agricultural stories in Marathi, street marketing of grapes in kadvanchi saves 75 lakh | Agrowon

कडवंची : द्राक्षाच्या थेट विक्रीद्वारे वाचविले ७५ लाख
गणेश कोरे
रविवार, 21 एप्रिल 2019

कडवंचीमधील द्राक्ष बागायतदारांनी विविध राज्यांतील खरेदीदारांना थेट बांधावर येण्यास प्रवृत्त केले. यामुळे बागायतदारांचा द्राक्ष वाहतूक, अडत, हमाली, तोलाईद्वारे होणारा खर्च वाचला. दरवर्षी थेट विक्रीद्वारे बागायतदारांची सुमारे ७५ लाखांची बचत होते, बांधावरच अपेक्षित दर मिळत आहे.

कडवंचीमधील द्राक्ष बागायतदारांनी विविध राज्यांतील खरेदीदारांना थेट बांधावर येण्यास प्रवृत्त केले. यामुळे बागायतदारांचा द्राक्ष वाहतूक, अडत, हमाली, तोलाईद्वारे होणारा खर्च वाचला. दरवर्षी थेट विक्रीद्वारे बागायतदारांची सुमारे ७५ लाखांची बचत होते, बांधावरच अपेक्षित दर मिळत आहे.

कडवंची शिवारातून जाणाऱ्या जालना-सिंदखेडराजा महामार्गावर तीन किलोमीटर दुतर्फा वर्दळ... ठिकठिकाणी लहान-मोठी वाहने थांबलेली. प्रवासी, वाहनचालक विविध स्टॉलवर एकवटलेले. प्रवासी द्राक्षांची चव चाखत दराची विचारपूस करीत सहज दोन चार किलो खरेदी करताहेत. हे चित्र आहे कडवंची गावातील शेतकऱ्यांकडून थेट द्राक्षविक्रीचे...

द्राक्ष हंगामात येथील शेतकरी दररोज शेकडो टन द्राक्षे थेट विक्री करीत चांगला नफा मिळवीत आहे. मृद आणि जलसंधारणातून पाणीदार झालेल्या कडवंची (जि. जालना) गावातील शेतकऱ्यांनी स्वतः द्राक्षशेतीमध्ये वेगळी ओळख तयार केली. शेततळ्याच्या संरक्षित पाण्यावर सुमारे ४८० हेक्‍टरवर  द्राक्षबागा उभारत खरेदीदारांना थेट बांधावर येण्यास प्रवृत्त केले. यामुळे बाजार समितीमध्ये द्राक्षविक्रीसाठी वाहतूक, अडत, हमाली, तोलाईद्वारे होणारा खर्च वाचविण्यात यश आले. दरवर्षी थेट विक्रीद्वारे शेतकऱ्यांची सुमारे ७५ लाखांची बचत होत असून, बांधावरच अपेक्षित दर मिळत आहे. त्यामुळे द्राक्ष उत्पादनासाठी कडवंची ‘हब’ झाले आहे.  बाजार समित्यांमध्ये अडत दहा टक्‍क्‍यांपर्यंत आकारण्यात येते. तर, हमाली आणि तोलाईचे दरदेखील वेगवेगळे आहेत. यामुळे वार्षिक ४० ते ४५ कोटींची उलाढाल असलेल्या द्राक्षावरील अडत आणि इतर खर्च सुमारे ७५ लाखांपर्यंत जातो. मात्र, हाच खर्च थेट बांधावरील विक्रीद्वारे वाचविण्यात शेतकऱ्यांना यश आले.

फळे, भाजीपाला नियमनमुक्तीमुळे यश
राज्य शासनाने जुलै २०१६ मध्ये बाजार समित्यांमधून फळे, भाजीपाला नियमनमुक्त केले. या निर्णयामुळे बाजार समित्यांच्या आवाराबाहेर होणाऱ्या फळे, भाजीपाला खरेदी-विक्रीवर कोणतेही कर लावता येणार नसल्याचे स्पष्ट झाले आहे. यामुळे थेट बांधावरील खरेदी-विक्रीला चालना मिळाली. यामुळे कडवंचीमधील शेतकऱ्यांनी द्राक्षविक्रीसाठी खरेदीदारांनाच थेट बांधावर येण्यास प्रवृत्त केले. यामुळे बाजार समितीमधील विविध कररूपी द्यावे लागणारे पैसे वाचले.

नफा वाढला...
माझी स्वतःची सव्वा एकरावर द्राक्षबाग आहे. मी खरेदीदारांसह महामार्गावर द्राक्षविक्री करते. खरेदीदार २५ ते ३० रुपये प्रतिकिलोला दर देतात. तर, महामार्गावरील थेट विक्रीमध्ये प्रतिकिलोला ४० ते ५० रुपये दर मिळतो. द्राक्ष हंगामात मी दररोज सुमारे दोन हजार रुपयांची द्राक्षविक्री करते.
- लक्ष्मी सरोदे,
द्राक्ष उत्पादक आणि थेट विक्रेत्या

खरेदीदार थेट बांधावर...
कृषी विज्ञान केंद्राच्या वतीने २०१२ मध्ये करण्यात आलेल्या सर्वेक्षणानुसार कडवंची गावातील द्राक्षांची उलाढाल ही ४८ कोटी एवढी होती. आता ही उलाढाल ५५ कोटींपर्यंत वाढली आहे. खरेदीदार थेट बांधावर खरेदीसाठी येत असल्याने बाजार समितीमध्ये द्राक्ष नेण्याचा वाहतूक खर्च, अडत, हमाली, तोलाईसारखे खर्च वाचले आहेत.
- चंद्रकांत क्षीरसागर
सरपंच आणि द्राक्ष उत्पादक, कडवंची

इतर यशोगाथा
बारामती कृषी उत्पन्न बाजार समितीची...बारामती कृषी उत्पन्न बाजार समितीने (जि. पुणे)...
चित्रकलेसह पूरक व्यवसायात भरले यशाचे...नगर जिल्ह्यात माका (ता. नेवासा) येथील सुरेश गुलगे...
उत्कृष्ठ व्यवस्थापनातून खरीप कांद्याचे...बुलडाणा जिल्ह्यातील डोणगाव येथील आखाडे कुटुंबाने...
विविध तंत्रांच्या वापरातून प्रयोगशील...भोसी (जि. हिंगोली) येथील गोरखनाथ हाडोळे विविध...
बिस्किटउद्योगातून आर्थिक प्रगतीमौजे सांगाव (ता. कागल, जि. कोल्हापूर) येथील...
शेती, शिक्षण अन् ग्रामविकासात ‘वसुधा’...धुळे येथील वन्य सुस्थापन धारा (वसुधा) ही...
‘ए ग्रेड’ शेवगा पिकविण्यातील मास्टर ठिबक, मल्चिंग, गादीवाफा व बाजारपेठेतील तुटवडा...
सेवानिवृत्तीनंतरही प्रयोगशील शेतीची...सेवानिवृत्तीनंतरही प्रयोगशील शेतीची अखंड सेवा...
काटेकोर व्यवस्थापनातून बहुविध पीक...नायगाव (ता. मुक्ताईनगर, जि. जळागाव) येथील अशोक व...
दहा एकरांतील जांभूळवनातून समृद्धी नगर जिल्ह्यात उंबरी बाळापूर येथील नावंदर...
विना कंत्राट, विना अनुदान  शिवार रस्ते...नाशिक जिल्ह्यात कोळवण नदीच्या काठी वसलेल्या...
दुष्काळाशी झुंजत साधला एकात्मिक शेतीचा...नगर जिल्ह्यातील आखतवाडे येथील बाळासाहेब सोनवणे...
परिश्रम, सूक्ष्म नियोजनातून शोभिवंत...नवे प्रयोग करण्याची वृत्ती, मेहनत, सूक्ष्म नियोजन...
कष्ट अन् जिद्दीतून सालगडी झाला प्रगतशील...नाशिक जिल्ह्यातील हरणशिकार (ता. मालेगाव) येथील...
सुमारे ३२ ग्रेडमधील प्रक्रियायुक्त काजू...जागतिक बाजारपेठ ओळखून रत्नागिरी येथील परांजपे...
मुखवासनिर्मितीतून अर्थकारणाला बळ बाजारपेठेची मागणी लक्षात घेऊन जळगावमधील अनिता दगा...
पुसद वन विभागाचा हायटेक  दर्जेदार...कमी कालावधी, कमी मनुष्यबळ, कमी जागेत आधुनिक...
अडीच एकर क्षेत्राला मोगरा, लिलीचा मोठा...परभणी जिल्ह्यातील करंजी (ता. मानवत) येथील मधुकर...
पाणी व्यवस्थापनातून दुष्काळातही...कल्पकता आणि साधनांचा व्यवस्थित वापर केला तर पाणी...
आदर्श संत्रा व्यवस्थापनासोबत फ्लॉवरची...संत्रा बागेत भाजीपाला लागवडीत सातत्य ठेवत त्या...