agricultural stories in Marathi, pomogranate farmer Raju Jathar | Agrowon

सेंद्रिय, रासायनिक खतांच्या संतुलित वापरातून निर्यातक्षम डाळिंब

सुदर्शन सुतार
रविवार, 30 जून 2019

शेतकरी ः राजू जठार
नातेपुते, ता. माळशिरस, जि. सोलापूर
पीक ः डाळिंब
क्षेत्र ः २५ एकर

रासायनिक आणि सेंद्रिय पद्धतीच्या खतांचा संतुलित वापर करत नातेपुते (ता. माळशिरस) येथील राजू जठार हे तरुण शेतकरी सुमारे २५ एकर क्षेत्रावरील डाळिंब बागेचे व्यवस्थापन करत आहेत. खताच्या वापराबाबत जागरूकतेमुळे गेल्या दहा वर्षांपासून डाळिंबाची उत्पादकता आणि गुणवत्ता त्यांनी टिकवून ठेवली आहे. आज स्थानिक बाजारासह युरोप बाजारातही त्यांच्या डाळिंबाला चांगली मागणी आहे.

शेतकरी ः राजू जठार
नातेपुते, ता. माळशिरस, जि. सोलापूर
पीक ः डाळिंब
क्षेत्र ः २५ एकर

रासायनिक आणि सेंद्रिय पद्धतीच्या खतांचा संतुलित वापर करत नातेपुते (ता. माळशिरस) येथील राजू जठार हे तरुण शेतकरी सुमारे २५ एकर क्षेत्रावरील डाळिंब बागेचे व्यवस्थापन करत आहेत. खताच्या वापराबाबत जागरूकतेमुळे गेल्या दहा वर्षांपासून डाळिंबाची उत्पादकता आणि गुणवत्ता त्यांनी टिकवून ठेवली आहे. आज स्थानिक बाजारासह युरोप बाजारातही त्यांच्या डाळिंबाला चांगली मागणी आहे.

राजू जठार हे पंधरा वर्षांपासून शेती करतात. त्यांच्याकडे मध्यम जमिनीत २५ एकर डाळिंब आहे. डाळिंबातील बहाराचे योग्य नियोजन, पाणी, खताचे योग्य व्यवस्थापन या तिहेरी सूत्रावर त्यांनी डाळिंबाची उत्पादकता, गुणवत्ता टिकवली आहे. ८ एकर क्षेत्रावरील डाळिंबाची ते निर्यात करतात. दुष्काळासह विविध आपत्तीचा त्यांनाही फटका बसत असला तरी नियोजन आणि सातत्यपूर्ण कामे यातून ते तग धरून आहेत. त्यांच्या रेसिड्यू फ्री डाळिंबाला प्रति किलो १०० रुपयांच्या पुढेच दर मिळतो आहे. डाळिंबातील त्यांच्या या कामगिरीने या परिसरात डाळिंब मार्गदर्शक अशी ओळख बनली आहे.

एकरी १५ टन उत्पादन

डाळिंबासाठी स्थानिक बाजार आणि निर्यात असे वेगवेगळे व्यवस्थापन केले जाते. ८ एकरांमध्ये निर्यातक्षम, तर १७ एकरवरील बाग स्थानिक बाजारासाठी राखून ठेवतात. वास्तविक दोन्ही बागांचे व्यवस्थापन फारसे वेगळे नसले, तरी निर्यातक्षम डाळिंबासाठी त्यांना अधिक लक्ष द्यावे लागते. येथे खत नियोजनासह कीडनाशकांचे अंश राहणार नाहीत, अशा रेसिड्यू फ्री उत्पादनासाठी फवारणीचे नियोजन केले जाते. काटेकोर नियोजनामुळे सर्व क्षेत्रांतून डाळिंबाचे सरासरी १५ टनापर्यंत उत्पादन घेतात. डाळिंबाची निर्यात युरोपमध्ये केली जाते.

खत नियोजन
अ) बहार धरतेवेळी
१) बहार धरतेवेळी सेंद्रिय खतांचे प्रामुख्याने नियोजन केले जाते. त्यात शेणखत ५० किलो आणि कंपोस्ट खत २० किलो, निंबोळी पेंड १ किलो प्रतिझाड दिली जाते. सेंद्रिय खतांसोबत पीएसबी, केएसबी, अॅझोटोबॅक्टर अशा जैविक खतांचा व ट्रायकोडर्मा बुरशीनाशकांचाही वापर केला जातो.
२) बहार धरताना प्रथम नत्र, स्फुरद, पालाश मिश्रखतांचा प्रतिझाड ७०० ग्रॅमचा डोस दिला जातो. त्यानंतर प्रतिझाड २०० ग्रॅम या प्रमाणात दुय्यम अन्नद्रव्ये असणारी खते दिली जातात. त्यानंतर प्रत्येकी १०० ग्रॅम या प्रमाणात सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचा डोस दिला जातो.

ब) कळी सेटिंगनंतर
डाळिंबाची कळी सेटिंग झाल्यानंतर एनपीकेचे प्रमाण प्रतिझाड ३०० ग्रॅम या प्रमाणात ठेवण्यात येते. तर दुय्यम अन्नद्रव्ये २०० ग्रॅम, सूक्ष्म अन्नद्रव्ये १०० ग्रॅम प्रतिझाड या प्रमाणे हप्ता दिला जातो. निंबोळी पेंड ७०० ग्रॅम प्रतिझाड या प्रमाणात देतात. या सोबत जैविक खतांचाही वापर केला जातो.

क) फळवाढीच्या काळात
एनपीके मिश्रखते ३०० ग्रॅम, दुय्यम अन्नद्रव्ये १०० ग्रॅम आणि सूक्ष्म अन्नद्रव्ये १०० ग्रॅम प्रति झाड या प्रमाणे दिले जातात. त्याशिवाय निंबोळी पेंडीचा डोस प्रतिझाड ५०० ग्रॅम या प्रमाणात दिला जातो.
कीड रोगाच्या प्रादुर्भावानुसार रेसिड्यू राहणार नाही, अशा प्रकारे फवारणीचे नियोजन केले जाते.

संपर्क-
राजू जठार, ९९६००५००७१


इतर कृषी सल्ला
असे करा घाटेअळीचे जैविक व्यवस्थापनघाटेअळी नियंत्रणासाठी सातत्याने रासायनिक...
आव्हानाला सामोरे जाण्यासाठी शेतकरी...हवामान बदलाच्या समस्येला सामोरे जाण्यासाठी शेतकरी...
असे करा ज्वारीवरील खोडकिडीचे नियंत्रण..ज्वारी हे मानवी खाद्य आणि पशुखाद्यासाठी कडबा अशा...
..हे आहेत सुपीकता, उत्पादकतेवर परिणाम...पिके मोठ्या प्रमाणावर जमिनीमधून नत्र आणि पालाश...
दर्जेदार केळी उत्पादनाचे तंत्रकेळी घडातील फळांच्या आकारात एकसमान बदल होऊन घड...
असे करा रुगोज चक्राकार पांढरी माशीचे...थंडी वाढू लागल्यानंतर कडाक्याच्या थंडीला सुरुवात...
मत्स्यपालन : तंत्र बायोफ्लॉक उत्पादनाचे...फ्लॉकची इष्टतम पातळी ही संवर्धनयोग्य माश्यांच्या...
या आठवड्यात ढगाळ, थंड, कोरडे हवामान...महाराष्ट्राच्या मध्य भागावर पूर्व व पश्‍चिम...
सुधारित पद्धतीने करा हळद काढणीसर्वसाधारणपणे जातीपरत्वे हळद काढण्यास ७ ते ९...
असे करा संत्रा बागेत आंबिया बहरासाठी खत...संत्रा-मोसंबी बागेपासून आर्थिक उत्पादन...
कृषी सल्लावाल  फुलोरा अवस्था वाल पिकावरील शेंगा...
तुरीवरील शेंगमाशीचे नियंत्रणतूर हे महाराष्ट्रातील प्रमुख डाळवर्गीय पीक आहे....
भविष्यासाठी नद्या जपण्याची गरजप्रत्यक्ष जीवनामध्ये हवामानाचे विविध बदल जाणवून...
फळबागेत आच्छादन कराफळपिकांमध्ये साधारणपणे १० अंश सेल्सिअसपेक्षा...
अशी करा नवीन द्राक्ष लागवडीची तयारीद्राक्ष लागवडीसाठी हा कालावधी महत्त्वाचा आहे....
राज्यात थंडीचे प्रमाण सामान्य राहील सह्याद्री पर्वतरांगांवर हवेचा दाब १०१४...
एल निनो म्हणजे नेमके काय ?हवामानाविषयी माहितीमध्ये सातत्याने ऐकू येणाऱ्या...
गारपीटग्रस्त संत्रा बागेसाठी उपाययोजनामराठवाड्यातील काही भागांसह विदर्भात पुन्हा पाऊस व...
असे करा आंब्यावरील तुडतुड्यांचे नियंत्रणलांबलेल्या पावसामुळे आंबा पिकातील पालवीचा कालावधी...
असे करा वाढीच्या अवस्थेनुसार गहू...गव्हाच्या अधिक उत्पादनासाठी योग्य पाणी...