agricultural stories in Marathi, pomogranate farmer Raju Jathar | Agrowon

सेंद्रिय, रासायनिक खतांच्या संतुलित वापरातून निर्यातक्षम डाळिंब

सुदर्शन सुतार
रविवार, 30 जून 2019

शेतकरी ः राजू जठार
नातेपुते, ता. माळशिरस, जि. सोलापूर
पीक ः डाळिंब
क्षेत्र ः २५ एकर

रासायनिक आणि सेंद्रिय पद्धतीच्या खतांचा संतुलित वापर करत नातेपुते (ता. माळशिरस) येथील राजू जठार हे तरुण शेतकरी सुमारे २५ एकर क्षेत्रावरील डाळिंब बागेचे व्यवस्थापन करत आहेत. खताच्या वापराबाबत जागरूकतेमुळे गेल्या दहा वर्षांपासून डाळिंबाची उत्पादकता आणि गुणवत्ता त्यांनी टिकवून ठेवली आहे. आज स्थानिक बाजारासह युरोप बाजारातही त्यांच्या डाळिंबाला चांगली मागणी आहे.

शेतकरी ः राजू जठार
नातेपुते, ता. माळशिरस, जि. सोलापूर
पीक ः डाळिंब
क्षेत्र ः २५ एकर

रासायनिक आणि सेंद्रिय पद्धतीच्या खतांचा संतुलित वापर करत नातेपुते (ता. माळशिरस) येथील राजू जठार हे तरुण शेतकरी सुमारे २५ एकर क्षेत्रावरील डाळिंब बागेचे व्यवस्थापन करत आहेत. खताच्या वापराबाबत जागरूकतेमुळे गेल्या दहा वर्षांपासून डाळिंबाची उत्पादकता आणि गुणवत्ता त्यांनी टिकवून ठेवली आहे. आज स्थानिक बाजारासह युरोप बाजारातही त्यांच्या डाळिंबाला चांगली मागणी आहे.

राजू जठार हे पंधरा वर्षांपासून शेती करतात. त्यांच्याकडे मध्यम जमिनीत २५ एकर डाळिंब आहे. डाळिंबातील बहाराचे योग्य नियोजन, पाणी, खताचे योग्य व्यवस्थापन या तिहेरी सूत्रावर त्यांनी डाळिंबाची उत्पादकता, गुणवत्ता टिकवली आहे. ८ एकर क्षेत्रावरील डाळिंबाची ते निर्यात करतात. दुष्काळासह विविध आपत्तीचा त्यांनाही फटका बसत असला तरी नियोजन आणि सातत्यपूर्ण कामे यातून ते तग धरून आहेत. त्यांच्या रेसिड्यू फ्री डाळिंबाला प्रति किलो १०० रुपयांच्या पुढेच दर मिळतो आहे. डाळिंबातील त्यांच्या या कामगिरीने या परिसरात डाळिंब मार्गदर्शक अशी ओळख बनली आहे.

एकरी १५ टन उत्पादन

डाळिंबासाठी स्थानिक बाजार आणि निर्यात असे वेगवेगळे व्यवस्थापन केले जाते. ८ एकरांमध्ये निर्यातक्षम, तर १७ एकरवरील बाग स्थानिक बाजारासाठी राखून ठेवतात. वास्तविक दोन्ही बागांचे व्यवस्थापन फारसे वेगळे नसले, तरी निर्यातक्षम डाळिंबासाठी त्यांना अधिक लक्ष द्यावे लागते. येथे खत नियोजनासह कीडनाशकांचे अंश राहणार नाहीत, अशा रेसिड्यू फ्री उत्पादनासाठी फवारणीचे नियोजन केले जाते. काटेकोर नियोजनामुळे सर्व क्षेत्रांतून डाळिंबाचे सरासरी १५ टनापर्यंत उत्पादन घेतात. डाळिंबाची निर्यात युरोपमध्ये केली जाते.

खत नियोजन
अ) बहार धरतेवेळी
१) बहार धरतेवेळी सेंद्रिय खतांचे प्रामुख्याने नियोजन केले जाते. त्यात शेणखत ५० किलो आणि कंपोस्ट खत २० किलो, निंबोळी पेंड १ किलो प्रतिझाड दिली जाते. सेंद्रिय खतांसोबत पीएसबी, केएसबी, अॅझोटोबॅक्टर अशा जैविक खतांचा व ट्रायकोडर्मा बुरशीनाशकांचाही वापर केला जातो.
२) बहार धरताना प्रथम नत्र, स्फुरद, पालाश मिश्रखतांचा प्रतिझाड ७०० ग्रॅमचा डोस दिला जातो. त्यानंतर प्रतिझाड २०० ग्रॅम या प्रमाणात दुय्यम अन्नद्रव्ये असणारी खते दिली जातात. त्यानंतर प्रत्येकी १०० ग्रॅम या प्रमाणात सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचा डोस दिला जातो.

ब) कळी सेटिंगनंतर
डाळिंबाची कळी सेटिंग झाल्यानंतर एनपीकेचे प्रमाण प्रतिझाड ३०० ग्रॅम या प्रमाणात ठेवण्यात येते. तर दुय्यम अन्नद्रव्ये २०० ग्रॅम, सूक्ष्म अन्नद्रव्ये १०० ग्रॅम प्रतिझाड या प्रमाणे हप्ता दिला जातो. निंबोळी पेंड ७०० ग्रॅम प्रतिझाड या प्रमाणात देतात. या सोबत जैविक खतांचाही वापर केला जातो.

क) फळवाढीच्या काळात
एनपीके मिश्रखते ३०० ग्रॅम, दुय्यम अन्नद्रव्ये १०० ग्रॅम आणि सूक्ष्म अन्नद्रव्ये १०० ग्रॅम प्रति झाड या प्रमाणे दिले जातात. त्याशिवाय निंबोळी पेंडीचा डोस प्रतिझाड ५०० ग्रॅम या प्रमाणात दिला जातो.
कीड रोगाच्या प्रादुर्भावानुसार रेसिड्यू राहणार नाही, अशा प्रकारे फवारणीचे नियोजन केले जाते.

संपर्क-
राजू जठार, ९९६००५००७१


इतर कृषी सल्ला
पूर्व मोसमी पावसाची शक्‍यता, तापमान...कोकणपट्टी, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा व...
पिकावर परिणाम करणारे हवामानातील विविध...स्थानिक हवामानानुसार लागवडीसाठी योग्य पिकांची...
बीबीएफ टोकण यंत्राने करा पेरणीरुंद वरंबा सरी पध्दतीचा प्रमुख उद्देश म्हणजे...
बहुभक्षीय उपद्रवी कीड ः वाळवंटी टोळवाळवंटी टोळ किंवा नाकतोडा ही कीड मोठ्या प्रमाणात...
असे करा द्राक्षबागेतील स्ट्रोमॅशिअम...खोडकिडीचे प्रौढ भुंगेरे साधारणतः मान्सूनपूर्व,...
वातावरणातील बदलाचे रोगकिडीवर होणारे...वातावरणातील घटकांचे ज्या प्रमाणे मानवावर परिणाम...
उष्ण, कोरडे हवामान , काही जिल्ह्यात...महाराष्ट्रावर १००६ हेप्टापास्कल इतका हवेचा कमी...
सामुहिक पद्धतीने करा रानडुक्करांचे...रानडुक्कर प्रामुख्याने रात्री आणि पहाटे...
जास्तीच्या ओलाव्यामुळे येणाऱ्या ...गेल्या आठवड्यात बऱ्याच भागात पाऊस झाला व काही...
कोरडवाहू शेतीकरीता मुलस्थानी जलसंधारणकोरडवाहु शेती संपूर्णपणे पावसाच्या पाण्यावर...
खरीपासाठी निवडा दर्जेदार बियाणे...लॉकडाऊनचा चौथा टप्पा सुरू झाला असला तरी शासनाने...
कृषी सल्ला (कोकण विभाग)शुक्रवार ते रविवार (ता. १५ ते १७) दरम्यान तुरळक...
...अशी तपासा बियाणांची उगवणक्षमताबीजोत्पादित केलेल्या बियाणांची उगवण क्षमता...
घडनिर्मिती, डोळा फुटणे अन् स्कॉर्चिंग...गेल्या दोन दिवसापूर्वी द्राक्ष विभागामध्ये पाऊस,...
गुलाबी बोंडअळी रोखण्यासाठी पूर्वहंगामी...कपाशी पिकामध्ये गुलाबी बोंडअळीच्या...
उन्हाळी पिकांसाठी सल्लाविदर्भासह विविध ठिकाणी उन्हाळी पिकांमध्ये खालील...
गारपीटीनंतर बागेतील उपाययोजनाद्राक्षबागेत वेलीच्या कालपर्यंत व्यवस्थितरीत्या...
हवामानाच्या अंदाजानुसार करा हंगामाचे...प्रत्येक कामांच्या नियोजनापूर्वी दैनंदिन हवामान...
उष्ण कोरडे हवामान अन् पावसाची शक्‍यतामहाराष्ट्रावरील हवेचा दाब १००८ हेप्टापास्कल इतका...
जमिनीतील सेंद्रिय कर्ब वाढवा...सेंद्रिय कर्बांचे प्रमाण जमिनीच्या आरोग्यासाठी...