agricultural stories in Marathi, pomogranate farmer Raju Jathar | Agrowon

सेंद्रिय, रासायनिक खतांच्या संतुलित वापरातून निर्यातक्षम डाळिंब

सुदर्शन सुतार
रविवार, 30 जून 2019

शेतकरी ः राजू जठार
नातेपुते, ता. माळशिरस, जि. सोलापूर
पीक ः डाळिंब
क्षेत्र ः २५ एकर

रासायनिक आणि सेंद्रिय पद्धतीच्या खतांचा संतुलित वापर करत नातेपुते (ता. माळशिरस) येथील राजू जठार हे तरुण शेतकरी सुमारे २५ एकर क्षेत्रावरील डाळिंब बागेचे व्यवस्थापन करत आहेत. खताच्या वापराबाबत जागरूकतेमुळे गेल्या दहा वर्षांपासून डाळिंबाची उत्पादकता आणि गुणवत्ता त्यांनी टिकवून ठेवली आहे. आज स्थानिक बाजारासह युरोप बाजारातही त्यांच्या डाळिंबाला चांगली मागणी आहे.

शेतकरी ः राजू जठार
नातेपुते, ता. माळशिरस, जि. सोलापूर
पीक ः डाळिंब
क्षेत्र ः २५ एकर

रासायनिक आणि सेंद्रिय पद्धतीच्या खतांचा संतुलित वापर करत नातेपुते (ता. माळशिरस) येथील राजू जठार हे तरुण शेतकरी सुमारे २५ एकर क्षेत्रावरील डाळिंब बागेचे व्यवस्थापन करत आहेत. खताच्या वापराबाबत जागरूकतेमुळे गेल्या दहा वर्षांपासून डाळिंबाची उत्पादकता आणि गुणवत्ता त्यांनी टिकवून ठेवली आहे. आज स्थानिक बाजारासह युरोप बाजारातही त्यांच्या डाळिंबाला चांगली मागणी आहे.

राजू जठार हे पंधरा वर्षांपासून शेती करतात. त्यांच्याकडे मध्यम जमिनीत २५ एकर डाळिंब आहे. डाळिंबातील बहाराचे योग्य नियोजन, पाणी, खताचे योग्य व्यवस्थापन या तिहेरी सूत्रावर त्यांनी डाळिंबाची उत्पादकता, गुणवत्ता टिकवली आहे. ८ एकर क्षेत्रावरील डाळिंबाची ते निर्यात करतात. दुष्काळासह विविध आपत्तीचा त्यांनाही फटका बसत असला तरी नियोजन आणि सातत्यपूर्ण कामे यातून ते तग धरून आहेत. त्यांच्या रेसिड्यू फ्री डाळिंबाला प्रति किलो १०० रुपयांच्या पुढेच दर मिळतो आहे. डाळिंबातील त्यांच्या या कामगिरीने या परिसरात डाळिंब मार्गदर्शक अशी ओळख बनली आहे.

एकरी १५ टन उत्पादन

डाळिंबासाठी स्थानिक बाजार आणि निर्यात असे वेगवेगळे व्यवस्थापन केले जाते. ८ एकरांमध्ये निर्यातक्षम, तर १७ एकरवरील बाग स्थानिक बाजारासाठी राखून ठेवतात. वास्तविक दोन्ही बागांचे व्यवस्थापन फारसे वेगळे नसले, तरी निर्यातक्षम डाळिंबासाठी त्यांना अधिक लक्ष द्यावे लागते. येथे खत नियोजनासह कीडनाशकांचे अंश राहणार नाहीत, अशा रेसिड्यू फ्री उत्पादनासाठी फवारणीचे नियोजन केले जाते. काटेकोर नियोजनामुळे सर्व क्षेत्रांतून डाळिंबाचे सरासरी १५ टनापर्यंत उत्पादन घेतात. डाळिंबाची निर्यात युरोपमध्ये केली जाते.

खत नियोजन
अ) बहार धरतेवेळी
१) बहार धरतेवेळी सेंद्रिय खतांचे प्रामुख्याने नियोजन केले जाते. त्यात शेणखत ५० किलो आणि कंपोस्ट खत २० किलो, निंबोळी पेंड १ किलो प्रतिझाड दिली जाते. सेंद्रिय खतांसोबत पीएसबी, केएसबी, अॅझोटोबॅक्टर अशा जैविक खतांचा व ट्रायकोडर्मा बुरशीनाशकांचाही वापर केला जातो.
२) बहार धरताना प्रथम नत्र, स्फुरद, पालाश मिश्रखतांचा प्रतिझाड ७०० ग्रॅमचा डोस दिला जातो. त्यानंतर प्रतिझाड २०० ग्रॅम या प्रमाणात दुय्यम अन्नद्रव्ये असणारी खते दिली जातात. त्यानंतर प्रत्येकी १०० ग्रॅम या प्रमाणात सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचा डोस दिला जातो.

ब) कळी सेटिंगनंतर
डाळिंबाची कळी सेटिंग झाल्यानंतर एनपीकेचे प्रमाण प्रतिझाड ३०० ग्रॅम या प्रमाणात ठेवण्यात येते. तर दुय्यम अन्नद्रव्ये २०० ग्रॅम, सूक्ष्म अन्नद्रव्ये १०० ग्रॅम प्रतिझाड या प्रमाणे हप्ता दिला जातो. निंबोळी पेंड ७०० ग्रॅम प्रतिझाड या प्रमाणात देतात. या सोबत जैविक खतांचाही वापर केला जातो.

क) फळवाढीच्या काळात
एनपीके मिश्रखते ३०० ग्रॅम, दुय्यम अन्नद्रव्ये १०० ग्रॅम आणि सूक्ष्म अन्नद्रव्ये १०० ग्रॅम प्रति झाड या प्रमाणे दिले जातात. त्याशिवाय निंबोळी पेंडीचा डोस प्रतिझाड ५०० ग्रॅम या प्रमाणात दिला जातो.
कीड रोगाच्या प्रादुर्भावानुसार रेसिड्यू राहणार नाही, अशा प्रकारे फवारणीचे नियोजन केले जाते.

संपर्क-
राजू जठार, ९९६००५००७१


इतर कृषी सल्ला
नियंत्रण उसावरील खोडकिडीचे सुरू उसाला फेब्रुवारी ते एप्रिलपर्यंत खोडकिडीचा...
द्राक्षबागेतील वेगवेगळ्या अवस्थांनुसार...सध्याच्या परिस्थितीमध्ये द्राक्ष बागेत वेगवेगळ्या...
व्यवस्थापन फळे,भाजीपाला पिकांचेकाही भागांमध्ये गारपीट किंवा जोराचा पाऊस येण्याची...
पीकनिहाय आवश्यक अनुकूल तापमानमहाराष्ट्र राज्य हवामानाच्या समतिशोष्ण या...
उन्हाळी हंगामात शेवगा पिकाचे छाटणी...शेवग्याचे झाड झपाट्याने वाढणारे असून, शेवगा...
पीक वाढीच्या गरजेनुसार अन्नद्रव्ये...माती आणि विविध खतांतून अन्नद्रव्यांचा योग्य...
द्राक्ष सल्ला : सद्यःस्थितीत...सध्याच्या परिस्थितीमध्ये द्राक्ष बागेमध्ये...
..असे करा गारपीटग्रस्त केळीबागेचे...मागील आठवड्यात विदर्भ आणि खानदेशातील अनेक भागांत...
सिंचनापूर्वी तपासा पाणीसिंचनासाठी जास्त प्रमाणात क्षारयुक्त पाणी...
मोसंबीतील फुल-फळगळ आणि उपाययोजनामोसंबीला भरपूर फुले लागतात, फळधारणाही भरपूर होते...
वाढत्या तापमानातील द्राक्ष बागेत...सध्याच्या परिस्थितीमध्ये वेगवेगळ्या वाढीतील...
व्यवस्थापन केळी बागेचे..केळीची वाळलेली पाने (रोगविरहित), उसाचे पाचट,...
कृषी सल्ला (कोकण विभाग)आंबा फळधारणा  फळधारणा झालेल्या आंबा...
कीटकांमधील बदलाचाही अभ्यास आवश्यकहवामानातील विविध घटकांमध्ये होणाऱ्या बदलांचे...
जागतिक हवामान कसे घडते?जागतिक हवामान ही सतत बदलणारी गोष्ट असून, त्यावर...
विदर्भातील हवामानानुसार पिकांचे नियोजनविदर्भाचे कार्यक्षेत्र १९ अंश ०५ अंश ते २१ अंश ४७...
हरभरा पिकावरील तांबेरा रोगाचे असे करा...यंदा मराठवाड्यात उशिरापर्यंत थांबलेल्या पावसामुळे...
कुकुटपालन प्रकल्पाची तांत्रिक...सदाशिवने अंड्यासाठी कुक्कुटपालन हा व्यवसाय...
उन्हाळी मिरची लागवडहिरव्‍या मिरचीला बाजारामध्ये वर्षभर मागणी असते....
असा करा भुईमूग पिकामध्ये जिप्समचा वापरभुईमूग या प्रमुख तेलबिया पिकाच्या उत्पादनवाढीसाठी...