agricultural stories in Marathi, Management of Viral Infection in Tomato | Agrowon

टोमॅटोतील विषाणूजन्य रोगांचे एकात्मिक व्यवस्थापन

 डॉ. तानाजी नरुटे, डॉ. नारायण मुसमाडे, डॉ. विकास भालेराव
बुधवार, 15 सप्टेंबर 2021

टोमॅटोतील विषाणूजन्य रोगांची लक्षणे मागील भागामध्ये पाहिली. या भागामध्ये रोगांचे एकात्मिक व्यवस्थापन करण्यािविषयी माहिती घेऊ.

अ) प्रतिबंधात्मक किंवा पूर्वनियंत्रण ः 

  •   विषाणूजन्य रोग प्रतिकारक किंवा सहनशील जातीचे बियाणे निवडावे.
  •   रोप लागवडीपूर्वी इमिडाक्लोप्रिड (१७.८ एस.एल) ०.४ मिलि प्रति लिटर पाणी या द्रावणात रोपांची मुळे १०-१५ मिनिटे बुडवावीत.
  •   बियाण्याची पेरणी झाल्यानंतर ६०-१०० मेश नायलॉन नेट किंवा पांढरे पातळ मलमल कापड २ मीटर उंचीपर्यंत मच्छरदाणीसारखे गादीवाफ्यास लावावे. यामुळे रोगाचा प्रसार करणाऱ्या किडीपासून रोपांचे संरक्षण होईल.
  •   ज्या परिसरात किंवा शेतात वर्षानुवर्षं तिन्ही हंगामात टोमॅटो पीक घेतले जाते, अशा ठिकाणी रोग व किडी प्रस्थापित झालेल्या असतात. त्यांची साखळी तोडण्यासाठी पिकांची फेरपालटाशिवाय पर्याय नसतो. पीक फेरपालटीचे नियोजन करावे. 
  •   लागवडीपूर्वी २५-३० दिवस अगोदर टोमॅटो शेताभोवती सर्व बाजूने ५-६ ओळी मका पेरावा. पांढऱ्या माशीला काही प्रमाणात अटकाव होतो. 
  •   लागवडीवेळी वाफ्यावर पांढरा, पिवळा, काळा किंवा निळ्या प्लॅस्टिक पेपरचे आच्छादन करावे. यामुळे पांढऱ्या माशीचे प्रमाण कमी राहत असल्याचे निष्कर्ष आहेत.
  •   रसशोषक किडींच्या नियंत्रणासाठी पिवळे चिकट सापळे ठरावीक अंतरावर लावावेत. (एकरी ३० ते ३५)  
  •   पीत तणविरहित स्वच्छ ठेवावे. 
  •   टोमॅटोभोवती यजमान पिकांची लागवड टाळावी.

ब) उपचारात्मक नियंत्रण 
  विषाणूजन्य रोगाची लक्षणे दिसताच रोगग्रस्त झाडे उपटून नष्ट करावीत. 
  रस शोषक किडींच्या प्रादुर्भावावर लक्ष ठेवून थोडाही प्रादुर्भाव दिसताच वनस्पतिजन्य, जैविक किंवा रासायनिक कीडनाशकांच्या फवारणीचे नियोजन करावे.

जैविक नियंत्रणासाठी, 
  व्हर्टिसिलियम लेकॅनी ५ ग्रॅम किंवा मेटॅऱ्हाझीयम ॲनीसोप्ली (१.१५ डब्ल्यू.पी.) ५ ग्रॅम प्रति लिटर. वातावरणात आर्द्रता अधिक असताना व संध्याकाळी फवारणी फायदेशीर.

पांढरी माशीच्या नियंत्रणासाठी, 
प्रमाण प्रति ५०० लिटर पाणी प्रति हेक्टर.
  इमिडाक्लोप्रीड (१७.८% एस.एल.) १५० मिलि किंवा 
  स्पायरोमेसिफेन (२२.९०% एस.सी.) ६२५ मिलि किंवा 
  थायामेथोक्झाम (२५% डब्ल्यू.जी.) २०० ग्रॅम किंवा 
  इमिडाक्लोप्रिड (७०% डब्ल्यू.जी.) ९०० ग्रॅम किंवा 
  डायफेन्थ्यूरॉन (५०% डब्ल्यू.पी.) ६०० ग्रॅम किंवा 
  प्रॉपरगाईट (५०%) अधिक बायफेंथ्रीन (५% डब्ल्यू / डब्ल्यू. एस. इ.) (संयुक्त कीटकनाशक) ११०० मिलि. 
कीडनाशक बदलून पुढील फवारणी करावी.
 
फुलकिडे  नियंत्रणासाठी,
प्रमाण प्रति ५०० लिटर पाणी प्रति हेक्टर.
  इमिडाक्लोप्रिड (७०% डब्ल्यू.जी.) ९० ग्रॅम किंवा 
  सायंॲण्ट्रानिलिप्रोल (१०.२६% ओ.डी.) ९०० मिलि किंवा 
  थायामेथोक्झाम (७०% डब्ल्यू.एस.) ६०० मिलि किंवा 
  थायामेथोक्झाम (१२.६०%) अधिक लॅम्बडा सायहॅलोथ्रीन (९.५० % झेड. सी.) (संयुक्त कीटकनाशक) १२५ मिलि.

मावा  नियंत्रणासाठी, 
प्रमाण प्रति ५०० लिटर पाणी प्रति हेक्टर.
  थायामेथोक्झाम (७०% डब्ल्यू.एस.) ६०० मिलि किंवा 
  डायमिथोएट (३०% ईसी) ९९० मिलि. 
  फळांची शेवटची तोडणी झाल्यानंतर झाडे उपटून नष्ट करावीत. रोगग्रस्त पीक शेतात तसेच राहिल्यास नवीन लागवड केलेल्या पिकावर किडी व रोगांचा संसर्ग वाढतो. 

- डॉ. तानाजी नरुटे,  ९४२२३९२३७०
(वनस्पती रोगशास्त्र व कृषी अणुजीवशास्त्र विभाग, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी, महाराष्ट्र )


इतर कृषी सल्ला
जुन्या आंबा बागेचे पुनरुज्जीवनआंबा बागेचे पुनरुज्जीवन म्हणजे छाटणीकरून झाडाचा...
द्विदल पिकांसाठी रायझोबिअम जीवाणू...पेरणीपूर्वी  बीजप्रक्रिया करण्यासाठी...
शेतकरी नियोजन : पीक संत्राशेतकरी : ऋषिकेश सोनटक्के गाव : टाकरखेडा...
राज्यात आठवडाभर पावसात उघडीपीची शक्‍यताया आठवड्यात औरंगाबाद, गडचिरोली, वर्धा, गोंदिया,...
भरड धान्ये : पोषक तत्त्वांचे आगरभारताच्या शिफारशीनुसार संयुक्त राष्ट्राने २०२३ हे...
कंपन्यांच्या माध्यमातून शाश्‍वत...अजूनही शाश्‍वत मूल्यसाखळी विकसित झालेली नाही....
देशावर लाटणं फिरवणारा कंबोडियन पोळपाटभगवान विष्णूच्या या देशात मी माझ्या बाईकवरून...
शेतकरी नियोजन : पीक कापूसशेतकरी : गणेश श्‍यामराव नानोटे गाव : ...
कृषी सल्ला (कपाशी, सोयाबीन, तूर, वांगी...कपाशी फुले उमलणे ते बोंड धरणे बागायती...
तंत्र रब्बी ज्वारी लागवडीचे...कोरडवाहू रब्बी ज्वारी पेरणी १५ सप्टेंबर ते १५...
कृषी सल्ला (खरीप भात, चिकू, नारळ, हळद)खरीप भात  दाणे भरण्याची अवस्था (हळव्या...
रब्बी ज्वारीची पूर्वतयारीरब्बी हंगामात ज्वारीची पेरणी वेळेवर करण्यासाठी...
लिंबूवर्गीय फळपिकांतील तपकिरी फळकूज...सद्यःस्थितीत पावसाची रिमझिम, अपुरा सूर्यप्रकाश,...
द्राक्ष बागेत हंगामापूर्वी करावयाची...सध्या फळछाटणीचा कालावधी सुरू असून, येत्या हंगामात...
टोमॅटोतील विषाणूजन्य रोगांचे एकात्मिक... अ) प्रतिबंधात्मक किंवा पूर्वनियंत्रण ः...
टोमॅटोवरील विषाणूजन्य रोगांची ओळखसातत्याने बदलणारे तापमान व अनुकूल वातावरणामुळे...
शेतकरी नियोजन पीक : आंबाशेतकरी : रजनीकांत मनोहर वाडेकर. गाव : ...
रक्तक्षय होण्याची कारणे अन् उपाययोजना...मुलांच्या वाढीच्या काळात, स्त्रियांच्या गरोदरपणात...
जाणून घ्या भाजीपाला पिकांच्या काढणीच्या...योग्य वेळी आणि योग्य पद्धतीने काढणी केल्यास...
निसर्गाचा सन्मान केला तर साथ मिळतेच...कर्नाटक हे ३१ जिल्ह्यांचे आणि भौगोलिकदृष्ट्या...