते २ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी याप्रमाणे सायंकाळच्या वेळी युरियाची फवारणी करावी.

इतर ताज्या घडामोडी
औरंगाबादेत फ्लॉवर १८०० ते ३००० रुपये...औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
सांगली जिल्हा दुष्काळाच्या छायेतसांगली : पावसाळ्याचा दीड महिन्याचा कालावधी लोटला...
मराठवाड्यातील २६६ मंडळांमध्ये पाऊसऔरंगाबाद/नांदेड ः मराठवाड्यातील ८ जिल्ह्यांतील ६३...
पावसाच्या आगमनाने नाशिकमधील शेतकरी...नाशिक : जिल्ह्यात पावसाने दडी मारल्याने...
पशुसंवर्धन विकासासाठी ७०० कोटींचा निधी...कोल्हापूर  : राज्यातील पशुसंवर्धन विकासाला...
मराठवाड्यातील पावणेनऊ लाखांवर शेतकरी...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील आठही जिल्ह्यांतील...
विद्यार्थी, शेतकरीप्रश्नी ‘स्वाभिमानी’...बुलडाणा  : जिल्ह्यातील शेतकरी अनेक समस्यांना...
बारामतीत मुसळधार पाऊसपुणे  : जिल्ह्याच्या कोरडवाहू भागात असलेल्या...
नगर जिल्ह्यातील सहा महसूल मंडळांत...नगर : जिल्ह्यातील ३५ महसूल मंडळांत शनिवारी जोरदार...
कोणत्याही तंत्रज्ञानाचा डोळस स्वीकार...औरंगाबाद   : कोणत्याही तंत्रज्ञानाचा...
विधानसभा निवडणुकीत महायुतीने  २२० जागा...मुंबई  : आगामी विधानसभा निवडणुकीत महायुतीने...
सोलापूर जिल्ह्यात १७ हजार हेक्टर...सोलापूर ः गेल्या दोन वर्षांपासून सोलापूर जिल्हा...
नाशिक जिल्ह्यातील ४१ हजार हेक्टरवरील...नाशिक : जिल्ह्यात लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव...
मराठवाड्यात ४१ हजार हेक्टरवरील मक्यावर...औरंगाबाद : अमेरिकन लष्करी अळीने औरंगाबाद व जालना...
सांगली जिल्ह्यात अमेरिकन लष्करी अळीने...सांगली ः जिल्ह्यात मक्यावर अमेरिकन लष्करी अळीचा...
लष्करी अळीच्या प्रादुर्भावाने नगर...नगर   ः गेल्या वर्षभरात दुष्काळाशी...
मोताळा, देऊळगावराजा तालुक्यात शंभर...बुलडाणा : खरिपात विदर्भात मका उत्पादनात...
साताऱ्यात अकराशे हेक्टरवरील मका पिकावर...सातारा : जिल्ह्यातील पूर्व भागात दुष्काळाची...
इंदापूर तालुक्यात अडीचशे हेक्टरवर...पुणे   ः गेल्या काही दिवसांपासून...
गुलटेकडीत टोमॅटोचे आवकेसह दरही वाढलेपुणे ः गेल्या आठ दिवसांत पावसाने दिलेल्या...