agricultural stories in Marathi, medical use of Malabar Ebony | Agrowon

जुलाब, हगवणीवर टेंभुरणी उपयुक्त

अश्विनी चोथे
शनिवार, 30 मार्च 2019

टेंभुरणीचे झाड शेताच्या बांधावर तसेच माळरानावर उंच वाढलेले आढळतात. महाराष्ट्रात रायगड, ठाणे, पालघर, नाशिक, नगर, सातारा तसेच विदर्भातील काही भागांत याचे वृक्ष जंगलात वाढलेले दिसतात.

टेंभुरणीचे झाड शेताच्या बांधावर तसेच माळरानावर उंच वाढलेले आढळतात. महाराष्ट्रात रायगड, ठाणे, पालघर, नाशिक, नगर, सातारा तसेच विदर्भातील काही भागांत याचे वृक्ष जंगलात वाढलेले दिसतात.

  • स्थानिक नाव    :     टेंबुरणी, टेंभुरुन, टेभ्रूनी,
  •             तेंदू , टेमरू, टेंभूरणी   
  • शास्त्रीय  नाव    : Diospyros                 melanoxylon Roxb.
  • इंग्रजी नाव     :     Malabar Ebony,  Ebony Persimmon,      East Indian Ebony       Coromandel Ebony,    Black Ebony, Ebony,        
  • संस्कृत नाव     :     दीर्घपत्रक, तिंदुका        
  • कुळ    :     Ebenaceae       
  • उपयोगी भाग    :     पिकलेली फळे        
  • उपलब्धीचा काळ    :     एप्रिल-जून          
  • झाडाचा प्रकार    :     झाड       
  • अभिवृद्धी     :     बिया        
  • वापर    :     पिकलेले फळे खाण्यासाठी

वनस्पतीची ओळख  

  • टेंभुरणीची पानझडी वृक्ष साधारण २० ते २५ मीटर उंच १.६ ते २ मीटर घेराचे वाढतात.
  • झाडाची साल चॉकलेटी किंवा काळ्या रंगाची असून, तडे गेलेली असते. झाडाला अनेक फांद्या असून पाने साधी, एका आड एक येणारी, दोन्ही बाजूने मऊसर,  २० ते ३०  सें.मी लांब व ३ ते ५ सें.मी रुंद असून फिक्कट हिरव्या रंगाची असतात.
  • पाने बिडी बनवण्यासाठी वापरली जातात. फुले लहान, १ ते १.५ सें.मी लांब, फिक्कट पिवळ्या रंगाची असून पानाच्या बेचक्यातून येणारी असतात.
  • फळे गोल, हिरवी, चेंडूच्या आकाराची, पिकल्यावर आकर्षक नारंगी रंगाची, आतील गर पिवळा आणि खाण्यासाठी योग्य असतात. बिया ६ ते ८, चकाकणाऱ्या, चॉकलेटी रंगाच्या असतात.
  • औषधी उपयोग
  • टेंभुरणीची कच्ची फळे जुलाब, हगवण यांसारख्या आजारांवर उपयुक्त आहे.

तोंड आल्यावरही कच्च्या फळांचा उपयोग केला जातो.
टीप : पिकलेली फळे खाण्यासाठी वापरतात. तर काही भागांत पानांचा वापर विडी बनवण्यासाठी केला जातो. औषधी उपचार तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानेच करावेत.


फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
असे करा जनावरांतील पोटफुगीला प्रतिबंधसर्वच मोसमामध्ये चांगल्या प्रतीचा चारा मिळेल अशी...
खानदेशात बाजरीचे क्षेत्र वाढणारजळगाव ः खानदेशात बाजरीचे क्षेत्र यंदा सुमारे...
बुलडाणा जिल्हा संपन्न करण्यासाठी...बुलडाणा  ः ‘‘जिल्ह्याच्या सर्वांगिण...
शेतकऱ्यांचे प्रश्न सोडविण्यासाठी शासन...नाशिक  : शेतकऱ्याला तातडीची मदत मिळावी,...
शरद पवार हेदेखील पंतप्रधान होऊ शकतात :...नाशिक : केंद्राने सूडबुद्धीने शरद पवार यांना...
रत्नागिरी जिल्हा परिषदेत रिक्तपदांमुळे...रत्नागिरी : मंजूर पदांपेक्षा रिक्त पदांची संख्या...
मराठवाड्यात ज्वारीवर चिकटा, मावा;...औरंगाबाद :  औरंगाबाद, जालना व बीड या...
शिवभोजन थाळी योजनेचे पुण्यात उद्‌घाटन पुणे : शासनाच्या अन्न, नागरीपुरवठा व ग्राहक...
शेतकऱ्यांच्या विकासासाठी सरकार कटिबद्ध...नगर  ः  शेतकरी केंद्रबिंदू मानून राज्य...
पुणे बाजार समितीत भाजीपाल्याचे दर स्थिरपुणे  ः पुणे बाजार समितीच्या शनिवार (ता. २५...
सातारा जिल्ह्यातील प्रलंबित सिंचन...सातारा  : प्रलंबित असलेले जिल्ह्यातील सिंचन...
बाजार समिती निवडणुकीत शेतकऱ्यांना ...नाशिक  : कृषी उत्पन्न बाजार समित्यांच्या...
पीकविमा योजना प्रभावीपणे राबविण्यासाठी...मुंबई : अडचणीत असलेल्या शेतकऱ्यांना...
पुण्यात कृषी आयटीआय संस्था सुरू करणार...पुणे : कृषी, सहकार, उद्योग विभागाला चालना...
मराठवाड्यातील पाणीप्रश्नाबाबत...औरंगाबाद  : कुणावर आक्षेप घेण्यासाठी नव्हे;...
पद्मश्री जाहीर होताच हिवरेबाजारमध्ये...नगर ः आदर्श गाव संकल्प व प्रकल्प समितीचे...
हिवाळी हंगामात पौष्टिक चाऱ्यासाठी करा...बरसीम (शास्त्रीय नावः ट्रायफोलियम...
नगरमध्ये गवार, लसणाच्या दरांत सुधारणा...नगर ः नगर कृषी उत्पन्न बाजार समितीत लसूण,...
सोलापुरात हिरवी मिरची, वांगी,...सोलापूर ः सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या...
पुणे जिल्हा परिषदेचा ‘एक पुस्तक' पॅटर्न...पुणे : विद्यार्थ्यांच्या दप्तराचे ओझे कमी...