agricultural stories in Marathi, medical use of Malabar Ebony | Agrowon

जुलाब, हगवणीवर टेंभुरणी उपयुक्त
अश्विनी चोथे
शनिवार, 30 मार्च 2019

टेंभुरणीचे झाड शेताच्या बांधावर तसेच माळरानावर उंच वाढलेले आढळतात. महाराष्ट्रात रायगड, ठाणे, पालघर, नाशिक, नगर, सातारा तसेच विदर्भातील काही भागांत याचे वृक्ष जंगलात वाढलेले दिसतात.

टेंभुरणीचे झाड शेताच्या बांधावर तसेच माळरानावर उंच वाढलेले आढळतात. महाराष्ट्रात रायगड, ठाणे, पालघर, नाशिक, नगर, सातारा तसेच विदर्भातील काही भागांत याचे वृक्ष जंगलात वाढलेले दिसतात.

  • स्थानिक नाव    :     टेंबुरणी, टेंभुरुन, टेभ्रूनी,
  •             तेंदू , टेमरू, टेंभूरणी   
  • शास्त्रीय  नाव    : Diospyros                 melanoxylon Roxb.
  • इंग्रजी नाव     :     Malabar Ebony,  Ebony Persimmon,      East Indian Ebony       Coromandel Ebony,    Black Ebony, Ebony,        
  • संस्कृत नाव     :     दीर्घपत्रक, तिंदुका        
  • कुळ    :     Ebenaceae       
  • उपयोगी भाग    :     पिकलेली फळे        
  • उपलब्धीचा काळ    :     एप्रिल-जून          
  • झाडाचा प्रकार    :     झाड       
  • अभिवृद्धी     :     बिया        
  • वापर    :     पिकलेले फळे खाण्यासाठी

वनस्पतीची ओळख  

  • टेंभुरणीची पानझडी वृक्ष साधारण २० ते २५ मीटर उंच १.६ ते २ मीटर घेराचे वाढतात.
  • झाडाची साल चॉकलेटी किंवा काळ्या रंगाची असून, तडे गेलेली असते. झाडाला अनेक फांद्या असून पाने साधी, एका आड एक येणारी, दोन्ही बाजूने मऊसर,  २० ते ३०  सें.मी लांब व ३ ते ५ सें.मी रुंद असून फिक्कट हिरव्या रंगाची असतात.
  • पाने बिडी बनवण्यासाठी वापरली जातात. फुले लहान, १ ते १.५ सें.मी लांब, फिक्कट पिवळ्या रंगाची असून पानाच्या बेचक्यातून येणारी असतात.
  • फळे गोल, हिरवी, चेंडूच्या आकाराची, पिकल्यावर आकर्षक नारंगी रंगाची, आतील गर पिवळा आणि खाण्यासाठी योग्य असतात. बिया ६ ते ८, चकाकणाऱ्या, चॉकलेटी रंगाच्या असतात.
  • औषधी उपयोग
  • टेंभुरणीची कच्ची फळे जुलाब, हगवण यांसारख्या आजारांवर उपयुक्त आहे.

तोंड आल्यावरही कच्च्या फळांचा उपयोग केला जातो.
टीप : पिकलेली फळे खाण्यासाठी वापरतात. तर काही भागांत पानांचा वापर विडी बनवण्यासाठी केला जातो. औषधी उपचार तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानेच करावेत.

फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
सरपंच ग्रामसंसद महासंघाच्या...अकोला  ः शेगाव येथे नुकत्याच झालेल्या राज्य...
सातारा जिल्ह्यातील चार साखर...सातारा  : गाळप हंगामातील ऊस उत्पादकांची...
‘आदिनाथ'च्या कामगारांचे पगारासाठी ‘...सोलापूर : आदिनाथ साखर कारखान्याकडून ४१ महिने...
उजनी कालवा फुटला, पिके उद्‌ध्वस्तमोहोळ, जि. सोलापूर : उजनी धरणाचा डावा कालवा मोहोळ...
आधुनिक तंत्रांचा वापर करून स्मार्ट शेती...अकोला : ऊतिसंवर्धित हळद रोपांची निर्मिती आणि...
सांगली जिल्ह्यात अजूनही ९१ टॅंकर सुरूचसांगली  ः जिल्ह्यात एप्रिल महिन्यापासूनच...
सिंधुदुर्गातील वृद्ध दाम्पत्यावर...सिंधुदुर्ग  ः पाळीव कुत्र्याला वाचविण्यासाठी...
पुणे जिल्ह्यात २१ ऑक्टोबर रोजी मतदानपुणे : ‘‘विधानसभा निवडणुकीत पुणे जिल्ह्यात शहरी...
अखेर बगाजी सागर ‘ओव्हर फ्लो’धामणगाव रेल्वे, जि. अमरावती  : अमरावती आणि...
'स्मार्ट' मुख्यालयाला मिळाली नवी जागापुणे :  राज्याच्या स्मार्ट प्रकल्पाच्या...
सोलापूर जिल्ह्यात मका लष्करी अळीने केला...सोलापूर ः दुष्काळातही जेमतेम पाण्यावर यंदा...
तुरळक ठिकाणी जोरदार पाऊस पुणे ः उत्तर, दक्षिण महाराष्ट्रात कमी दाबाचे...
अकोला जिल्ह्यात तीन तालुक्यांत अतिवृष्टीअकोला ः मागील २४ तासांत अकोला जिल्ह्यात दमदार...
डॉ. नानासाहेब परुळेकर स्मृती पुरस्कार...पुणे ः डॉ. परुळेकर जयंतीनिमित्त ‘सकाळ माध्यम...
कर्जमाफी, ऊसबिलासाठी शेतकऱ्यांचा एल्गारनवी दिल्ली : शेतकरी कर्जमाफी, थकीत ऊसबिल,...
पाण्याच्या उपलब्धतेनुसार पीकरचना करावी...नाशिक  : पाण्याच्या उपलब्धतेनुसार पीकरचना...
औरंगाबादमध्ये कांदा १५०० ते ४४०० रुपये...औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
मराठवाड्यातील ११ मंडळांत जोरदार पाऊसऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील ४२१ मंडळांपैकी ३८४...
`प्रक्रिया उत्पादनांवरील १२ टक्के...रत्नागिरी : कोकणातील फळ उद्योगांसाठी...
सांगली जिल्हा बॅंकेच्या ऑनलाइन परिक्षा...सांगली : जिल्हा बॅंकेतील कनिष्ठ लिपिक पदाच्या...