agricultural stories in Marathi,medical use of False White Teak | Agrowon

पोटदुखीवर पेटाराच्या सालीचा काढा उपयुक्त

अश्विनी चोथे
शनिवार, 18 मे 2019

स्थानिक नाव    : पेटार, पेटारी, पेटारा        
शास्त्रीय नाव    :  Trewia polycarpa Bth       
इंग्रजी नाव     : False White Teak       
संस्कृत नाव     : पिण्डारः       
कूळ    :  Euphorbiaceae       
उपयोगी भाग     : पिकलेले फळ        
उपलब्धीचा काळ     : पिकलेले फळ:- मार्च- मे        
झाडाचा प्रकार    : झाड         
अभिवृद्धी     : बिया        
वापर     : पिकलेले फळ

स्थानिक नाव    : पेटार, पेटारी, पेटारा        
शास्त्रीय नाव    :  Trewia polycarpa Bth       
इंग्रजी नाव     : False White Teak       
संस्कृत नाव     : पिण्डारः       
कूळ    :  Euphorbiaceae       
उपयोगी भाग     : पिकलेले फळ        
उपलब्धीचा काळ     : पिकलेले फळ:- मार्च- मे        
झाडाचा प्रकार    : झाड         
अभिवृद्धी     : बिया        
वापर     : पिकलेले फळ

आढळ
महाराष्ट्रातील बहुतेक जंगलांमध्ये पेटारचे पानझडी झाड वाढलेले दिसते. ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग तर पश्चिम घाटातील पुणे, कोल्हापूरच्या जंगलात, माळरानावर तसेच डोंगरकपारीला पेटारची झाडे वाढलेली दिसतात.   

 
वनस्पतीची ओळख

  • पेटारचे झाड साधारण १० ते २० मीटर उंच वाढते. झाडाची साल मऊ, तपकिरी करड्या रंगाची असून सालीच्या आतील भाग पिवळसर पांढरा असतो.
  • सालीचा कोवळा भाग लवदार असतो. पाने साधी, गडद हिरव्या रंगाची, मऊसर लव असणारी तर कोवळी पाने तपकिरी रंगाची असतात.
  • पाने हृदयाच्या आकाराची व टोकाशी निमूळती, शिरायुक्त असतात. पेटारची पाने ७ ते १७ सें.मी. लांब व ७ ते १० सें.मी. रुंद. देठ ३ ते ७  सें.मी. लांब. पानाच्या कडा दातेरी असतात. फुले अनेक, एकलिंगी, फिक्कट हिरव्या रंगाची व ३ ते १२ सें.मी. लांब पुष्पगुच्छ्यात येणारी असतात. नर फुले ४ ते ५ मिमी. लांब व ७ ते २० सें.मी. लांब पुष्पगुच्छ्यात येणारी तर मादी फुले  ५ ते ९ मिमी. लांब व लांब दांड्यावर येणारी असतात.
  • फळे गोल, २ ते ३ सें. मी. व्यासाची, कठीण कवच असणारी, किवा लवयुक्त, हिरवी पण लालसर छटा असणारी असतात. फळाचा गाभा ३ ते ४ भागात विभागलेला असतो. गर पांढरा व गोल बियामध्ये लगडलेला असतो. पेटारची फुले डिसेंबर ते मार्चपर्यंत येण्यास सुरवात होते. तर मार्च ते मेपर्यंत पिकलेले फळे खाण्यासाठी तयार होतात.  

औषधी उपयोग

  • पेटारची साल व पाने औषधात वापरली जातात. सालीचा काढा करून, गाळून तो पोटदुखीवर पिण्यास दिला जातो.
  • पाने जाळून त्याची राख मूळव्याधीवर लावण्यासाठी वापरली जाते. स्थानिक भाषेत त्याला ‘मिसरी’ असे म्हणतात.
  • इतर उपयोग : पेटारची पिकलेली फळे खाण्यासाठी वापरली जातात.
  • फळांचा गर अतिशय मधुर, रुचकर व शीतल असतो.

- अश्विनी चोथे, ७७४३९९१२०६,

(क. का. वाघ उद्यानविद्या महाविद्यालय, नाशिक)

टॅग्स

फोटो गॅलरी

इतर औषधी वनस्पती
जाणून घ्या बेल वृक्षाचे महत्त्व..डोळ्याचे विकार, ताप, श्वसनमार्गाला सूज येणे आणि...
थकवा, अशक्‍तपणावर शतावरी गुणकारीशतावरी ही औषधी वनस्पती सर्वांनाच सुपरिचित आहे....
तंत्र कोरफड लागवडीचे...कोरफडीची लागवड वर्षभरात केव्हाही करता येते....
पीत्त, वातावर गुणकारी आवळाआवळ्यापासून सरबत, लोणचे असे विविध पदार्थही तयार...
बहुगुणी कडुनिंबविविध प्रकारचे त्वचारोग जसे की, त्वचेवर खाज, पुरळ...
आवळ्याचे गुणकारी पदार्थआवळा हे फळ इतर फळांसारखे वर्षभर टिकत नाही,...
जाणून घ्या बहुगुणी पळसाबद्दल..!शास्त्रीय नावः ब्युटीया मोनोस्पर्मा वनस्पतीचे...
तापावर गुणकारी गुळवेलजळजळ होणे, बारीक ताप येणे, उष्णता वाढणे या...
जवसापासून जेल, कुरकुरीत पदार्थविविध आजारांवरील उपचारामध्ये जवस उपयुक्त असूनही...
..अशी करा अश्‍वगंधाची लागवडअश्‍वगंधाची लागवड खरीप हंगामात करावी. लागवडीसाठी...
पोटदुखीवर नाडुकली उपयुक्त स्थानिक नाव     ः  ...
त्वचारोग, मधुमेह, संधिवातावर बोंडारा... स्थानिक नाव ः बोंडारा     ...
सूज, अतिसारावर मायाळू उपयोगी स्थानिक नाव    : मायाळू, भजीचा वेल...
पोटशूळ, इसब आजारांवर उपयुक्त काटेमाठ  स्थानिक नाव    : काटेमाठ...
दमा, खोकल्यावर गुणकारी घोळ स्थानिक नाव    :   ...
बहुगुणी तेलबिया पीक लक्ष्मीतरूलक्ष्मीतरू (शास्त्रीय नाव - Simarouba glauca...
त्वचारोगावर टाकळा उपयुक्त स्थानिक नाव    :  ...
अशक्तपणावर उपयुक्त हुम्भ स्थानिक नाव    :   ...
पोटदुखीवर पेटाराच्या सालीचा काढा उपयुक्तस्थानिक नाव    : पेटार, पेटारी,...
आरोग्यदायी पुदिनापुदिना शरीरास थंडावा देणारी वनस्पती असून,...